یوسف هیواددوست؛ مردی که خاطره‌های رادیو و تلویزیون افغانستان را زنده نگه داشته است

  • حسیب‌الله تلاش

یوسف هیواددوست

یوسف هیواددوست، یک ژورنالیست افغان، از چندین دهه به این‌سو از طریق صفحات اجتماعی خود، به‌ویژه فیسبوک و همچنان شماری از رسانه‌ها، همکاران پیشین رادیو تلویزیون ملی افغانستان و افغان‌فلم را به مردم معرفی می‌کند.

او می‌گوید بیش از دو دهه است که در صفحه فیس‌بوک خود، همکاران پیشین رادیو تلویزیون ملی افغانستان و افغان‌فلم را به مردم معرفی می‌کند.

"تلاش کردم معرفی این افراد را منتشر کنم، یادشان را زنده نگه دارم و از خدمات‌شان یادآوری کنم."

این ژورنالیست ۷۰ ساله افغان می‌گوید که نه‌تنها از طریق فیس‌بوک، بلکه از سال‌ها پیش از طریق رسانه‌های مختلف نیز این کار را انجام داده‌است، زیرا به باور او این افراد برای ایجاد زنده‌گی نوین و تمدن در افغانستان، تلاش‌های خستگی‌ناپذیری انجام داده‌اند.

من از هر امکانی استفاده کردم تا کارکنان پرافتخار رادیو تلویزیون و افغان‌فلم را معرفی کنم

او به رادیو آزادی گفت: "از هر ستیژ، هر مایکروفون، هر کمره و هر ارگان نشراتی استفاده کرده‌ام تا این خدمت‌گزاران را که بیش از ۱۱۰ سال پیش برای زنده‌گی نوین و تمدن کار خود را آغاز کردند، معرفی کنم. نخست رادیو در کوتۀ لندنی فعال شد، بعد افغان‌فلم ایجاد گردید و سپس تلویزیون به افغانستان آمد و این روند سرعت بیشتری گرفت. من از هر امکانی استفاده کردم تا کارکنان پرافتخار رادیو تلویزیون و افغان‌فلم را معرفی کنم. رادیو، تلویزیون و افغان‌فلم در روستاها و شهرها انقلاب فرهنگی به وجود آوردند. من می‌خواهم این افراد را به تاریخ بسپارم تا نام و یادشان زنده بماند."

آقای هیواددوست می‌گوید در میان این افراد، نطاقان، ممثلین، دایرکتران، پرودیوسران، فیلم‌برداران، تخنیکران و شمار زیادی از دیگر کارکنان رسانه‌ای شامل هستند که به‌گفته او تعدادشان به هزاران تن می‌رسد.

یوسف هیواددوست، باشنده اصلی ولسوالی بگرامی کابل است. او در پوهنزی ادبیات و علوم بشری پوهنتون کابل تحصیل کرده و می‌گوید از دوران کودکی، از سال ۱۳۴۵ خورشیدی، همکاری خود را با رادیو افغانستان آغاز کرده و سپس در خارج از کشور نیز در رسانه‌های مختلف به‌عنوان ممثل، ژورنالیست و گرداننده برنامه‌ها فعالیت داشته است.

او اکنون در دنمارک زنده‌گی می‌کند و از آن‌جا نیز از طریق رادیوی به نام «افغان غږ» برای افغان‌ها برنامه پخش می‌کند.

یوسف هیواددوست با برخی از همکاران پیشین رادیو تلویزیون ملی افغانستان

از او پرسیدم که آیا مردم از معرفی کارکنان پیشین رادیو تلویزیون ملی و افغان‌فلم استقبال می‌کنند؟

او در پاسخ گفت: "سال‌ها پیش برنامه زنده‌ی به نام «حرف‌ها و سخن‌ها» را اجرا می‌کردم. در آن زمان مردم با ما تماس می‌گرفتند و درباره نطاقان، ژورنالیستان، برنامه‌سازان، ممثلین و کارکنان افغان‌فلم پرسش می‌کردند و می‌خواستند آنان را معرفی کنیم. این موضوع مربوط به نزدیک ۵۰ سال پیش است و همان باعث شد این انگیزه در من ایجاد شود. طبیعی است که مردم چنین برنامه‌هایی را دوست داشته باشند."

شماری از کارمندان پیشین رادیو تلویزیون ملی افغانستان و افغان‌فلم، تلاش‌های آقای هیواددوست را شایسته ستایش می‌دانند.

از جمله، موسی رادمنش، فلم‌ساز افغان، به رادیو آزادی می‌گوید: "آقای هیواددوست با این کار می‌خواهد نشان دهد که در تاریخ هنر و فرهنگ افغانستان، شخصیت‌های برجسته و آگاهی وجود داشته اند که هرگز با رفتن‌شان فراموش نمی‌شوند، بلکه همواره در دل نسل‌های آینده زنده خواهند ماند."

همچنین عبدالغنی مدقق، معاون پیشین رادیو تلویزیون ملی افغانستان در نظام جمهوری، در گفت‌وگو با رادیو آزادی این اقدام آقای هیواددوست را بسیار ارزشمند خواند.

این یک روند بسیار خوب است. هم یاد آن شخصیت‌ها زنده می‌شود و هم نسل جوان آگاه می‌شود

او گفت: "واقعاً این یک روند بسیار خوب است. هم یاد آن شخصیت‌ها زنده می‌شود و هم نسل جوان آگاه می‌شود که روزگاری کشور ما چنین پیشرفت‌های داشته و ما نیز راه آنان را ادامه داده‌ایم."

رادیو برای نخستین بار در افغانستان در سال ۱۳۰۴ خورشیدی، در زمان سلطنت امان‌الله خان، با نام رادیو کابل تأسیس شد.

تلویزیون نیز در سال ۱۳۵۷ خورشیدی با نام تلویزیون خلق افغانستان فعالیت خود را آغاز کرد و با گذشت زمان هر دو نهاد با نام رادیو تلویزیون ملی افغانستان شناخته شدند، توسعه یافتند، اما اکنون تحت اداره حکومت طالبان فعالیت می‌کنند.

افغان‌فلم نیز در سال ۱۳۴۷ خورشیدی تأسیس شد و در آغاز فلم‌های مستند و سپس فلم‌های هنری تولید می‌کرد.

اما بر اساس گزارشی‌که بی‌بی‌سی پشتو در هفتم جوزای ۱۴۰۴ در وب‌سایت خود منتشر کرد، طالبان اکنون نام این اداره را به ریاست سمعی و بصری تغییر داده‌اند و به نوشته این گزارش، ماهیت و فعالیت‌های آن نیز نسبت به گذشته دگرگون شده‌است.

هرچند ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، در سال‌های نخست پس از روی کار آمدن حکومت طالبان، به رادیو آزادی گفته بود که ریاست افغان‌فلم دوباره فعال خواهد شد و آنان طرح‌های برای تولید آثار جدید در نظر دارند.

قابل یادآوری‌ست که از زمان آغاز جنگ‌های داخلی افغانستان تا امروز، هزاران تن از کارمندان پیشین رادیو تلویزیون ملی افغانستان و افغان‌فلم کشور را ترک کرده‌اند.

شماری از آنان هنوز هم در تبعید به فعالیت‌های رسانه‌ای و هنری خود ادامه می‌دهند، برخی به مشاغل دیگر روی آورده‌اند و تعدادی نیز در غربت درگذشته اند، اما تلاش‌های چون کارهای یوسف هیواددوست، یاد و خاطره آنان را برای دوستداران‌شان زنده نگه داشته است.