سازمان ملل متحد میگوید که در چهار و نیم ماه گذشته بیش از ۴۶۷ هزار تن به افغانستان بازگشتهاند که نزدیک به ۵۵ هزار تن آنان بهگونه اجباری از پاکستان اخراج شدهاند.
شماری از افغانهای بازگشته به افغانستان میگویند که پس از دههها زندگی در پاکستان، اکنون به کشور خود برگشتهاند، اما بیکاری و نداشتن سرپناه، از مشکلات عمده آنان است.
محمدالله، یک افغان که حدود چهار ماه پیش همراه با خانوادهاش به ولایت ننگرهار بازگشته، میگوید که پس از آمدن به افغانستان هنوز نتوانسته کار مناسبی پیدا کند.
او که به گفته خودش نزدیک به ۳۰ سال در پاکستان زندگی کرده، روز شنبه دوم جوزا به رادیو آزادی گفت:
در پاکستان وضعیت اقتصادی تا حدی بهتر بود، صبح که بیرون میشدیم تا شام چیزی پیدا میکردیم، اما اینجا که آمدهایم، هنوز روز خوش ندیدهایم.
"در پاکستان وضعیت اقتصادی تا حدی بهتر بود، صبح که بیرون میشدیم تا شام چیزی پیدا میکردیم، اما اینجا که آمدهایم، هنوز روز خوش ندیدهایم. نه کار است، نه روزگار به همه چیز نیاز داریم، خانه نداریم، غذا نداریم، باید با ما کمک شود."
علیمحمد، یکی دیگر از افغانهای بازگشته که اکنون در کمپ موقت مهاجران در تورخم بهسر میبرد، به رادیو آزادی گفت که نمیداند به کدام سمت برود، زیرا در هیچ ولایتی سرپناه ندارد.
او گفت که پس از دههها زندگی در پاکستان، تازه به کشورش برگشته است:
"نه زمین دارم، نه جایداد،در این وطن هیچ چیزی ندارم. از حکومت میخواهم که برای ما یک نمره زمین بدهد تا حداقل خانهای بسازیم و به زندگی خود ادامه بدهیم."
این در حالیست که بر بنیاد گزارش مشترک کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان "یو ان اچ سی آر" و سازمان بینالمللی مهاجرت "آی او ام"، افزون بر مهاجران فاقد اسناد، افغانهای دارنده کارتهای ای سی سی و پی او آر نیز به دلیل ترس از بازداشت و توقیف، مجبور به بازگشت شدهاند.
در این گزارش که روز جمعه اول جوزا منتشر شد، همچنان آمده است که از آغاز سال روان تا شانزدهم ماه می، بیش از ۵۵ هزار افغان در پاکستان بازداشت و توقیف شدهاند.
بیشتر در این باره:
سرنوشت تلخ عاصم در مسیر مهاجرت غیرقانونی؛ قطع هر دو پای او بر اثر یخزدگیدر گزارش آمده که بیشتر بازداشتشدگان را افراد فاقد اسناد و دارندگان کارتهای ای سی سی و پی او آر تشکیل میدهند.
بر اساس معلومات این گزارش، بیشتر رویدادهای بازداشت افغانها در مناطقی از بلوچستان، خیبرپختونخوا و اسلامآباد در ایالت پنجاب ثبت شده است.
در همین حال، شماری از افغانهای مقیم شهر پشاور در خیبرپختونخوا میگویند که از ترس بازداشت توسط پولیس، کسب و کارشان مختل شده است.
وقتی آدم نتواند از خانه بیرون شود، کاروبار چگونه کند؟ هر وقت بیرون شوی، بازداشتت میکنند. دوکانداری از پیش ما مانده، به داکتر رفته نمیتوانیم، کودکان ما به مکتب رفته نمیتوانند.
یک مهاجر افغان ساکن منطقه تاجآباد پشاور که نخواست نامش فاش شود، به رادیو آزادی گفت:
"وقتی آدم نتواند از خانه بیرون شود، کاروبار چگونه کند؟ هر وقت بیرون شوی، بازداشتت میکنند. دوکانداری از پیش ما مانده، به داکتر رفته نمیتوانیم، کودکان ما به مکتب رفته نمیتوانند. اگر در وطن خود سرپناه میداشتیم، والله حتی یک شب دیگر هم اینجا نمیماندیم، اما بسیار مجبور هستیم. اینجا دوکان داریم، اما حالا کسی آن را حتی به نصف قیمت هم نمیخرد."
این در حالیست که روند اخراج مهاجران افغان از پاکستان که در سال ۲۰۲۳ آغاز شد، همچنان با شدت ادامه دارد و هر روز صدها خانواده به افغانستان بازمیگردند؛ در شرایطی که افغانستان از یکسو با مشکلات اقتصادی روبهرو است و از سوی دیگر، رویدادهای طبیعی اخیر و خشکسالی در مناطق مختلف، هزاران خانواده را متأثر ساخته است.
بر بنیاد گزارش کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، از سال ۲۰۲۳ تا ماه می سال ۲۰۲۶، نزدیک به دو میلیون و چهارصد هزار افغان از پاکستان به افغانستان بازگشتهاند.
به گفته نهادهای امدادرسان، افزایش شمار بازگشتکنندگان فشار بیشتری بر کمکهای بشردوستانه و ارائه خدمات وارد کرده است.
بر بنیاد معلومات تازه کمیسیون رسیدگی به امور مهاجران حکومت طالبان، روز جمعه اول جوزا بیش از پنج هزار افغان به افغانستان بازگشتهاند که بیشتر آنان بهگونه اجباری از پاکستان اخراج شدهاند.