«خواهران و مادراندرم از روی ناچاری راهی سفر پرخطر ایران شده بودند»

نظام همت‌خیل، یک مهاجر افغان در ایران به رادیو آزادی تأیید کرد که مادر اندر و چهار خواهرش در طول مسیر سفر، بر اثر تشنگی و گرسنگی جان باخته‌اند.

این پناهجو در پیام صوتی که روز چهارشنبه برای رادیو آزادی ارسال کرد، گفت:

او در پیامش بیشتر در مورد یافتن اجساد خواهران و مادراندرش گفت:

«خانه من در ایران است و آنجا اقامت دارم. وقتی خبر را شنیدم خودم را به آن منطقه رساندم. سن این پنج نفر — یعنی مادر اندرم و خواهرانم — بین شش تا چهل و پنج سال بود. به‌طور مشخص، خواهرانم شش، هشت، چهارده و پانزده ساله بودند و مادر اندرم چهل و پنج سال داشت. اجساد دیگری هم آنجا افتاده بود؛ من شخصاً حدود پنج یا شش جسد دیگر را دیدم.»

نظام در پیام‌اش توضیح داد که خانواده‌اش یک سال پیش به افغانستان رفته بودند اما هیچ کمکی دریافت نکردند.

عبور از مناطقی مرزی افغانستان و ایران برای بسیاری از افغان‌ها مرگبار بوده است.

این افراد—که اغلب سعی دارند به‌صورت غیرقانونی و بدون اسناد وارد خاک ایران شوند—حتی اگر از گزمه های پولیس سرحدی ایران جان سالم به در ببرند، با خطرات جانی ناشی از مسافت‌های طولانی، بیابان‌ها و مناطق کوهستانی مواجه هستند.

عبور مهاجران افغان در مرز

یک منبع دیپلماتیک وابسته به دولت طالبان در ایران به «رادیو آزادی» تأیید کرد که یک مادر و چهار دخترش—ساکن ولایت بغلان—روز جمعه در حین سفر به ایران بر اثر گرسنگی و تشنگی شدید جان خود را از دست دادند.

به گفته این منبع، دو زن دیگر—ساکن ولسوالی ادرسکن ولایت هرات—نیز روز دوشنبه در مسیر سفر به ایران، جانشان را بر اثر گرسنگی و تشنگی از دست دادند.

یک مهاجر افغان از ولایت بغلان که از بستگان و همسایه‌گان پنج زنِ جان‌باخته است، روز چهارشنبه به «رادیو آزادی» تأیید کرد که آن مادر و دخترانش در طول مسیر بر اثر گرسنگی و تشنگی جان باخته و اجسادشان به سراوان منتقل شده اند.

«آن‌ها هنگام عبور از این مرز هیچ آبی با خود نگرفته بودند. زن و (چهار) دخترش بر اثر تشنگی جان باختند. پسرش نیز در وضعیت وخیمی بود. او توانسته بود به منطقه‌ای خودش را برساند، و زنان را رها کرده بود. برخی از افراد محل او را به سراوان منتقل کرد که خوشبختانه حالش خوب است.»

یکشنبه گذشته— (۲۲ سنبله)—یک سازمان حقوق بشری به نام «حال‌وش» (Haalvash) گزارش داد که دست‌کم ۱۷ مهاجر افغان—شامل زنان، مردان و کودکان—در منطقه «مک‌سوخته» از توابع ولسوالی «روتک» در نزدیکی شهر سراوان در مرز ایران و افغانستان، بر اثر تشنگی شدید جان باخته‌اند.

با این حال، یک منبع دیپلماتیک وابسته به دولت طالبان در ایران، آمار ارائه‌شده توسط «حال‌وش» را رد کرد.

«حال‌وش» گزارش داد که برخی از اجساد به سردخانه‌ای در منطقه «خاش» منتقل و برخی دیگر به خاک سپرده شدند.

این سازمان ویدئوهایی مربوط به این حادثه را منتشر کرد—که «رادیو آزادی» نمی‌تواند مستقلاً صحت آن‌ها را تأیید کند. در این ویدیوها طوری که دیده می‌شود ساکنان محل در حال کندن قبر برای جان‌باختگان هستند. در یک ویدیو دیگر نیز ظاهرا مردم محل به وعظ ملای مسجدی گوش می‌دهد که به پشتو صحبت می‌کند.

صفت‌الله زاهدی، فعال حقوق مهاجرین ساکن جرمنی، می‌گوید که بیشتر افراد از روی ناچاری تن به خطرات مسیرهای قاچاق می‌دهند و چنین سفرهایی را آغاز می‌کنند.

«آن‌ها به فکر آینده خود هستند و بر این باورند که اگر به ایران برسند، کم از کم کاری پیدا کرده و درآمدی کسب می‌کنند که توسط آن به فامیل شان زندگی بهتری فراهم کنند. اما در واقعیت، بسیاری مسیری را انتخاب می‌کنند که به مرگ ختم می‌شود؛ آن‌ها اغلب متوجه نیستند که سفر از طریق راه‌های غیرقانونی، جانشان را به خطر می‌اندازد.»

چنین حوادثی هر از گاهی در مناطق مرزی نزدیک به ایران رخ می‌دهد.

در گذشته، شمار زیادی از افغان‌هایی که قصد داشتند از طریق مسیرهای قاچاق وارد ایران شوند، بر اثر تشنگی، گم شدن در بیابان یا تیراندازی نیروهای سرحدی ایران جان خود را از دست داده‌اند.

در ماه جولای گذشته، اجساد دست‌کم ۱۴ تبعه افغان در دشت «مارگو» در ولایت نیمروز پیدا شد.

بر اساس گزارش‌ها، این افراد از طریق مسیرهای قاچاق عازم ایران بودند و در بیابان مسیر خود را گم کرده بودند.

ایران میزبان بیش از چهار میلیون افغان است که حدود ۱.۵ میلیون نفر از آن‌ها فاقد مدارک قانونی هستند.