احمد مسیح، دانشآموز یکی از مکاتب خصوصی کابل، میگوید در جریان یک سیر علمی به باغوحش کابل، آنچه را که درباره حیوانات در کتابها خوانده بود، از نزدیک مشاهده کرده است. او به رادیو آزادی گفت: «ما مدتی پیش از سوی مکتب به باغوحش کابل رفته بودیم. برای ما تجربه بسیار خوبی بود، چون درباره حیوانات چیزهای زیادی یاد گرفتیم؛ اینکه چگونه زندگی میکنند و چه نوع غذا میخورند، که در درسها خیلی به ما کمک کرد.»
مریم، دانشآموز یک مکتب خصوصی در کابل، نیز تجربه مشابهی دارد، اما میگوید دوست دارد شمار حیوانات در باغوحش بیشتر شود. «حیوانات بودند و معلوماتی که دربارهشان به ما دادند، خیلی جالب بود، اما حیوانات بسیار کم بودند. حیوانی که من خیلی دوست دارم، فیل است؛ فیل در آنجا نبود.»
مسئولان باغوحش کابل میگویند در حال حاضر صد نوع حیوان، پرنده، خزنده و ماهی در این باغوحش نگهداری میشود که شمار مجموعی آنان به حدود ۶۰۰ میرسد. عزیزگل ثاقب، رئیس عمومی باغوحش کابل، به رادیو آزادی گفت که آنان برای توسعه باغوحش و افزایش شمار حیوانات تلاش میکنند. «در فکر بزرگکردن آن هستیم. طرح خود را به کندهار فرستادهایم تا باغوحش ۱۰۵ کیلومتر دیگر هم توسعه پیدا کند. شماری از حیوانات افزایش یافتهاند، مانند پلنگ سفید که برای نخستین بار به باغوحش آورده شده است.»
او میافزاید که شماری از گوزنهایی که بهگونه غیرقانونی در ولایت شبرغان نگهداری میشدند نیز به باغوحش کابل منتقل شدهاند و شمار پرندگان نیز افزایش یافته است. در گذشته، یک فیل نیز در باغوحش کابل نگهداری میشد. مسئولان این باغوحش در نظام جمهوری پیشین به رادیو آزادی گفته بودند که این فیل در جریان جنگهای داخلی هدف راکت قرار گرفت و تلف شد.
آنان همچنان گفته بودند که شیر معروف باغوحش کابل، «مرجان»، نیز در جریان جنگهای داخلی هدف حمله با نارنجک دستی قرار گرفت، نابینا شد و بعداً به مرگ طبیعی جان باخت. به گفته مسئولان، شماری از حیوانات حلالگوشت باغوحش نیز در آن زمان برده و خورده شده بودند.
این بسیار خوب است که کودکان به باغوحش بروند و حیوانات را از نزدیک ببینند، بهخصوص اگر درباره ایکوسیستم به آنان معلومات داده شود؛ اینکه حیوانات مختلف چگونه برای بقای زندگی کمک میکنند و نقش آنان در ایکوسیستم چیستداکتر محب زغم
فعالان بخش کودک میگویند رفتن دانشآموزان به باغوحش میتواند در یادگیری بهتر و افزایش معلومات آنان نقش داشته باشد. داکتر محب زغم به رادیو آزادی گفت: «این بسیار خوب است که کودکان به باغوحش بروند و حیوانات را از نزدیک ببینند، بهخصوص اگر درباره ایکوسیستم به آنان معلومات داده شود؛ اینکه حیوانات مختلف چگونه برای بقای زندگی کمک میکنند و نقش آنان در ایکوسیستم چیست.»
آقای زغم میگوید اگر این موضوعات به کودکان آموزش داده شود، آنان بهتر درک خواهند کرد که حفاظت از طبیعت و حیوانات برای دوام زندگی ضروری است. چند مکتب خصوصی در کابل که اخیراً شاگردان خود را برای سیر علمی و تفریحی به باغوحش بردهاند، در صفحههای اجتماعی خود نوشتهاند که آموزش تنها به صنف و کتاب محدود نمیشود و تجربه، مشاهده و گردشهای علمی نیز بخشی مهم از روند یادگیری کودکان است.
بر اساس گزارشهای نشرشده در صفحه فیسبوک باغوحش کابل، تنها در ماه سپتمبر بیش از هشت هزار دانشآموز مکاتب، مدارس و کودکان کودکستانها از این باغوحش دیدن کردهاند.
مسئولان باغوحش میگویند هر مکتبی که بخواهد شاگردان خود را برای سیر علمی به این محل ببرد، باید از پیش یک استعلام با آنان شریک کند. هزینه ورود به باغوحش کابل برای بزرگسالان ۳۰ افغانی و برای کودکان ۲۰ افغانی است، اما مسئولان میگویند ورود برای شاگردان و محصلانی که به هدف سیر علمی مراجعه میکنند، رایگان است.
شاروالی کابل تحت کنترول طالبان در وبسایت خود نوشته است که باغوحش کابل در سال ۱۳۴۶ خورشیدی، در زمان سلطنت محمد ظاهرشاه، تأسیس شد و سردار نادر رئیس افتخاری آن بود. به گفته شاروالی کابل، این باغوحش در جریان جنگهای داخلی بهشدت آسیب دید، اما بعداً بازسازی شد و قفسهای جدید و کلینیکهای حیوانی نیز در آن ایجاد شد. این باغوحش در سال ۲۰۰۹ عضویت بینالمللی را به دست آورد.
مسئولان باغوحش کابل میگویند شماری از شاگردان و محصلان از ولایتهای نزدیک نیز برای سیر علمی به این باغوحش میآیند. با این حال، برخی باشندگان ولایتهای دورتر میگویند امیدوارند در ولایتهای آنان نیز باغوحشهای کوچک ایجاد شود تا کودکان بتوانند حیوانات را از نزدیک ببینند.
رحمتالله شیرزاد، باشندۀ ولایت کندهار، به رادیو آزادی گفت: «اگر باغوحشها بیشتر شوند، این برای دانشآموزان بسیار خوب خواهد بود و آنان میتوانند از دیدن و مشاهده حیوانات استفاده خوبی کنند.»
چهارم اکتوبر، روز جهانی حیوانات است؛ روزی که هدف از گرامیداشت آن، جلب توجه به رفاه، وضعیت و حفاظت از حیوانات عنوان شده است. هاینریش زیمرمان، نویسنده آلمانی و فعال حمایت از حیوانات، از مبتکران اصلی این روز دانسته میشود و نامگذاری رسمی آن در سال ۱۹۳۱ در یک کنگره بینالمللی حمایت از حیوانات در ایتالیا صورت گرفت.
با این حال، شماری از کارشناسان محیط زیست میگویند حیوانات، بهویژه حیوانات وحشی در افغانستان، با تهدیدهای جدی روبهرو هستند. ولی مدقق، کارشناس بخش حفاظت از محیط زیست، به رادیو آزادی گفت: «حیوانات وحشی در کشور ما با وضعیت خوبی روبهرو نیستند. هم بهصورت طبیعی با تهدید مواجهاند؛ زیستگاههایشان از بین رفته، تخریب شده یا با تهدید روبهرو است و هم بهگونه بیرحمانه شکار میشوند. اگر مسئولان مربوط و مردم در زمینه حفاظت از آنان توجه نکنند، این وضعیت رو به وخامت بیشتر خواهد رفت.»