گردوخاک و آلودگی هوا در کابل؛ باشندگان از تأثیر آن بر زندگی روزمره شکایت دارند

عکس از ارشیف

شماری از باشندگان کابل می‌گویند افزایش گردوخاک در برخی مناطق این شهر، به‌ویژه در مسیرهایی که کارهای سرک‌سازی و ساختمانی جریان دارد، زندگی روزمره آنان را دشوار کرده است.

یکی از باشندگان شهر کابل که نخواست نامش در گزارش گرفته شود، به رادیو آزادی گفت: «در چندین نقطه مختلف، کارهای سرک‌سازی آغاز شده، اما هنوز تکمیل نشده‌اند و در نتیجه آن، خاک و گردوخاک بسیار زیاد شده است. من هر صبح که از خانه به دفتر می‌روم، از همین مسیر عبور می‌کنم. وقتی به دفتر می‌رسم، فقط از میان خاک بیرون شده باشم؛ لباس‌ها و بوت‌هایم پر از گردوخاک هستند، چشم‌هایم می‌سوزند و دچار سرفه شدید می‌شوم. ما همه خوشحال می‌شویم که سرک‌ها ساخته شوند، اما باید کارها هرچه زودتر تکمیل شوند، نه این‌که ماه‌ها به همین شکل خراب و ویران باقی بمانند.»

یک دکاندار در ناحیۀ شانزدهم شهر کابل نیز که نخواست نامش در گزارش منتشر شود، می‌گوید گردوخاک نه‌تنها بر مردم، بلکه بر کاروبار دکانداران نیز تأثیر گذاشته

هر صبح که به دکانم می‌آیم، یک ساعت را صرف پاک‌کاری دکان می‌کنم
یک دکاندار در ناحیۀ شانزدهم شهر کابل

است. او گفت: «هر صبح که به دکانم می‌آیم، یک ساعت را صرف پاک‌کاری دکان می‌کنم. همه چیز را منظم می‌سازم، اما با عبور هر موتر، دوباره گردوخاک بلند می‌شود و روی وسایل می‌نشیند. مجبور هستیم دروازه دکان را بسته نگه داریم. وقتی دروازه را می‌بندیم، مشتریان فکر می‌کنند که دکان بسته است و دیگر مراجعه نمی‌کنند. به همین دلیل، کاروبار ما نیز به‌شدت آسیب دیده است.»

با این حال، آلودگی هوای کابل تنها به گردوخاک ناشی از سرک‌ها محدود نمی‌شود.

سوختاندن مواد سوختی، دود موترها، فعالیت‌های صنعتی و استفاده از مواد مختلف برای گرم‌کردن خانه‌ها و ساختمان‌ها در ماه‌های سرد سال نیز از عوامل آلودگی هوا به شمار می‌روند. بر اساس معلومات سازمان جهانی صحت، در سال ۲۰۲۵ میزان ذرات آلایندۀ هوا موسوم به PM2.5 در افغانستان حدود دوازده برابر بیشتر از حد مجاز تعیین‌شده از سوی این سازمان بوده است.

این PM2.5 ذرات بسیار ریز آلوده‌کنندۀ هوا هستند که با چشم دیده نمی‌شوند، اما از طریق تنفس وارد بدن می‌شوند. سازمان جهانی صحت گفته است که آلودگی هوا خطر ابتلا به بیماری‌های شش و قلب و همچنان سکته مغزی را افزایش می‌دهد و کودکان، سالمندان، زنان باردار و افراد بیمار بیش از دیگران در معرض آسیب‌های ناشی از آن قرار دارند.

مرضیه، یکی از باشندگان شهر کابل که چند فرزند دارد، می‌گوید هنگام افزایش گردوخاک، بیشتر نگران صحت فرزندانش می‌شود.

او گفت: «وقتی کودکانم از بیرون به خانه برمی‌گردند، لباس‌ها و صورت‌های‌شان پر از گردوخاک است. یکی از فرزندانم حساسیت دارد و وقتی گردوخاک زیاد می‌شود، فوراً دچار زکام می‌شود و سرفه‌هایش شدت می‌گیرد. با توجه به این‌که زمستان در پیش است، حکومت باید برای جلوگیری از آلودگی هوا اقدام کند، زیرا پس از آن، هوا باز هم آلوده‌تر می‌شود.»

پیش از این نیز شماری از باشندگان کابل از روند بازسازی سرک‌های این شهر شکایت کرده و گفته بودند که کارهای سرک‌سازی، رفت‌وآمد روزمرۀ مردم را مختل کرده و مشکلاتی را برای آنان به وجود آورده است.

نعمت‌الله بارکزی، سخنگوی شاروالی کابل تحت کنترول طالبان، به پرسش‌های رادیو آزادی در این مورد پاسخ نداد، اما پیش از این گفته بود که هنگام بازسازی سرک‌ها، برای رفت‌وآمد مردم مسیرهای بدیل در نظر گرفته می‌شود.

با این حال، باشندگان می‌گویند مسیرهای بدیل نیز به دلیل خراب‌بودن سرک‌ها، گردوخاک در فصل خشک و گل‌ولای در روزهای بارانی، مشکلات جدی دارند. آنان خواستار آن‌اند که هنگام بازسازی سرک‌ها، تدابیر عملی برای جلوگیری از پخش گردوخاک روی دست گرفته شود.