پنج سال پس از بازگشت طالبان؛ دسترخوان خانواده‌ها چه تغییری کرده است؟

برخی خانواده‌ها در افغانستان می‌گویند که پس از حاکمیت طالبان بر این کشور، وضعیت اقتصادی و دسترخوان‌شان کاملا تغییر کرده است.

"از گرسنگی فقر بی‌داد می‌کند، به خداوند سوگند که ده روز است در خانه‌مان چای خشک نداریم."

گوشه‌ای از روایت فقر میلیون‌ها خانواده در افغانستان زیر حاکمیت طالبان.

یک باشنده کابل که به دلیل حساسیت موضوع نمی‌خواهد نامش در گزارش گرفته شود، می‌گوید که گاهی اوقات روزها و شب‌ها را با دسترخوان خالی و یا هم تنها با نان خشک سپری می‌کنند.

او در باره وضعیت زندگی‌اش به رادیو آزادی گفت: "یک خانم که پیچکاری تزریق می‌کند، آمده بود همسرم را پیچکاری کند، باز همسرم برایش آب برده بود، این خانم گفت که این چیست، همسرم گفت که این آب جوش است، گفت چرا چای نی؟ همسرم گفت که ده تا دوازده روز است که چای نداریم، باز این خانم به خانه‌اش رفت و برای ما یک مقدار چای خشک فرستاد. حال از دیروز تا به حال ما چای داریم."

یک باشنده دیگر شهر کابل که در زمان نظام جمهوری پیشین کارمند بخش عدلی و قضایی بوده، می‌گوید که حالا هیچ کار و ظیفه‌ای ندارد و تأمین نفقه خانواده پانزده نفری‌اش برایش دشوار شده است.

او که به دلیل حساسیت موضوع نمی‌خواهد نامش در گزارش گرفته شود، به رادیو آزادی گفت که روزگارش را با کرایه دو دوکان و یک خانه می‌چرخاند که ماهانه ده تا دوازده هزار افغانی است.

این باشنده کابل می‌گوید که روزانه به جای سه وعده غذا دو وعده غذا می‌خورند.

"بسیار یک خوراک عادی داریم که مثلا یک تربوز را از بازار می‌آوریم و با نان خشک همرای خانواده گذاره می‌کنیم و یا کچالو و دیگر سبزیجات که این روزها ارزان است، می‌خوریم."

یک جوان دیگر به نام سلیم که باشنده کابل است، می‌گوید که با وجود هجده سال تحصیل اکنون بیکار است و تلاش‌هایش برای پیدا کردن وظیفه در اداره‌های دولتی و غیردولتی بی‌نتیجه مانده است.

او که در یک خانواده دوازده نفری زندگی می‌کند، به رادیو آزادی گفت:

"از لحاظ امکانات و خدمات بهداشتی و مواد غذایی کاملا در زیر خط فقر مطلق قرار داریم، اگر یک وعده غذای ما به مشکل تهیه می‌شود، برای تهیه وعده دیگر با بسیار مشکلات روبه‌رو می‌شویم."

یک همسر نظامی پیشین در ولایت پروان نیز روایت مشابهی دارد. او که باشنده اصلی ولایت پنجشیر است، می‌گوید که به دلیل شرایط زندگی‌شان از پنج سال به این سو به پروان نقل مکان کردند و حالا در شرایط بسیار دشواری زندگی می‌کنند.

او که به دلیل حسایت موضوع نمی‌خواهد نامش در گزارش گرفته شود، به رادیو آزادی گفت که به دلیل مشکلات اقتصادی حتا توان خرید کچالو را هم ندارند.

"حتا از رمضان به این سو کچالو که یک چیز ناچیز است، همو را هم خریده نمی‌توانیم. آرد که یک چیز ضروری است، آن را یک سیر و نیم سیر می‌خریم ماهانه باید چهار هزار کرایه خانه پرداخت کنیم. شوهرم که نظامی بود، حالا در سمنت‌فروشی‌ها جوالی‌گری می‌کند. بسیار روزگار ما خراب است، بی‌اندازه."

داستان این خانواده‌ها روایتی است که اداره‌های ملل متحد هم هر ازگاهی در گزارش‌هایشان به آن می‌پردازند.

اخیراً الکساندر دی کرو، رئیس برنامه‌ توسعه‌ای ملل متحد در در اواسط ماه سرطان در سفرش به افغانستان گفت که در این کشور از هر چهار نفر سه نفرشان یعنی۲۹ میلیون نفر نمی‌توانند نیازهای اساسی خود را تأمین کنند.

حکومت طالبان اما بحران اقتصادی و فقر در افغانستان را مشکل ناشی از چند دهه جنگ و مشکلات اقتصادی گذشته دانسته‌اند.

هبت الله اخندزاده، رهبر طالبان در پیام عیدی سال ۲۰۲۵ خود از مردم خواست که به گزارش های در مورد فقر و گرسنگی باور نکنند.

برخی از زنان در انتظار کمک یک نان در بیرون از یکی از نانوایی های از شهر کابل در اکتوبر ۲۰۲۱: آرشیف

اما بر اساس گزارش ملل متحد افغانستان با یکی از شدیدترین بحران‌های بشری و غذایی در جهان مواجه است و در سال جاری میلادی ۲۱ اعشاریه ۹ میلیون نفر در این کشور نیاز به کمک‌های بشردوستانه دارند.

آذرخش حافظی، آگاه امور اقتصادی می‌گوید که از چندین دهه به این سو اقتصاد افغانستان به ویژه در بخش توسعه‌ای وابسته به کمک‌های خارجی بوده و با سقوط نظام جمهوری پیشین، فقر و بیکاری در این کشور درحال افزایش است.

او به رادیو آزادی گفت که در سال نخست حاکمیت طالبان تولید ناخالص داخلی افغانستان ۳۳ درصد کاهش یافت و این موضوع سبب افزایش فقر اقتصادی و بیکاری بیشتر شد.

"برای تأمین نیازمندی‌های مردم، ما در قدم اول ضرورت به کمک جامعه بین‌المللی داریم تا وضع بحرانی معیشت مردم رفع شود، پس از آن به جلب سرمایه‌گذاری‌های کلان ضرور داریم داریم که بتوانیم اقتصاد مدرن خود را مبتنی بر صنعت، معدن کاری، خدمات و همچنان زراعت و دام‌پروری تأمین کنیم، برای این کار به سرمایه‌گذاری‌های زیاد ضرورت است و این سرمایه‌گذاری‌های کلان بدون یک بستر سیاسی مناسب نمی‌تواند تحقق یابد."

حافظی تأکید می‌کند که حکومت طالبان برای این بسترسازی باید شرایط جامعه جهانی را در نظر بگیرد.

این درحالیست که دفتر هماهنگی امور بشردوستانه ملل متحد اخیراً گفت که برای ارائه کمک‌های بشردوستانه به نزدیک به ۲۲ میلیون نیازمند در افغانستان تنها هفده درصد بودجه درخواستی‌اش را دریافت کرده است.