عید در غربت؛ تجربه‌های خانواده‌هایی که دور از وطن و خانواده هستند

تجلیل از عید در افغانستان تصویر آرشیف)

مینا صدیق تیموری که چهار سال پیش به جرمنی مهاجرت کرده، می‌گوید که برای شماری از افغان‌های دور از وطن، عید دیگر مانند گذشته با گردهمایی‌های خانوادگی و حضور در کنار عزیزان همراه نیست، بلکه به گفته او بیشتر در میان فاصله‌های طولانی و تماس‌های تیلفونی سپری می‌شود.

او در صحبت با رادیو آزادی افزود:

"ما همگی با مکالمات تیلفونی و صحبت‌ها و پیام‌های نوشتاری با تمام دوست و عزیزانی که زمینه‌ام مساعد باشد عیدی و خوشی‌های خود را شریک می‌سازیم، با گفتن این پیام امیدوار هستم هم‌آغوشگیری‌هایی را که در چهار سال قبل با دوستان و خانواده‌ام داشته‌ام دوباره زنده ساخته باشم. گرچه مسافر و دور از وطن، بدون عید و بدون برات و روزهای خوشی باهمی زندگی می‌باشم."

شماری از افغان‌های مهاجر می‌گویند که دید و بازدیدهایی که پیش از این با بوی خانه، سفرهٔ عید و حضور واقعی عزیزان معنا داشت، حالا در فاصله‌های دور، پشت صفحه‌های کوچک تیلفون همراه اتفاق می‌افتد.

سونیا یک افغان مقیم هالند می‌گوید که عید برای او لحظاتی است که تماس او با خانواده‌اش وصل می‌شود:

برای ما مسافرها عید ما هم همان تماس تیلیفونی است.
سونیا

"دیگران عید دارند، نوروز دارند، جشن دارند، یا هر مراسم که برای خوشی است جشن می‌گیرند، خوش می‌باشند، برای ما مسافرها عید ما هم همان تماس تیلیفونی است، عید و نوروز ما همه همان تماس تیلیفونی است، همه خوشی‌های ما فقط به یک تماس تیلفونی خلاصه می‌شود."

در شماری از خانه‌ها در افغانستان، روزهای عید با دید و بازدیدهای خانوادگی، آمادگی‌های ویژه و فضای پرجنب‌وجوش همراه است؛ اما در برخی خانواده‌ها، دوری اعضای خانواده از خانه نیز بخشی از واقعیت این روزها را تشکیل می‌دهد.

یک مادر از ولایت فراه که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، به رادیو آزادی گفت که در روزهای عید، دوری فرزندان مسافرش برای خانواده‌اش بیشتر محسوس است.

"همگی‌شان نعمت بزرگ هستند اما باز هم، جای خالی مسافران احساس می‌شود اگرچه به خانه دختر و بچه و نواسه‌هایم پیشم هستند، اما پسرم و دخترم و یک نواسه‌ام مسافر هستند، جای آنها همیشه چه در عید و چه در سایر روزها خالی احساس می‌شود، امیدوار هستم خداوند به زودی دیدارشان را نصیب ما بکند و روزهای خوشی را با مسافرهای ما یکجا تجلیل کنیم."

این مهاجران افغان می‌گویند که فاصله‌های جغرافیایی هر چند ارتباط را قطع نکرده‌، اما جای خالی حضور در کنار خانواده را برای آنان همچنان محسوس نگه داشته ‌است.

در سال‌های اخیر، تحولات سیاسی، چالش‌های اقتصادی و شرایط اجتماعی سبب شده که شمار قابل توجهی از افغان‌ها کشور را ترک کرده و به کشورهای مختلف مهاجرت کنند؛ روندی که بر زندگی و ساختار شماری از خانواده‌ها نیز تأثیر گذاشته است.