تلاش‌های انجمن‌های تازه‌تأسیس فرهنگی افغان‌ها در خارج از افغانستان

آرشیف

پس از سقوط نظام جمهوری در افغانستان در ماه آگست سال ۲۰۲۱، هزاران افغان به کشورهای مختلف جهان مهاجر شدند. در میان آنان، شمار زیادی از نویسنده‌گان، شاعران، هنرمندان، خبرنگاران، پژوهشگران و دیگر فعالان فرهنگی نیز حضور داشتند.
آدرس یا انجمنی وجود نداشت، ناگزیر شدیم انجمن فرهنگی نارنج را ایجاد کنیم
نورآغا نورانی، نویسنده و شاعر افغان

نورآغا نورانی، نویسنده و شاعر افغان که در هالند زندگی می کند، به رادیو آزادی گفت:

«از زمانی که به اروپا، به‌ویژه هالند مهاجر شدم، بسیار در جستجوی یک آدرس فرهنگی بودم، تا بتوانم علاقه‌مندی خود را در آن دنبال کنم.»

او که پیش از مهاجرت در فعالیت‌های «جنبش ادبی جلال‌کوت» در ولایت ننگرهار سهم داشت، پس از سقوط نظام جمهوری در آگست سال ۲۰۲۱ به هالند رفت و در آن‌جا انجمن فرهنگی «نارنج» را بنیان گذاشت. می گوید:

«چنین آدرس یا انجمنی وجود نداشت. به همین دلیل ناگزیر شدیم انجمن فرهنگی نارنج را ایجاد کنیم. در مراسم گشایش آن، افزون بر هالند، نویسنده‌گان و شخصیت‌های فرهنگی از کشورهای همجوار نیز اشتراک کردند و هر از گاهی در برنامه‌های ما حضور یافته‌اند.»

به گفته آقای نورانی، این انجمن تا اکنون، در کنار برنامه‌های مختلف ادبی و هنری، همه‌ساله مشاعره و جشن سنتی «گل نارنج» را نیز برگزار کرده است.

بیشتر در این باره:

میله فرهنگی و مشاعرهٔ « گل نارنج» در ولایت ننگرهار برگزار شد

او می‌افزاید که با وجود محدودیت‌های مالی، نبود امکانات دایمی و مصروفیت‌های اعضا، فعالیت‌های این انجمن نشان می‌دهد که فرهنگیان افغان همچنان به حفظ میراث فرهنگی خود متعهد هستند.

در همین حال، شماری از فرهنگیان افغان در جرمنی نیز انجمنی را زیر نام «پُل» ایجاد کرده‌اند.

علم‌گل سحر، نویسنده، شاعر و مسئول این انجمن، به رادیو آزادی گفت که هدف آنان تنها برگزاری برنامه‌های فرهنگی نیست، بلکه می‌خواهند میان فرهنگ افغانستان و دیگر فرهنگ‌های جهان نیز پیوند ایجاد کنند:

انجمن فرهنگی پُل دو سال پیش در برلین، جرمنی ایجاد شد
علم‌گل سحر نویسنده و شاعر

«انجمن فرهنگی پُل دو سال پیش در برلین، جرمنی ایجاد شد. طبعاً فعالیت‌های آن تنها فرهنگی است. همان‌گونه که از نام آن پیداست، پُل تلاش می‌کند میان فرهنگ‌ها و جوامع مختلف نقش یک پل را ایفا کند. برای نمونه، کوشش می‌کنیم کتاب‌های افغانستان به زبان آلمانی و دیگر زبان‌های بین‌المللی ترجمه شوند و همچنان آثار از زبان‌های دیگر به پشتو و دری برگردانده شوند.»

به گفتهٔ او، این انجمن همچنان تلاش می‌کند نسل جوان افغان را در محیط مهاجرت با زبان، ادبیات و هویت فرهنگی‌اش آشنا نگه دارد.

این تلاش‌ها تنها به کشورهای اروپایی محدود نمانده، بلکه در کانادا، ایالات متحده، استرالیا و شماری از کشورهای دیگر نیز ادامه یافته است.

بیشتر در این باره:

افغان‌ها در مهاجرت برنامه‌های فرهنگی را برگزار می کنند
برنامه‌های ادبی و هنری نیز جایگاه ویژه‌ای در برنامه‌های کاری ما دارد
عبدالخالق ایوبی

در کانادا، عبدالخالق ایوبی، رئیس «شورای افغان-کانادا» که در ماه دسمبر سال ۲۰۲۵ ایجاد شده است، به رادیو آزادی گفت که برنامه‌های فرهنگی بخش مهمی از فعالیت‌های این شورا را تشکیل می‌دهد:

«برنامه‌های ادبی و هنری نیز جایگاه ویژه‌ای در برنامه‌های کاری ما دارد. این برنامه‌ها را برگزار کرده‌ایم؛ از جمله محفل‌های عید را برگزار کردیم و همچنان به مناسبت سالروز بازپس‌گیری استقلال، برنامه‌ای را در تورنتو برگزار کرده بودیم.»

به گفتهٔ افرادی که با رادیو آزادی گفت‌وگو کرده‌اند، هرچند زندگی در مهاجرت با مشکلات اجتماعی و اقتصادی فراوان همراه است، اما فعالیت‌های فرهنگی به یکی از مهم‌ترین ابزارهای حفظ هویت، تقویت همبستگی و گسترش پیوندهای فکری میان افغانان تبدیل شده است.

آنان باور دارند که فرهنگ، اساس بقا و تداوم ملت‌ها است و باید در هر شرایطی زنده نگه داشته شود.

یکی از ویژگی‌های برجسته این انجمن‌های فرهنگی آن است که بخش بزرگی از فعالیت‌های خود را از طریق شبکه‌های اجتماعی و نشست‌های آنلاین پیش می‌برند. این شیوه، زمینه را برای حضور مشترک فرهنگیان افغان از کشورهای مختلف جهان در برنامه‌های ادبی و هنری فراهم کرده و فرصت بیشتری را برای تبادل تجربه‌ها و گسترش همکاری‌های فرهنگی میان آنان به وجود آورده است.