ترس از تهدید احتمالی و زندگی در خفا؛ روایت زندگی یک سارنوال نظامی زن در افغانستان زیر حاکمیت طالبان

او به رادیو آزادی گفت که با گذشت پنج سال از بازگشت طالبان به قدرت، هنوز هم احساس امنیت نمی‌کند.

"چون تمام کار سارنوالان با مردم و متهمان بود، اگر چند ماه در یک منطقه بمانیم، شناسایی می‌شویم، مجبورم از یک جا به جای دیگر نقل مکان کنم."

یک سارنوال زن در کابل که در نظام جمهوری پیشین افغانستان به‌عنوان یکی از معدود زنان سارنوال نظامی کار می‌کرد، می‌گوید در آن زمان، مسئولیت نظارت بر زندانیان را در زندان‌هایی مانند پلچرخی و بادام‌باغ کابل بر عهده داشت.

این سارنوال زن به رادیو آزادی گفت که پس از سقوط نظام جمهوری، به پاکستان رفت؛ اما پس از مدتی اقامت در آن کشور، از سوی پاکستان دوباره به افغانستان بازگردانده شد.

او که به دلیل نگرانی‌های امنیتی نخواست نامش در گزارش ذکر شود گفت:

"وقتی نظام جمهوری سقوط کرد، ما سارنوالان آن‌قدر معاش نداشتیم که بتوانیم با هزینه خود از کشور خارج شویم. من مدتی اینجا ماندم و مجبور بودم از یک جا به جای دیگر نقل مکان کنم. سرانجام از سوی برنامه اسکان مجدد امریکا برایم پرونده P1 ساخته شد و از ما خواستند به پاکستان برویم. تمام مراحل را در آنجا تکمیل کردیم، اما وقتی ترمپ دوباره رئیس‌جمهور شد، پروازهای ما متوقف شد و پرواز من هم لغو شد."

این زن که مادر دو کودک است، می‌گوید بازگردانده شدنش به افغانستان نه‌تنها باعث شد کار و وظیفه‌اش را از دست بدهد، بلکه به دلیل شغلی که در گذشته داشت، اکنون هر لحظه با ترس زندگی می‌کند.

"نگرانی امنیتی برای من و بسیاری از سارنوالان نظامی یک مسئله جدی است، چون ما روی پرونده‌های مختلف جنایی و امنیتی کار کرده‌ایم. به همین دلیل، هیچ‌وقت نمی‌توانیم وضعیت را عادی تصور کنیم. باید به افرادی که همیشه در معرض خطر هستند، توجه ویژه امنیتی شود. من فقط در همین هفت ماه، سه بار محل زندگی‌ام را تغییر داده‌ام، چون از زمان سقوط نظام جمهوری، بسیاری از همکاران ما کشته شده‌اند."

او می‌گوید که تغییر پی‌هم محل زندگی، علاوه بر فشارهای امنیتی، وضعیت اقتصادی‌اش را نیز دشوارتر کرده است.

این سارنوال نظامی می‌گوید که به دلیل نگرانی‌های امنیتی، شوهرش نیز نمی‌تواند کار کند و اکنون بیشتر هزینه‌های زندگی این خانواده چهارنفره با کمک‌های محدود خویشاوندان و نزدیکان تأمین می‌شود.

"پنهان و مانند زندانی زنده گی میکنم"، دشواری های روزمرۀ یک سارنوال زن

با این حال، مقام‌های مختلف طالبان همواره گفته‌اند که به فرمان عفو عمومی ملا هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، درباره کارمندان و نظامیان نظام جمهوری پیشین پابند هستند و به هیچ‌کس اجازه نمی‌دهند این فرمان را نقض کند.

اما در پنج سال گذشته، گزارش‌های متعددی درباره شکنجه، بازداشت، آزار و حتی کشته شدن شماری از نظامیان، سیاستمداران، کارمندان دولتی و فعالان نظام جمهوری پیشین منتشر شده است.

همچنین، اداره پناهندگی اتحادیه اروپا (EUAA) در ارزیابی تازه‌ای که در ماه فبروری ۲۰۲۶ منتشر کرده، درباره سارنوالانی که در نظام جمهوری پیشین کار می‌کردند به نقل از اعضای خانواده‌های آنان گفته که پس از بازگشت طالبان به قدرت، گزارش‌هایی از تهدید، زیر نظر گرفتن، بازداشت و حتی کشته شدن مقام‌های قضایی پیشین توسط افراد ناشناس ثبت شده است.

اما طالبان همواره این گزارش‌ها را رد کرده و گفته‌اند که بیشتر کارمندان نظام جمهوری پیشین به دلیل دشمنی‌های شخصی مورد آزار قرار گرفته‌اند.

پیش از این نیز شماری دیگر از سارنوالان، قاضیان و وکلای مدافع در گفت‌وگو با رادیو آزادی از نگرانی‌های شدید امنیتی، بیکاری و وضعیت نامناسب اقتصادی خود شکایت کرده اند.

آنان از جامعه جهانی خواسته‌اند به مقام‌های عدلی و قضایی نظام جمهوری پیشین افغانستان، به‌ویژه سارنوالانی که به گفته خودشان روی پرونده‌های جدی و خطرناک امنیتی و جنایی کار کرده‌اند، توجه جدی داشته باشد.