حمایت زنان ایرانی از مبارزه زنان افغان علیه «تبعیض جنسیتی»

عکس (آرشیف)

شماری از زنان ایرانی اخیرا در شبکه‌های اجتماعی کمپاین‌های همبستگی در حمایت از زنان و دختران افغان راه‌اندازی کرده‌اند.

آنان پیام‌ها، ویدیوها و صداهای خود را در پلتفرم‌های مختلف رسانه‌های اجتماعی منتشر کرده‌اند.

این فعالان ایرانی معتقدند که مبارزه برای حقوق زنان مرز جغرافیایی نمی‌شناسد و به باور آنان، وضعیت کنونی زنان در افغانستان تنها مشکل یک کشور نیست، بلکه نگرانی مشترک زنان در منطقه و جهان است.

منصوره شجاعی یکی از اعضای این کمپاین‌ها و فعال جنبش زنان ایران، ، روز شنبه «۲۳ جوزا» در گفتگو با رادیو آزادی گفت:

این نه تنها وظیفه بین‌المللی خواهرانگی ما است، بلکه بیانگر درد مشترک ما با زنان افغان و همچنین شباهت ساختار حکومت‌های ایدئولوژیکی است که بر ما حاکم‌اند

«این نه تنها وظیفه بین‌المللی خواهرانگی ما است، بلکه بیانگر درد مشترک ما با زنان افغان و همچنین شباهت ساختار حکومت‌های ایدئولوژیکی است که بر ما حاکم‌اند. به همین دلیل ما نسبت به زنان افغان، در مقایسه با زنان سایر مناطق، احساس همدردی بیشتری داریم. همسویی و حمایت در یک موضوع همیشه سبب جلب افکار عمومی می‌شود. اگر بتوانیم با هم‌آهنگی، صدای زنان منطقه را بلند کنیم، قاعدتاً بیشتر به گوش جهانیان خواهد رسید.»

خانم شجاعی می‌گوید اگر این حمایت و همبستگی زنان دو کشور به‌گونه عاجل منجر به تغییر یا لغو محدودیت‌ها و سیاست‌های وضع‌شده علیه زنان در افغانستان و ایران نشود، در جلب افکار عمومی مؤثر خواهد بود.

آسیه امینی، فعال حقوق زنان در ایران، نیز باور دارد که حمایت و همبستگی با زنان افغان ادامه مبارزه آنان است.
او در گفتگو با رادیو آزادی گفت:

«من نه تنها از آنان حمایت می‌کنم، بلکه این حمایت را یک ضرورت می‌دانم؛ نه فقط برای زنان افغان، بلکه برای همه زنانی که مورد ظلم قرار می‌گیرند. این تبعیض جنسیتی زیر مجموعه سایر تبعیض‌ها پنهان می‌شود. نه زنان افغان و نه زنان ایرانی در جهان صدای بلند نداریم. این ظلم هرچند قابل انکار نیست، اما رسانه‌های جهان، تحلیلگران بین‌المللی، سیاست‌مداران و به‌طور کلی دنیای بیرون گویا گوش‌های خود را بسته و چشم‌های خود را بسته‌اند.»

این در حالی است که در روزهای اخیر گزارش ها از ولایت هرات افغانستان حاکی از آن اند که شماری از زنان و دختران به اتهام رعایت نکردن حجاب از سوی طالبان بازداشت شده‌اند.

عکس (آرشیف)

اما شیخ نور احمد اسلام‌جار، والی طالبان در هرات، روز جمعه «۲۲ جوزا» در گفتگو با برخی رسانه‌های داخلی این گزارش‌ها را رد کرده گفته که هیچ زنی به این اتهام بازداشت نشده، بلکه به ادعای او، تنها از سوی پولیس زن طالبان مورد تذکر قرار گرفته و دوباره به خانه‌هایشان فرستاده شده‌اند.

با این حال، دفتر معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) پیشتر گفته بود که طالبان در روزهای ۱۶ و ۱۷ جوزا (شنبه و یکشنبه هفته گذشته) حدود سی زن را به اتهام عدم رعایت حجاب تعیین‌شده، بازداشت کرده‌اند.

در واکنش به بازداشت زنان به اتهام «حجاب نامناسب» از سوی کارمندان وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان، شماری از مردم نیز به جاده‌ها در هرات برآمده بودند که این اعتراضات به خشونت کشیده شد.

در این حال شماری از زنان افغان، جنبش‌های زنان و فعالان حقوق بشر نیز از حمایت زنان ایرانی استقبال کرده و آن را گامی مؤثر در تقویت یک نیروی مشترک برای تغییر وضعیت زنان افغانستان می‌دانند.

از این میان شبانه شبدیز، عضو یکی از جنبش‌های زنان معترض افغان مقیم تهران، به رادیو آزادی گفت:

این حمایت بین‌المللی بسیار سودمند است و کمک می‌کند تا حداقل جامعه جهانی آپارتاید جنسیتی را به رسمیت بشناسد.

«این‌که زنان ایرانی در حمایت از زنان افغان و دیگر کشورها صدای خود را بلند کرده و خواستار پایان آپارتاید جنسیتی در افغانستان شده‌اند، این حمایت بین‌المللی بسیار سودمند است و کمک می‌کند تا حداقل جامعه جهانی آپارتاید جنسیتی را به رسمیت بشناسد.»

خانم شبدیز و شماری دیگر از زنان افغان مقیم ایران سه روز پیش در اعتراض به وضعیت زنان در افغانستان، به‌ویژه در هرات، در برابر سفارت افغانستان تحت کنترول طالبان در تهران نیز تجمع اعتراضی برگزار کردند.

شهرزاد اکبر، رئیس سازمان حقوق بشری «رواداری»، نیز حمایت زنان ایرانی و سایر کشورها، سازمان‌ها و نهادهای بین‌المللی از زنان افغان را نه تنها در تقویت روحیه مبارزه آنان مؤثر می‌داند، بلکه معتقد است که این همبستگی می‌تواند بر سیاست‌ها و روابط کشورهایشان با حکومت طالبان نیز تأثیر بگذارد.

او روز شنبه به رادیو آزادی گفت:

«این زنان که از کشورهای مختلف با زنان افغان ابراز همبستگی می‌کنند، می‌توانند منسجم شوند و بر حکومت‌های خود فشار بیاورند که طالبان را به رسمیت نشناسند و وضعیت جاری در افغانستان را عادی‌سازی نکنند. همبستگی مردم قدرت زیادی دارد، زیرا منافع کشورها تغییر می‌کند و سپس این کشورها بر اساس منافع خود تعامل می‌کنند.»

بیش از دو سال پیش نیز شماری از فعالان حقوق زنان ایرانی و افغان از ایجاد یک جنبش مشترک برای مبارزه با آنچه آنان «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان و ایران می‌خوانند، خبر داده و برای آن فراخوان داده بودند.

با آنکه حکومت طالبان مدعی است که حقوق زنان در افغانستان مطابق شریعت اسلام تامین است ،اما پس از بازگشت طالبان به قدرت در این کشور در اگست ۲۰۲۱، میلیون‌ها دختر بالاتر از صنف ششم از آموزش و تحصیلات عالی محروم شده‌اند، بسیاری از زنان از کار در ادارات دولتی و غیردولتی منع شده‌اند، سفر بدون محرم ممنوع و زنان از رفتن به پارک‌های عمومی، ورزشگاه‌ها و اماکن تفریحی و همچنان از حق اعتراض محروم شده‌اند.

این موارد همواره واکنش‌های داخلی و بین‌المللی از سوی زنان، سازمان ملل متحد ،

دولت‌ها و نهادهای مختلف جهانی را برانگیخته است، اما طالبان نه تنها این اعتراضات را جدی نگرفته‌اند، بلکه با تطبیق سیاست‌های مختلف، زنان را بیش از پیش از حضور در جامعه به حاشیه رانده‌اند.