توافق تهران و واشنگتن؛ بازارهای افغانستان چه تغییری خواهند کرد؟

US-IRAN-DIPLOMACY

مقام‌های امریکایی روز دوشنبه «۱۵جون» اعلام کردند که واشنگتن و تهران به‌صورت الکترونیکی یک توافق‌نامه چارچوبی را برای پایان دادن به جنگ سه ماهه بین این دو کشور و بازگشایی تنگه هرمز امضا کرده‌اند.

این مقام‌ها که به شرط افشا نشدن نام‌شان با خبرنگاران صحبت کرده، افزوده‌اند که دونالد ترمپ، رئیس جمهور امریکا و جی‌دی ونس، معاون او، این توافق را به‌صورت مجازی امضا کرده‌اند.

از سوی ایران امضا کنندهٔ این سند محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و مذاکره کننده ارشد این کشور، بوده‌است.

انتظار می‌رود این توافق‌نامه به تاریخ «۱۹ جون» در مراسمی رسمی در شهر ژنو سوئیس، به امضای نهایی برسد.

مقام‌های امریکایی با تأکید بر این‌که در این روند «شفافیت کامل» وجود خواهد داشت و هیچ توافق پنهانی در کار نیست، افزوده‌اند که متن کامل این یادداشت تفاهم طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت آینده منتشر خواهد شد.

بر اساس این توافق چارچوبی، تهران و واشنگتن ۶۰ روز فرصت خواهند داشت تا درباره یک توافق دائمی، از جمله موضوع ذخایر یورانیم غنی شده ایران، مذاکره کنند.

وزیر خارجه ایران روز سه‌شنبه گفت که از صبح روز دوشنبه جنگ رسماً در تمام جبهه‌ها تمام شده و روز جمعه دور جدید مذاکرات ایران و امریکا در سوئیس آغاز می‌شود.

عباس عراقچی که در جمع کاردارها و سفرای خارجی مقیم تهران صحبت می‌کرد، به اسرائیل هشدار داد که هرگونه حملهٔ آن به لبنان به منزله «نقض تفاهم» میان تهران و واشینگتن است.

او گفت که «یک طرف این تفاهم‌نامه ایران و حزب‌الله هستند و طرف دیگر آن آمریکا و اسرائیل».

تنگه هرمز که یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انتقال نفت و گاز جهان به شمار می‌رود، پس از آغاز عملیات نظامی مشترک امریکا و اسرائیل در ۲۸ فبروری عملاً از سوی ایران بسته شده بود.

این اقدام باعث نگرانی شدید بازارهای جهانی انرژی و ایجاد نوسانات گسترده در اقتصاد جهانی شد.

مقام‌های امریکایی گفته‌اند که انتظار دارند طی دو هفته آینده میزان تردد کشتی‌ها در این آبراه به‌طور چشمگیری افزایش یابد.

به گفته آنان، در حال حاضر روزانه حدود ۲۵ کشتی از این مسیر عبور می‌کنند و این رقم ممکن است تا پایان هفته به ۴۰ تا ۵۰ کشتی برسد.

این توافق در حالی صورت می‌گیرد که تنش‌ها در منطقه خاورمیانه طی ماه‌های اخیر به شدت افزایش یافته بود.

کارشناسان معتقدند هرگونه کاهش تنش میان ایران و امریکا، به خصوص توافق تازه میان امریکا و ایران می‌تواند پیامدهای مهمی برای کشورهای منطقه نیز داشته باشد.

افغانستان نیز به عنوان یکی از همسایگان اصلی ایران و از شرکای مهم تجاری در این اواخر، ازین امر به خصوص در بخش‌های تجاری و اقتصادی مستثنی نیست.

خان‌جان الکوزی عضو هیئت مدیره اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان در مورد پیامدهای توافق میان امریکا و ایران و بازگشایی تنگه هرمز برای تجارت افغانستان می‌گوید که باز شدن تنگه هرمز بر تجارت و اقتصاد افغانستان تأثیر مثبت خواهد داشت.

او به رادیو آزادی افزود: "هرچند واردات تیل ما از کشورهای عربی و تنگه هرکز نیست، اکثرا واردات تیل ما از کشورهای آسیای مرکزی، روسیه و ایران است که حتی در زمان جنگ نیز به شکل نورمال ادامه داشت، اما باز هم بالای مارکیت ما تأثیر کرده بود، نرخ‌ها افزایش یافته بود. من به این باور هستم که بازگشایی تنگه هرمز و به حالت عادی برگشتن آن بالای مارکیت و اقتصاد افغانستان تأثیر مثبت خواهد داشت."

به‌گفته آقای الکوزی، در صورت بازگشایی کامل تنگه هرمز، احتمال کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و ثبات بیشتر در بازارها نیز پیش‌بینی می‌شود، موضوعی‌که به گفته او می‌تواند بر قیمت مواد سوختی و کالاهای وارداتی در افغانستان نیز اثرگذار باشد.

این درحالی‌ست که حکومت طالبان از توافق میان ایالات متحده امریکا و تیران استقبال کرده‌است.

امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان، روز سه‌شنبه ۲۶ جوزا در نشست پژوهش‌گران و مقام‌های مراکز مطالعات استراتژیک افغانستان، آسیای میانه و آذربایجان در کابل گفت که اگر این توافق عملی شود، اقدامی مثبت و به سود منطقه خواهد بود.

افغانستان که در سال‌های اخیر با بحران اقتصادی، بی‌کاری گسترده و کاهش کمک‌های بین‌المللی روبه‌رو بوده است، به‌گفته آگاهان از هرگونه ثبات و کاهش تنش در منطقه می‌تواند به‌طور غیرمستقیم به‌ویژه در زمینه تجارت، ترانزیت کالا و بازار انرژی سود ببرد.