امیر، یک پناهجوی افغان در جرمنی، میگوید اخیرا درخواست پناهندگیاش از سوی دولت جرمنی رد شده و اکنون با احتمال بازگشت به افغانستان روبرو است.
او که پیش از آمدن به جرمنی در دروه جمهوری مخلوع سرباز اردوی ملی افغانستان بوده، میگوید به دلیل ترس از طالبان افغانستان را ترک کرده و از راههای غیرقانونی خود را به جرمنی رسانده و در بیش از سه سال زندگی در این کشور ، زبان آلمانی آموخته و اکنون منتظر آغاز دوره آموزشی خود است.
خودم در سه سال که به آلمان آمده ام، هیچ جرمی را مرتکب نشدهام، از همان اول یادگیری زبان آلمانی را شروع کردم
« من خودم در سه سال که به آلمان آمده ام، هیچ جرمی را مرتکب نشدهام، از همان اول یادگیری زبان آلمانی را شروع کردم ابتدا با خود و سپس به کورس رفتم و تا سطح B2 رسیدم و حالا می خواهم در رشته برق ساختمانی تحصیل کنم.»
امیر میگوید یکی از دلایل رد شدن درخواست پناهندگیاش در جرمنی این بوده که در روند بررسی پرونده، به او گفته شده چون عضو نیروهای امنیتی جمهوری مخلوع افغانستان بوده، مشمول عفو عمومی اعلامشده از سوی طالبان دانسته میشود.
«در اول که آمده بودم، ۶ ماه بعد مصاحبه پرونده مهاجرتی ام بود همان زمان آن را رد کردند، تقریبا دو سال بعد باز مصاحبه کردند و بازهم «دولت جرمنی »جواب رد داد،یعنی چیزهایی گفته که قابل قبول نیست به من گفتهاند که چون از نیروهای امنیتی حکومت پیشین افغانستان بودهام، مشمول عفو عمومی اعلامشده از سوی طالبان میشوم.»
پس از بازگشت طالبان به قدرت، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی این حکومت، در نخستین نشست خبری خود اعلام کرد که نیروهای پیشین امنیتی و افرادی که در برابر طالبان جنگیدهاند، مشمول عفو عمومی رهبر آنان هستند.
هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)؛ اما در گزارش تازه خود گفته که در فاصله اول اپریل تا ۳۰ جون ۲۰۲۶، دستکم ۲۹ مورد بازداشت خودسرانه، هشت مورد قتل و پنج مورد شکنجه و بدرفتاری با مقامهای حکومت پیشین و اعضای سابق نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان را مستند کرده و هشدار داده که مقامهای پیشین و اعضای سابق نیروهای امنیتی و دفاعی که بگونه اجباری به افغانستان بازگردانده شده اند،همچنان با خطر نقض حقوق بشر روبهرو هستند.
(یوناما) پیش از این نیز گزارش داده بود که از زمان تسلط طالبان بر افغانستان در اگست ۲۰۲۱ تا جون ۲۰۲۳، دستکم ۸۰۰ مورد نقض جدی حقوق بشر، از جمله قتلهای فراقضایی، بازداشتهای خودسرانه، شکنجه، بدرفتاری و ناپدیدشدن اجباری علیه افراد مرتبط با حکومت پیشین و نیروهای امنیتی سابق ثبت شده است.
با این حال، مقامهای طالبان گزارشهای مشابه در مورد بازداشت، شکنجه و قتل مقامهای حکومت پیشین و اعضای سابق نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان را رد کرده و گفتهاند که به فرمان عفو عمومی اعلامشده از سوی رهبر حکومت خود متعهد هستند.
با آنهم امیر می گوید همچنان از بازگشت به افغانستان هراس دارد.
به گفته او با آنکه همسرش هنوز در افغانستان زندگی میکند و او با وجود دوری از خانواده، با توجه به سابقهاش در اردوی ملی افغانستان نگران بازگشت به این کشور است.
نمی توانم در افغانستان زیر تسلط طالبان زندگی کنم؛ زیرا من می دانم که آنان «طالبان» مرا به کدام چشم می بینند ،در آنجا هیچ تضمینی وجود ندارد
«باز هم اگر اینها مرا روان کنند، من نمی توانم در افغانستان زیر تسلط طالبان زندگی کنم؛ زیرا من می دانم که آنان «طالبان» مرا به کدام چشم می بینند ،در آنجا هیچ تضمینی وجود ندارد ،واقعا ترس دارم.»
این در حالی است که موضوع بازگرداندن پناهجویان افغان که درخواست پناهندگیشان در جرمنی رد شده و با حکم اخراج روبهرو هستند، در ماههای اخیر دوباره مطرح شده است.
وزارت داخلهٔ جرمنی در ۲۸ جولای اعلام کرد که ۳۱ شهروند افغان را با یک پرواز چارتر به افغانستان بازگردانده است.
هرچند الکساندر دوبرینت، وزیر داخلهٔ جرمنی، به خبرنگاران گفته که « بیشتر این افراد مجرمان بسیار خطرناک بودند که به جرمهایی چون قتل، تجاوز جنسی و اعمال خشونتآمیز محکوم شده بودند؛ اما افزوده که« یک نفر در میان آنان محکومیت کیفری نداشته، اما او نیز بهطور الزامی مشمول حکم ترک جرمنی بوده است.»
به گفته آقای دوبرینت اخراج افراد ملزم به ترک جرمنی به افغانستان در آینده نیز امکانپذیر خواهد بود؛ حتی اگر این افراد تنها کسانی نباشند که به جرایم بسیار سنگین محکوم شدهاند.
به گزارش دویچهوله، همزمان با پرواز اخراج پناهجویان افغان، حدود ۲۶۰ نفر در صالون پرواز میدان هوایی لایپزیگ در اعتراض به این اقدام تجمع کردند.
این اخراجها بر اساس توافق مستقیم میان حکومت جرمنی و طالبان انجام شده است؛ توافقی که به جرمنی اجازه میدهد بدون دخالت کشورهای سوم، روند بازگرداندن افغانها را انجام دهد.
از سال ۲۰۲۴ میلادی، زمانی که جرمنی روند اخراج شهروندان افغان را که در این کشور به جرم محکوم شده بودند، به افغانستان از سر گرفت، تاکنون بیش از ۲۰۰ تن را به افغانستان بازگردانده است.
در این حال برخی از فعالان امور مهاجرت می گویند که در بررسی پروندههای پناهجویان افغان غیر مجرم، نباید تنها به تصمیمهای کُلی توجه شود، بلکه شرایط شخصی، سابقه زندگی و خطرهای احتمالی بازگشت هر فرد باید جداگانه بررسی شود.
نیاز است تا راهکار های قانونی ویژه در خصوص پناهجویان افغانی که به پروندههای شان جوابهای رد و احکام اخراج دریافت کردهاند، ایجاد شود
احمد ذکی خلیل یکی از این فعالان به رادیو آزادی گفت نیاز است تا برای پناهجویان افغان که درخواست پناهندگی شان در جرمنی رد شده، یک فرصت ویژه در نظر گرفته شود:
«برای بیرون رفت از بن بست نیاز است تا راهکار های قانونی ویژه در خصوص پناهجویان افغانی که به پروندههای شان جوابهای رد و احکام اخراج دریافت کردهاند، ایجاد شود این موارد می تواند شامل، ارائه اقامتهای موقت برای افراد باشد که سالها در این کشورها زندگی و کارکرده کردهاند.»
بر اساس اطلاعات تازه وزارت داخلهٔ جرمنی که در ۳۱ جولای از سوی برخی رسانه های این کشور منتشر شده، جرمنی در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ میلادی در مجموع ۹ هزار و ۶۶۳ تن از اتباع کشورهای مختلف را اخراج کرده است؛ اما مشخص نشده که چه تعداد به دلیل جرم و چه تعداد به دلیل رد درخواست پناهندگی اخراج شدهاند.
با این حال، امیر امیدوار است در بررسی پرونده او و افراد مشابه، گذشته، شرایط کنونی و نگرانیهای امنیتی آنان در نظر گرفته شود تا بتواند راهی برای ادامه زندگی در جرمنی پیدا کند.