سفر بدون تشناب؛ رنج پنهان مسافران در شاهراه‌های افغانستان

به گفته برخی مسافران، این مشکل به‌ویژه زنان، کودکان، سالمندان و بیماران را با دشواری‌های فراوان روبه‌رو می‌کند.

کلثوم، باشنده کابل، می‌گوید مدتی پیش همراه خانواده‌اش به کندهار سفر کرده بود، اما در طول مسیر به دلیل نبود تشناب‌های معیاری با مشکلات جدی روبه ‌رو شد.

او به رادیو آزادی گفت که خرابی جاده‌ها به خودی خود سفر را خسته‌کننده می‌کند، اما زمانی که نیاز به استفاده از تشناب پیش می‌آید و جای مناسبی پیدا نمی‌شود، مشکل چند برابر می‌شود.

کودکان همراه ما بود و بسیار در مشکل بودند. خواست ما این است که در شاهراه‌ها تشناب‌های معیاری ساخته شود."

محمدالله، باشنده ولایت غزنی، به رادیو آزادی گفت که هرچند در کنار برخی هوتل‌های بین‌راه تشناب وجود دارد، اما از نظر پاکی و معیارهای صحی قابل استفاده نیست.

"تشناب‌هایی که در کنار هوتل‌ها در شاهراه‌ها ساخته شده‌اند، نه معیاری هستند و نه اصول حفظ‌الصحه در آن‌ها رعایت می‌شود. اگر کسی نیاز به تشناب داشته باشد، پس از وارد شدن پشیمان می‌شود، زیرا آن‌قدر کثافت در آن‌ها جمع شده است."

مصور، یکی از باشندگان کابل که اخیراً به هرات سفر کرده بود، نیز به رادیو آزادی گفت:

"در شاهراه کابل-هرات مشکلات بسیار زیاد است؛ نه مراکز صحی وجود دارد، نه هوتل‌های منظم، و نبود تشناب‌ها بزرگ‌ترین مشکل، به‌ویژه برای زنان است. آنان بیش از همه در رنج هستند."

به گفته شماری از مسافران، به دلیل نبود تشناب، برخی افراد پیش از آغاز سفر نیز از نوشیدن آب و دیگر مایعات خودداری می‌کنند تا در طول مسیر با مشکل روبه‌رو نشوند.

آنان می‌گویند ساخت تشناب‌های معیاری و توقفگاه‌های مناسب در شاهراه‌های کشور، تنها برای آسان‌تر شدن سفر نیست، بلکه از نیازهای اساسی صحت عامه و حفظ کرامت انسانی نیز به شمار می‌رود.

به گفته مسافران، افزون بر این، کمبود مراکز صحی اضطراری، هوتل‌های منظم و غذای باکیفیت در شاهراه‌ها نیز از دیگر مشکلاتی است که سفر را با دشواری روبه‌رو می‌کند.

رادیو آزادی در مورد این موضوع نظر وزارت فواید عامه حکومت طالبان را نیز خواست، اما تا زمان تهیه این گزارش پاسخی دریافت نکرد.

کارشناسان بخش صحت می‌گویند استفاده از تشناب‌های غیرمعیاری نه تنها مشکلات اجتماعی ایجاد می‌کند، بلکه خطر انتقال بیماری‌های مختلف ساری را نیز افزایش می‌دهد.

دکتر اسدالله حسین‌زی، استاد فاکولته طب پوهنتون ننگرهار، به رادیو آزادی گفت:

همچنین بیماری‌های ناحیه مقعد که بسیار جدی هستند را به وجود آورد، سبب قبضیت و بیماری بواسیر شود، عملکرد مثانه را تضعیف کند و از همه مهمتر، در مسافران نوعی مشکلات روحی ایجاد کند."

او می‌گوید به تأخیر انداختن رفتن به تشناب هنگام نیاز همچنان برای صحت ضرر دارد و به‌ویژه زنان را در معرض خطر بیشتر ابتلا به عفونت مجاری ادراری و بیماری‌های مثانه و گرده قرار می‌دهد.

وی تأکید می‌کند که ایجاد یک توقفگاه مجهز با همه امکانات در هر پنجاه کیلومتر از شاهراه‌های میان کابل و ولایت‌های مختلف، یک ضرورت است.

هرچند کمبود تشناب‌های معیاری در شاهراه‌های افغانستان از مشکلات جدی بسیاری از مسافران به شمار می‌رود، اما این مشکل تنها به افغانستان محدود نیست.

بیشتر در این باره:

بر اساس اطلاعات سازمان ملل متحد که به مناسبت روز جهانی تشناب در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۵ سال گذشته منتشر شده است، هنوز حدود ۳.۶ میلیارد نفر در سراسر جهان به تشناب‌های ایمن و معیاری دسترسی ندارند.

به گفته این سازمان، نبود امکانات مناسب حفظ‌الصحه سبب گسترش فضولات انسانی، آلوده شدن رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و آب‌های زیرزمینی و افزایش شیوع بیماری‌های مختلف می‌شود.

سازمان ملل متحد تأکید می‌کند که دسترسی به تشناب‌های ایمن و معیاری، یکی از نیازهای اساسی برای حفظ صحت عامه، حفاظت از محیط زیست و تأمین رفاه مردم است.