شماری از دهقانان در ولایتهای هرات، بادغیس و فاریاب افغانستان میگویند که در هفتههای اخیر، گسترش آفات نباتی به نام «کفشک» و همچنان هجوم «ملخها»، بخشهایی از کشتزارهای آنان را آسیب رسانیده است.
برخی از آنان که این آفت را به اصطلاح محلی «کشفک» نیز مینامند، میگویند که این حشرات بهگونه گسترده، بهویژه به کشتزارهای گندم آنان هجوم آوردهاند.
حاجی عبدالغفار، دهقان از ولسوالی کشک کهنه ولایت هرات، روز شنبه ۲۶ ثور در صحبت با رادیو آزادی گفت که این مشکل از حدود سه هفته به اینسو دوام دارد.
در منطقه ما کشفک خیلی کشت ما را ضایع کرده، کشفک و ملخ خیلی منطقه را خراب کرده، دوا میزنیم، گم میشود، باز میبینیم که دوباره پیدا شده.
"در منطقه ما کشفک خیلی کشت ما را ضایع کرده، کشفک و ملخ خیلی منطقه را خراب کرده، دوا میزنیم، گم میشود، باز میبینیم که دوباره پیدا شده، آفت از همین زمین زده و گندم ما را خراب کرده است."
همچنان محمدندیم، یک دهقان در ولسوالی قادس ولایت بادغیس، میگوید که از ده روز بدینسو این آفت به زمینهای زراعتی مردم آسیب رسانیده و اگر بهموقع مهار نشود، خسارات سنگینتری به محصولات و معیشت آنان که وابسته به زراعت است، وارد خواهد شد.
"ده روز میشود که این کشفک کشت و کار مردم را خراب کرده، زمین للمی داریم، گندم کشت کردیم، آن را آفت زده، امسال که خداوند تعالی یک اندازه باران اعطا کرد، کشت و کار خوب شد، این آفتها آمد، اگر این زمینهای زراعتی را نابود کند، مردم از بین رفتهاند."
همچنان موسی، یک دهقان در قریه ثور ولسوالی قیصار ولایت فاریاب نیز به رادیو آزادی گفت:
"کشفک به ولسوالی قیصار ولایت فاریاب شدیداً آسیب رسانیده است، از صد درصد، ۸۰ الی ۹۰ درصد آسیب رسانده است، ما هم زمین زیادی داریم، زمینهای ما للمی است و به آن بسیار زیاد ضرر رسیده است."
آنان از مسئولان میخواهند که برای حفاظت از کشتزارها و مهار این آفات، اقدامات جدی روی دست گیرند و دهقانان را در زمینه تهیه دواهای ضد آفات، سمپاشی و فراهمسازی امکانات لازم کمک کنند.
بر اساس معلومات سازمان بینالمللی و غیرانتفاعی CABI (Cab International) که در بخش زراعت و محیط زیست اطلاعات علمی منتشر میکند، حشره کفشک نبات گندم را در اثر تغذیه دوامدار متضرر میسازد که باعث کاهش حاصلات گندم میشود. گندم متضرر شده توسط این حشره قابلیت سبز شدن را کاملاً از دست میدهد و حتی حیوانات نیز نمیتوانند از کاه آن تغذیه کنند.
همچنان ملخها از آفات زیانبار زراعتی بهشمار میروند که با تغذیه از گیاهان میتوانند در مدت کوتاه خسارات گستردهای به کشتزارها وارد کنند و در صورت افزایش، به شکل گروهی به زمینهای وسیع حمله کرده و آنها را تخریب کنند.
وزارت زراعت، آبیاری و مالداری حکومت طالبان از آغاز کمپاینهای مبارزه با آفت ملخ در برخی ولایتها خبر داده است.
این وزارت روز پنجشنبه ۲۴ ثور در صفحه فیسبوک خود اعلام کرده که روند مبارزه علیه آفت کفشک در ساحات آسیبپذیر این ولایتها آغاز شده و در نتیجه این برنامه، شماری از زمینهای زراعتی در مناطق آسیبپذیر از وجود این آفت پاکسازی شدهاند.
در این حال، کارشناسان امور زراعت میگویند که بارندگیهای شدید و رطوبت ناشی از سیلابها، شرایط مناسبی برای رشد و تکثیر حشرات و ملخها فراهم میکند.
داکتر ذکرالله صافی، استاد اسبق پوهنزی زراعت پوهنتون کابل، به رادیو آزادی گفت که استفاده از آفتکشهای مناسب، نظارت منظم بر مزارع و آموزش دهقانان درباره روشهای پیشگیری، از مهمترین راهکارها برای کنترل این مشکل است.
اینها باید بهموقع مهار شوند تا از خسارات سنگین جلوگیری شود. ما باید اقدامات فوری انجام دهیم که فراتر از توان دهقانان ما است، اما آنان باید تا حدی که میتوانند، ساحات را در زودترین فرصت شناسایی کنند.
"اینها باید بهموقع مهار شوند تا از خسارات سنگین جلوگیری شود. ما باید اقدامات فوری انجام دهیم که فراتر از توان دهقانان ما است، اما آنان باید تا حدی که میتوانند، ساحات را در زودترین فرصت شناسایی کنند و همچنان آگاهی با دهقانان شریک ساخته شود که در کنترول ملخ و کفشک چگونه عمل شود. همچنان علفهای اضافی که این آفات بهعنوان پناهگاه از آن استفاده میکنند، باید پاککاری شوند."
این در حالی است که شماری از ولایتهای افغانستان، از جمله ولایتهای غربی و شمالغربی، اخیراً شاهد سرازیر شدن سیلابها بودهاند که خساراتی به خانهها، زمینهای زراعتی و زیرساختها وارد کرده است.
افغانستان کشوری زراعتمحور است و بخش بزرگی از مردم آن از طریق کشاورزی امرار معیشت میکنند.
در سالهای اخیر، تغییرات اقلیمی، خشکسالی، سیلابها و شیوع آفات نباتی بارها محصولات کشاورزان را تهدید کرده است.
در گذشته نیز ولایتهایی مانند بادغیس، هرات، فاریاب و جوزجان شاهد هجوم ملخها بودهاند. سازمانهای بینالمللی بارها هشدار دادهاند که نبود امکانات کافی برای مبارزه با آفات، میتواند امنیت غذایی هزاران خانواده را با خطر روبهرو کند.
اکنون کشاورزان امیدوارند که با اقدام سریع مسئولان حکومت طالبان و همکاری نهادهای تخصصی، از گسترش بیشتر این آفات جلوگیری شده و محصولات زراعتی آنان از خسارات سنگین حفاظت شود.