بازگشت گسترده مهاجران افغان؛ بیکاری و بی‌سرپناهی، چالش بزرگ عودت‌کنندگان

آرشیف

"هشت ماه می‌شود که از پاکستان برگشته‌ایم و در این مدت اصلاً کار نیافتیم. نمیدانم چگونه مخارج زندگی خود و اولادهایم را پیدا کنم."

این روایت یکی از افغان‌های است که حدود هشت ماه پیش از پاکستان به افغانستان برگشته است. او بدون ذکر نامش می‌گوید که در این مدت در تلاش پیدا کردن کار است اما موفق نشده است.

"هر جا درخواست کار دادم به هر در را که بخاطر پیدا کردن کار زدم، جواب منفی گرفتم."

در پایتخت، کابل، زنی که به دلیل حساسیت موضوع نمی‌خواهد نامش در گزارش گرفته شود از آورگی در داخل افغانستان شکایت دارد و می‌گوید با برگشت به افغانستان هنوز هم بی سرپناه است و مجبور است که با اولادهایش در خانه اقارب اش زندگی کند.

در خانه های خویشاوندان و دوستان نوبتی زندگی می‌کنیم. جای و سرپناه از خود نداریم

"در حال حاضر در خانه های خویشاوندان و دوستان نوبتی زندگی می‌کنیم. جای و سرپناه از خود نداریم. پول و اموال که داشتیم آن را از ایران انتقال داده نتوانستیم چون صاحبان خانه در ایران پول مهاجران را پرداخت نمی‌کنند. اینجا هم حیران استیم تا چی وقت اینگونه زندگی خواهیم کرد."

این دو روایت تنها مشتی از نمونه خروار از قصۀ میلیون‌ها افغانی است که در سال‌های اخیر به افغانستان بازگشته اند.

کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، یو‌ان‌اچ‌سی‌آر، روز پنج‌شنبه سوم سپتمبر، گفت که در کمتر از سه سال، ۶ میلیون مهاجر افغان به‌گونه داوطلبانه یا اجباری به کشورشان برگشته‌اند؛ آماری که به گفته این نهاد، در تاریخ معاصر بی‌سابقه است.

به گفته این سازمان، بیشترین شمار مهاجران افغان در یک‌ونیم سال اخیر به افغانستان برگشته‌اند.

سازمان بین‌المللی مهاجرت، آی‌او‌ام، نیز می‌گوید که در یک‌ونیم سال گذشته، حدود چهار میلیون مهاجر افغان از کشورهای همسایه دوباره به افغانستان برگشته‌اند.

از سال گذشته تا ۱۵ اگست امسال، حدود ۴ میلیون و ۱۲ هزار مهاجر افغان از پاکستان و ایران دوباره به افغانستان برگشته‌اند

این سازمان در تازه‌ترین گزارش خود که به تاریخ ۲۱ اگست منتشر کرده، گفته است: "از سال گذشته تا ۱۵ اگست امسال، حدود ۴ میلیون و ۱۲ هزار مهاجر افغان از پاکستان و ایران دوباره به افغانستان برگشته‌اند."

بر اساس این گزارش، تنها در دو هفته نخست ماه اگست سال جاری، ۴۸ هزار مهاجر افغان از ایران و پاکستان به افغانستان برگشته‌اند.

این مهاجران در حالی به افغانستان برگشته‌اند که فقر اقتصادی در کشور افزایش یافته، کمک‌های بین‌المللی کاهش یافته و افغانستان با پیامدهای خشکسالی و رویدادهای طبیعی مانند سیلاب‌ها روبه‌رو است. همزمان، حکومت طالبان محدودیت‌های گسترده‌ای، از جمله بر آموزش دختران و کار زنان، وضع کرده است.

با افزایش روند بازگشت مهاجران افغان، بسیاری از عودت‌کنندگان می‌گویند که پیدا کردن کار، فراهم‌کردن سرپناه و آغاز دوباره زندگی در افغانستان، از بزرگ‌ترین چالش‌های آنان است.

حکومت طالبان می‌گوید که برای اسکان دایمی مهاجرانی که از کشورهای همسایه برگشته‌اند، ده‌ها شهرک ساخته می‌شود.

حمدالله فطرت، معاون سخنگوی حکومت طالبان، گفته است در حال حاضر در حدود ۳۰ شهرک، روند توزیع زمین جریان دارد و تاکنون در مجموع ۵۹ هزار و ۱۳۳ نمره زمین به مهاجران عودت‌کرده توزیع شده است.

اما مهاجران عودت‌کرده می‌گویند که از یک‌سو روند توزیع زمین کند است و از سوی دیگر، در مقایسه با شمار مهاجران برگشته، زمین‌های توزیع‌شده بسیار محدود است.