یک مهاجر افغان در تهران که نخواست نامش در گزارش گرفته شود به رادیو آزادی گفت که بسیاری از خانوادههای افغان دیگر توان پرداخت کرایه خانه، خرید مواد غذایی و یا تأمین مصارف روزمرهشان را ندارند.
وضعیت ما مهاجرین افغان در ایران واقعا نگران کننده است
از یکسو نبود امکانات و نبود کار برای تامین بودجه مالی، از یک سو قیمتیها و گرانیهایی که در چند وقت اخیر در این کشور به وجود آمده باعث این شده که مهاجرین افغان در ایران با مشکلات جدی مالی روبرو شوند و نتوانند نفقه خانوادهشان را و همان زندگی روزمرهشان را بگذرانند."
همچنان بسیجه سعیدی فعال حقوق زن ساکن ایران می گوید که مهاجران افغان در ایران از بیکاری، مشکلات اقتصادی، محدودیت در کار و آموزش کودکان و دشواری در دسترسی به خدمات صحی شکایت دارند.
او روز دوشنبه ۲۸ ثور به رادیو آزادی گفت:
"هیچ جایی افغانهای ما را در کار نمیگیرند، کودکان افغان، از مکتب، از درس و تحصیل محروم هستند، حتی شفاخانههای دولتی، غیردولتی به مریضان اتباع رسیدگی نمیکنند. بسیار سخت گیری زیاد شده از نگاه قوانین و مقرراتی که بعد از جنگ در ایران وضع شده، هموطنان ما که حتی اقامه هم دارند بیمه، کد صنا، کد فیدایا(کود های مالیاتی و اداری) اجباری شده که بسیار هزینههایش گزاف است و همشهریهای ما توان پرداخت آن را ندارند. به خصوص مشکل هموطنان ما در قسمت درس و تحصیل بچههایشان است که مکاتب ایران کودکان افغانها را ثبت نام نمیکند، به همین دلیل است که آنان از درس و تحصیل محروم هستند."
از سوی هم برخی از افغانهای فاقد اسناد که اخیراً از ایران اخراج شدهاند، از برخورد های نامناسب در آن کشور و شرایط دشوار مسیر بازگشت سخن میگویند.
یک زن افغان که حدود یک ماه قبل از ایران اخراج شده و به افغانستان برگشته و نخواست نامش در گزارش گرفته شود گفت:
هر طرف که میروی به خاطر سیمکارت، به خاطر کارت یا به خاطر کار حرف زشت می شنوی
من وقتی رد مرز شدم هیچ پولی نداشتم که تا سر مرز خود را برسانم. راه تا راه پول میگفتند میگفت پول؟ میگفتم ندارم، میگفت ببینم تلاشی ات کنم، میگفتم می خواهید به بدنم دست بزنید شما که شرم ندارید، خلاصه خیلی زیاد اذیت شدم، مردها را که حتی کفش و جورابهای شان را در می آوردند نگاه میکردند، پولیسهای اردوگاه خیلی با رویه زشت، خیلی با لحن زشت."
این در حالیست که شورای پناهندگان ناروی اخیرا گفته که جنگ میان اسرائیل، ایالات متحده و ایران زندهگی بیش از چهار میلیون مهاجر افغان را در ایران تحت تأثیر قرار داده و شماری زیادی از مهاجران افغان کارهایشان را دربخش ساختمان سازی و دیگر کارهای غیررسمی از دست داده اند و دیگر توان تأمین غذای خانوادهها و پرداخت کرایه خانههایشان را ندارند.
یان ایگلند، رئیس این شورا در ۱۳ می در صفحه ایکس نوشت که با آغاز جنگ در ایران، افزایش شدید قیمت مواد غذایی باعث شده بسیاری از خانوادهها وعده های غذایی خود را کمتر کنند، درمان بیماران را به تعویق بیندازند و قرض بگیرند.
تنشها میان ایران، ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فبروری آغاز شد .
از سال های قبل شمار قابل توجهی از افغان ها به ایران مهاجرت کرده اند و پس از حاکمیت دوباره طالبان در افغانستان نیز شماری از افغانها به دلیل آنچه که نگرانیهای امنیتی، مشکلات اقتصادی و محدودیتهای آموزشی، بهویژه برای دختران خوانده اند راه مهاجرت به کشورهای همسایه از جمله ایران را در پیش گرفتند.
براساس گزارشها، میلیونها مهاجر افغان در ایران زندگی میکنند که بخش بزرگی از آنان فاقد اسناد قانونیاند.
نهادهای مدافع حقوق مهاجران گفته اند که ادامهٔ بحران اقتصادی و ناامنی، وضعیت این مهاجران را دشوارتر ساخته و آنان را در معرض اخراج، فقر و محرومیت بیشتر قرار داده است.
همزمان با ادامه بازگشت اجباری مهاجران از این کشور، نگرانی نهادهای امدادرسان و مدافع حقوق بشر نیز افزایش یافته و هشدار داده اند که اخراج روزانه شمار زیاد مهاجران افغان، فشار بر امکانات محدود و خدمات ضروری برای بازگشتکنندگان را بیشتر ساخته است.