مؤمن خان، باشنده شهر کابل، به رادیو آزادی میگوید که خودش دکان کوچکی دارد، اما بیشتر اقارب و خویشاوندانش در خارج از کشور زندهگی میکنند و هر ماه برای تأمین نیازهای اقتصادی خانوادههایشان به او پول میفرستند تا آن را به دست آنان برساند.
بیشتر اوقات، ماهبهماه پولهایشان را تحویل میگیرم و به خانوادههایشان میرسانم
او گفت: "پسران کاکا و بسیاری از اقارب من در خارج از کشور هستند و خانوادههایشان در اینجا هیچ کاروبار و منبع درآمدی ندارند و تنها به همان پولها متکی اند. بیشتر اوقات، ماهبهماه پولهایشان را تحویل میگیرم و به خانوادههایشان میرسانم. همین کمکها یکی از راههای حل مشکلات آنان است."
شماری از خانوادهها در ولایتهای مختلف افغانستان نیز میگویند که نبود فرصتهای کاری و کمبود منابع درآمد، آنان را ناچار ساخته تا هزینههای مواد غذایی، کرایه خانه، تداوی و آموزش کودکان خود را از پولهای که بستهگانشان از خارج میفرستند، تأمین کنند.
عبدالستار ایوبی، باشنده ولسوالی سوکی ولایت کنر، در این مورد به رادیو آزادی گفت که اگر پسرش از لندن برای آنان پول نفرستد، هیچ منبع درآمد دیگری در داخل کشور ندارند.
اینجا حتی کار روزمزدی به ارزش یک روپیه هم پیدا نمیشود. کار و کسب وجود ندارد و با مشکلات زیادی روبهرو هستیم
او میافزاید: "پسرم در لندن است. اگر او با ما کمک نکند، اینجا حتی کار روزمزدی به ارزش یک روپیه هم پیدا نمیشود. کار و کسب وجود ندارد و با مشکلات زیادی روبهرو هستیم. همه افغانهای که در خارج اقارب دارند و از آنجا برایشان کمک میشود، وضعیت اقتصادیشان تا حدی بهتر است، اما کسانیکه در خارج کسی را ندارند، با مشکلات بسیار شدید اقتصادی دستوپنجه نرم میکنند."
یکی از باشندهگان ولایت کندهار که نخواست نامش در گزارش منتشر شود نیز گفت که در شرایط کنونی، تنها منبع مالی هزاران خانواده افغان، کمکهای بستهگانشان در خارج از کشور است.
او افزود: "برای ما و بسیاری از خانوادههای افغان، کمکهای بستهگان مقیم خارج بسیار مهم است. همین بیکاری و مشکلات اقتصادی سبب شده که بسیاری از خانوادههای افغان هزینههای روزانه، دوا، مواد غذایی و نیازهای کودکان خود را از طریق این کمکها تأمین کنند. اگر این کمکها نباشد، مشکلات و چالشهای بسیاری از خانوادهها بیشتر خواهد شد. در شرایط کنونی، کمکهای افغانهای مقیم خارج برای خانوادهها در داخل کشور ارزش حیاتی دارد."
با این حال، این خانوادهها میگویند که راهحل اساسی، ایجاد فرصتهای کاری، منابع درآمد و زمینههای اقتصادی در داخل افغانستان است تا مردم بتوانند نیازهای زندهگی خود را از طریق کار و درآمد خود تأمین کنند، نه اینکه همواره چشمانتظار پولهایی باشند که از خارج کشور فرستاده میشود.
کارشناسان اقتصادی میگویند که انتقال پول از سوی افغانهای مقیم خارج به خانوادههایشان، نهتنها در تأمین نیازهای روزمره خانوادهها نقش مهمی دارد، بلکه برای تقویت اقتصاد کشور نیز حیاتی است.
یکی از عواملی که باعث شده ارزش پول افغانی کاهش چشمگیری نداشته باشد، همین انتقال پول است
آذرخش حافظی، کارشناس مسائل اقتصادی، در این مورد به رادیو آزادی گفت: "در گذشته، افغانهای مقیم خارج سالانه حدود یک میلیارد دالر به افغانستان میفرستادند، اما اکنون این رقم افزایش یافته و میان ۲،۷ تا ۳،۵ میلیارد دالر برآورد میشود. این پولها تنها کمکهای مالی نیست، بلکه سرمایهگذاری برخی افغانها برای خرید ملک و دارایی در افغانستان را نیز در بر میگیرد. در مجموع، این پولها برای حفظ توازن ارزی افغانستان بسیار مفید است. با وجود تحریمها، یکی از عواملی که باعث شده ارزش پول افغانی کاهش چشمگیری نداشته باشد، همین انتقال پول است. بنابراین، این کمکها برای تأمین معیشت مردم، تهیه مواد غذایی و اقتصاد افغانستان اهمیت زیادی دارد."
با این حال، آقای حافظی تأکید میکند که اگر فرصتهای شغلی ایجاد نشود و وضعیت اقتصادی بهبود نیابد، وابستهگی خانوادهها به کمکهای مالی خارج از کشور بیشتر خواهد شد و این مسئله میتواند بر انگیزهی کار، ابتکار و اراده مردم در داخل کشور تأثیر منفی بگذارد.
قابل یادآوریست که افغانستان در چند سال گذشته با رکود اقتصادی، بیکاری گسترده و افزایش فقر روبهرو بوده است.
کمبود فرصتهای کاری و محدود بودن منابع درآمد مردم، سبب شده که بسیاری از خانوادهها برای تأمین نیازهای روزمره خود به کمکهای مالی بستهگانشان در خارج از کشور متکی شوند.
در چند دهه اخیر، میلیونها افغان به دلیل جنگ، ناامنی، مشکلات اقتصادی و در جستوجوی فرصتهای بهتر زندهگی، به کشورهای دیگر مهاجرت کردهاند.