نگرانی از آینده و ادامه محدودیتها از سوی حکومت طالبان بر زندگی یک زن کارآفرین در هرات، بر زندگی کاری و وضعیت روانی او تأثیر گذاشته است.
او که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش در گزارش ذکر شود، میگوید با آنکه دهها زن در بخشهای مختلف زیر نظرش کار میکنند و همیشه تلاش کرده برای حل مشکلات آنان مشوره بدهد و حمایت کند؛ اما اکنون خودش با فشارهای روانی روبهرو شده است.
او میافزاید که زنان به یک زندگی آرام و آیندهای روشن نیاز دارند.
وضعیت روانیام خوب نیست.
«من همیشه برای زنان که با من کار میکنند مثل یک روانشناس درد دل میکردم، صحبت میکردم و مشکلاتشان را حل میکردم، حالا خجالت میکشم که چرا من نمیتوانم چهار تا کلمه منطقی به جوابشان بگویم، چون وضعیت روانیام خوب نیست، از خدا یک کشور آرام و بالاخره یک سرنوشتی میخواهیم که برای ما تعیین شود.»
برخی زنان دیگر در هرات نیز از تجربههای مشابه سخن میزنند.
زن دیگری در هرات که او هم نخواست نامش در گزارش گنجانده شود، میگوید نگرانیهای دوامدار بر روان او تأثیر گذاشته است.
همین حالا فکر میکنم همینطور دلم پر از خون و غم است، میگویم به آخر خط رسیدم، خدایا!
«همین حالا فکر میکنم همینطور دلم پر از خون و غم است، میگویم به آخر خط رسیدم، خدایا! خیلی خواری و زجر را دیدم. زندگی مرا به یک گوشه تنگ آورده است، از خدا میخواهم که چه میشود فردا دیگر از خواب بیدار نشوم، قبلاً دیگران را امید میبخشیدم و نصیحت میکردم؛ ولی حالا خودم خیلی به دوا (دوای ضدافسردگی) ضرورت دارم.»
این در حالی است که در ماههای اخیر، در هرات گزارشهایی درباره بازداشت شماری از زنان از سوی نیروهای امر به معروف و نهی از منکر حکومت طالبان به اتهام رعایت نکردن حجاب مورد نظر این حکومت منتشر شده است.
با این حال، شماری از زنان در هرات پیش از این به رادیو آزادی گفتهاند که با وجود داشتن حجاب و پوشش کامل، از جمله ماسک، بازداشت شده و مورد بدرفتاری قرار گرفتهاند.
هرچند مقامهای حکومت طالبان این گزارشها را رد کرده و گفتهاند که تطبیق قوانین مربوط به حجاب بر اساس دستورهای این حکومت انجام میشود، این بازداشتها واکنشهایی را در پی داشت.
بیشتر در این باره:
ملل متحد: بیش از یک میلیون زن در جهان، از دسترسی به خدمات محروم شدهاندهیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) به تاریخ ۱۰ ماه جون، با بیان اینکه ۳۰ زن به تاریخهای ۶ و ۷ جون از سوی طالبان در هرات به اتهام عدم رعایت حجاب مناسب بازداشت شدند، گفت که هرچند این زنان در ۸ جون رها شدند، اما چنین بازداشتهای خودسرانه پیامدهای عمیقی بر زنان و خانوادههای آنان برجا میگذارد.
در این حال، روانشناسان میگویند قرار گرفتن افراد در شرایط پراسترس برای مدت طولانی و در نبود حمایتهای روانی میتواند بر صحت روانی آنان اثر بگذارد.
داکتر بتول حیدری، یکی از این روانشناسان، در صحبت با رادیو آزادی گفت با توجه به شرایط کنونی افغانستان، نیاز است تا زنان بیشتر بر فعالیتهایی تمرکز کنند که حتی برای مدتی کوتاه برایشان احساس آرامش، امید و تحمل میبخشد.
از هر شیوه و روشی که فکر میکنند میتوانند به همدیگر کمک بکنند، سعی کنند استفاده کنند تا این لحظههای سخت را برای خودشان کمی تحملپذیرتر کنند.داکتر بتول حیدری، روانشناسان
«از هر شیوه و روشی که فکر میکنند میتوانند به همدیگر کمک بکنند، سعی کنند استفاده کنند تا این لحظههای سخت را برای خودشان کمی تحملپذیرتر کنند. از هر روزنهای که برای آنها شادی میآفریند، امید میسازد، روشنایی را ترسیم میکند؛ از یک رسامی، از یک خطاطی، از یک شعر خواندن، شعر سرودن، داستان نوشتن، خاطرات نوشتن، کتاب خواندن دریغ نکنند.»
با آنکه حکومت طالبان میگوید حقوق زنان در چهارچوب شریعت اسلام در افغانستان تأمین است، اما پس از روی کار آمدن این حکومت در نزدیک به پنج سال گذشته، زندگی اجتماعی، آموزشی و کاری زنان با تغییرات گستردهای روبهرو شده است.
در این مدت، دختران از رفتن به مکاتب متوسطه و لیسه محروم شدهاند و ادامه تحصیل دختران در پوهنتونها نیز متوقف شده، همچنین محدودیتهایی بر حضور زنان در بسیاری از بخشهای کاری، فعالیتهای اجتماعی، سفر بدون محرم و رفتوآمد آنان در برخی مکانهای عمومی وضع شده است.