زر بیبی، خانم ۵۵ سالهی است که میگوید پس از شدت گرفتن درگیریها میان طالبان و پاکستان در ماه مارچ سال جاری، از ولسوالی سرکانو ولایت کنر به شهر جلالآباد ولایت ننگرهار کوچ کردهاست.
خانه ما آنجا ویران شدهاست، هیچ چیزی برای ما باقی نمانده، پس چگونه برگردیم؟ اگر هم برگردیم، دیگر سرپناهی نداریم.
او که همراه با شوهر و شش فرزندش هنوز هم در خانه یکی از بستهگانش در جلالآباد زندهگی میکند، از وضعیت دشوار زندهگی خود چنین روایت میکند و میگوید تاکنون هیچگونه کمکی دریافت نکردهاند: "خانه ما آنجا ویران شدهاست، هیچ چیزی برای ما باقی نمانده، پس چگونه برگردیم؟ اگر هم برگردیم، دیگر سرپناهی نداریم. اینجا هم با مشکلات فراوان روبهرو هستیم. هیچکس به ما کمک نکردهاست. عید گذشته را با لباسهای کهنه سپری کردیم. هیچ چیزی نداشتیم. کودکان لباس و مواد غذایی میخواستند و گریه میکردند، اما ما هیچ توانایی نداشتیم. چه کنیم؟ این روزی است که خداوند بالای ما آورده است."
زر بیبی از نهادهای امدادرسان و حکومت طالبان خواستار کمک شدهاست.
این درحالیست که بخش زنان سازمان ملل متحد (یو ان ومن) نیز اعلام کرده که زنان و دختران بیجا شده در نتیجه افزایش دوباره درگیریها در امتداد خط دیورند، با تهدیدهای جدی گرسنهگی، ناامنی و مشکلات روانی مواجه اند.
این اداره در گزارشی که روز دوشنبه «۱۱ جوزا» در وبسایت ریلیف مربوط سازمان ملل متحد منتشر شد، گفته است که در نتیجه این درگیریها بیش از صد هزار نفر در ولایتهای شرقی افغانستان بیجا شدهاند که حدود ۵۰ هزار تن آنان را زنان و دختران تشکیل میدهند.
در این گزارش آمده است که خطرات برای زنان باردار بیشتر است، زیرا بسیاری از آنان با گرسنهگی روبهرو بوده و دسترسی محدودی به خدمات صحی دارند.
بخش زنان سازمان ملل هشدار داده که زنان و دختران با خطر بلند خشونت مبتنی بر جنسیت مواجهاند و دسترسی آنان به خدمات صحی، مواد غذایی و سایر امکانات ضروری نیز محدود شدهاست.
این نهاد خواستار ادامه کمکهای بشردوستانه شده و تأکید کرده است که زنان و دختران همچنان پیامدهای همزمان بیجا شدن، جنگ و مشکلات اقتصادی را تحمل میکنند.
در این گزارش به نقل از گروه هماهنگی جنسیتی افغانستان این اداره آمده است که در نتیجه این درگیریها، بیش از دو سوم زنان در ۱۰ ولایت آسیبدیده درآمد خود را از دست دادهاند. سه چهارم زنان گفتهاند که تهیه مواد غذایی برای آنان دشوارتر شده و از هر ۱۰ زن بیش از چهار زن از مشکلات بیشتر در دسترسی به خدمات صحی خبر دادهاند.
این گروه همچنین گفته است که زنان با خطر بالای فشارهای شدید روانی روبهرو هستند.
شماری از بیجا شدهگان نیز تأیید میکنند که زنان خانوادههایشان در حال حاضر با مشکلات و فشارهای روانی دستوپنجه نرم میکنند.
در ماه رمضان گذشته، طیارهها قریه ما را بمباران کردند و ما مجبور شدیم خانه و کاشانه خود را ترک کنیم.
یکی از باشندهگان ولسوالی اچین ولایت ننگرهار که همراه با خانوادهاش به ولسوالی بهسود کوچ کرده، به شرط فاش نشدن نام و تغییر صدا به رادیو آزادی گفت: "در ماه رمضان گذشته، طیارهها قریه ما را بمباران کردند و ما مجبور شدیم خانه و کاشانه خود را ترک کنیم. اینجا نه کار داریم و نه درآمد. وضعیت زنان خانواده از همه بدتر است. به خدا قسم، نزدیک است دیوانه شوند، زیرا بخاطر کودکان زیاد رنج میکشند. مشکلات روحی و روانی پیدا کردهاند و از هر چیزی رنج میبرند. وضعیت واقعاً خوب نیست. ما کاری نداریم و حتی نمیتوانیم به اندازه یک لقمه نان برای کودکان خود تهیه کنیم. بیشتر اوقات کودکان و زنان ما گرسنه میخوابند."
تنشها و درگیریها میان افغانستان تحت اداره طالبان و پاکستان از ماه فبروری سال جاری آغاز شد.
دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) نیز در گزارشیکه در سوم جوزا منتشر کرد، گفته بود که هرچند در حال حاضر شدت درگیریها تا اندازهی کاهش یافته، اما هنوز هم گاهگاهی رویدادهای خشونتآمیز در برخی ولایتها رخ میدهد.
در گزارش اوچا آمده است که درگیریهای اخیر در امتداد خط دیورند، وضعیت بشردوستانه را در چندین ولایت مرزی بیش از پیش وخیم ساخته است.
بر اساس این گزارش، در ولایتهای ننگرهار، کنر، نورستان، خوست، پکتیا و پکتیکا بیش از ۱۰۰ هزار نفر بیجا شدهاند، نزدیک به یک هزار خانه، همچنان شماری از مکاتب، مراکز صحی و سیستمهای آبرسانی آسیب دیده یا بهطور کامل تخریب شدهاند.
همچنین در فاصله ماههای جنوری تا مارچ سال ۲۰۲۶، در این درگیریها ۳۷۲ غیرنظامی جان باخته و ۳۹۷ تن دیگر زخمی شدهاند.
براساس گزارشها، بخش بزرگی از قربانیان این درگیریها را زنان، دختران و کودکان تشکیل میدهند.