افغانستان برای پنجمین سال پیهم بدون حضور در سطح بلند مجمع عمومی سازمان ملل

برای پنجمین سال پیهم، مجمع عمومی سازمان ملل متحد بدون حضور نمایندهٔ افغانستان در سطح بلند دیپلوماتیک برگزار شد و افغانستان در بحث‌های اصلی این نشست جایگاه برجسته‌ای نداشت.

نصیر احمد فایق، سرپرست نمایندگی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد، می‌گوید هرچند در حاشیهٔ این نشست تلاش شده موضوع افغانستان مطرح شود، اما در بحث‌های اصلی حضور یک هیئت بلندپایه از افغانستان وجود نداشت.

از سوی دیگر، حکومت طالبان می‌گوید محروم ماندن افغانستان از چنین نشست‌هایی، به معنای منزوی ساختن مردم افغانستان است و خواهان حضور نمایندهٔ خود در این سازمان است. افغانستان امسال نیز در سطح بلند دیپلوماتیک در بحث‌های اصلی مجمع عمومی سازمان ملل متحد حضور نداشت.

هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۲۶، به تاریخ ۲۸ سپتمبر بدون حضور یک هیئت بلندپایه از افغانستان به پایان رسید. حکومت طالبان و مقام‌های نمایندگی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد، این وضعیت را برای افغانستان و مردم این کشور زیان‌بار می‌دانند.

نصیر احمد فایق، سرپرست نمایندگی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد که دیپلومات نظام جمهوری پیشین است، به رادیو آزادی گفت که هرچند او و همکارانش در حاشیهٔ مجمع تلاش کرده‌اند وضعیت افغانستان را در نشست‌های فرعی مطرح کنند، اما حضور یک هیئت بلندپایه در بحث‌های اصلی اهمیت ویژه دارد.

او گفت: «نمایندگی دایمی افغانستان هنوز هم فعال است و از مردم افغانستان و منافع ملی آنان دفاع و نمایندگی می‌کند؛ اما چیزی که وجود ندارد، حضور یک هیئت بلندپایه در سطح رئیس‌جمهور یا وزیر امور خارجه است تا در بحث‌های مجمع عمومی شرکت کند. این وضعیت در پنج سال گذشته وجود داشته است و دلیل آن بحران مشروعیت در داخل افغانستان و نبود یک حکومت همه‌شمول و پاسخگو است که روابط عادی، سیاسی و اقتصادی افغانستان با جهان را نیز محدود می‌کند.»

آقای فایق می‌گوید محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی طالبان بر زنان و سیاست‌های این گروه، از عوامل انزوای افغانستان است و تأکید می‌کند که مردم افغانستان نباید قربانی این وضعیت شوند. افغانستان عضو سازمان ملل متحد است، اما این پنجمین سال پیهم است که طالبان نتوانسته‌اند نمایندهٔ خود را در این سازمان به عنوان نمایندهٔ رسمی افغانستان معرفی کنند.

حکومت طالبان در سال‌های نخست بازگشت به قدرت، سهیل شاهین، سخنگوی پیشین دفتر قطر، را به عنوان نمایندهٔ خود در سازمان ملل متحد معرفی کرد، اما او پذیرفته نشد.

سهیل شاهین به رادیو آزادی گفت که محروم ماندن طالبان از نشست‌های سازمان ملل، به گفتهٔ او، به معنای محروم شدن مردم افغانستان از بیان دیدگاه و خواسته‌های‌شان است.

او گفت: «امارت اسلامی افغانستان می‌خواهد که در صحنهٔ جهانی سازمان ملل متحد، نیازها، صدا و خواسته‌های مردم افغانستان، از جمله مسائل مربوط به تغییرات اقلیمی و دیدگاه حکومت را مطرح کند؛ اما پنج سال می‌شود که از این کار جلوگیری می‌شود و یک ملت بزرگ در این نهاد بین‌المللی از حق مشروع خود محروم شده و همچنان محروم نگه داشته می‌شود که این وضعیت تأثیرات ناگواری بر تمام مردم افغانستان دارد.»

غیبت افغانستان از بحث‌های اصلی مجمع عمومی سازمان ملل متحد این پرسش را مطرح می‌کند که ادامۀ این وضعیت چه تأثیری بر روابط افغانستان با جهان و میزان توجه جامعۀ جهانی به مسائل این کشور خواهد گذاشت.

انتظار خادم، کارشناس امور بین‌الملل، می‌گوید ادامۀ نبود افغانستان در سطح بلند در سازمان ملل و نشست‌های مهم بین‌المللی می‌تواند بر روابط سیاسی، اقتصادی و مالی این کشور تأثیر منفی بگذارد.

او گفت: «در چنین وضعیتی، چه کسی از مشکلات مردم افغانستان صحبت خواهد کرد؟ سکتور بانکی، دادوستدهای مالی و روابط بین‌المللی بیش از پیش کُند و دشوار خواهد شد و در رابطه با قضایای افغانستان، کشورهای دیگر به نمایندگی از افغانستان، هرگونه که خودشان بخواهند، صحبت خواهند کرد.»

اما اکنون که سازمان ملل متحد نمایندهٔ طالبان را نمی‌پذیرد و طالبان نیز سیاست‌های خود را ادامه می‌دهند، پرسش این است که راه حل این وضعیت چیست.

شینکی کروخیل، سفیر پیشین افغانستان در کانادا و عضو پیشین ولسی جرگه، در این مورد

نخست طالبان باید در مورد سیاست‌های سخت‌گیرانهٔ خود که باعث شده افغانستان امروز در انزوا قرار بگیرد، بازنگری کنند، با مردم آشتی کنند و برای یک راه حل سیاسی و سازش سیاسی راهی پیدا کنند
شینکی کروخیل، سفیر پیشین افغانستان در کانادا

به رادیو آزادی گفت: «نخست طالبان باید در مورد سیاست‌های سخت‌گیرانهٔ خود که باعث شده افغانستان امروز در انزوا قرار بگیرد، بازنگری کنند، با مردم آشتی کنند و برای یک راه حل سیاسی و سازش سیاسی راهی پیدا کنند. دوم، تمام فعالان سیاسی و مدنی افغانستان باید به سوی ایجاد یک ائتلاف ملی حرکت کنند تا در پلتفرم‌های بین‌المللی صدای واقعی افغان‌ها باشند و مسائل را با جهان شریک سازند، تا جهان متوجه شود و افغانستان دوباره در اجندای جهانی قرار بگیرد.»

طالبان از زمان بازگشت به قدرت چندین بار خواستار سپردن کرسی نمایندگی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد به نمایندهٔ خود شده‌اند.

در مقابل، سازمان ملل متحد و شماری از کشورهای عضو بر موضوعاتی از جمله حقوق بشر، حقوق زنان و دختران و تشکیل یک حکومت همه‌شمول تأکید کرده‌اند. حکومت طالبان تاکنون، به جز روسیه، از سوی کشور دیگری به صورت رسمی به رسمیت شناخته نشده است. در چنین شرایطی، مسئلۀ نمایندگی افغانستان در سازمان ملل متحد همچنان یکی از موضوعات مهم در روابط این کشور با جامعۀ جهانی باقی مانده است.