آنان میگویند که برای رفتن به کشورهای دوم با مشکلات گوناگونی روبهرو هستند و نمیتوانند برای ثبت پروندههای درخواست پناهندگی به کشور مقصد سفر کنند. شماری از فعالان حقوق زنان نیز همین خواسته را از کشورهای پناهدهنده و نهادهای بینالمللی دارند.
یک زن افغان در کابل که می گوید در نظام جمهوری پیشین در برخی رسانهها فعالیت کرده، چهار سال در پاکستان به این امید زندگی کرد که در کشور مقصد پذیرفته خواهد شد؛ اما به گفتۀ او، این اتفاق نیفتاد و سرانجام به دلیل نداشتن ویزۀ پاکستان، همراه با همسر و دو دختر خردسالش، از آن کشور اخراج شد.
این زن که نخواست نام خودش و کشور مقصدش در گزارش منتشر شود، به شرط تغییر صدا به رادیو آزادی گفت: «برای رفتن به کشور مقصد خود چهار سال انتظار کشیدم. در شرایط بسیار دشوار، هر نوع مشکل اقتصادی را تحمل کردم؛ اما پولیس پاکستان ما را بسیار آزار داد، زیرا ویزههای ما منقضی شده بود و حکومت پاکستان دیگر آنها را تمدید نمیکرد. سرانجام ما را اخراج کردند.»
یک زن دیگر افغان نیز که ادعا میکند با یک مؤسسۀ بریتانیایی کار کرده و با توجه به اعلام اخیر بریتانیا، ممکن است در صورت ثبت پرونده در آن کشور پذیرفته شود، میگوید که هیچ راهی برای رفتن به کشور دیگری ندارد؛ زیرا ویزههای پاکستان، ایران، ترکیه و تاجیکستان بسیار گران و کوتاهمدت هستند.
او نیز در شرایط مشابه، به رادیو آزادی گفت که حتی اگر به هر شکلی بتواند زمینۀ سفر را برای خود فراهم کند، اما تا پایان اعتبار ویزهاش کارهای پروندهاش انجام نشود، مجبور خواهد شد دوباره به افغانستان برگردد؛ در آن صورت، پولش مصرف خواهد شد، اما به نتیجۀ مورد نظر نخواهد رسید.
او گفت:«پول قرض میکنم، ویزه میگیرم و به ایران یا پاکستان میروم؛ اما اگر مدت ویزهام تمام شود و کارم پیش نرود، آنوقت چه کنم؟ ما از کشورهای پناهدهنده میخواهیم که زمینۀ ثبت پروندهها را از داخل افغانستان برای ما فراهم کنند.»
این درخواستها پس از آن مطرح میشوند که بریتانیا در ۲۸ سپتمبر اعلام کرد برنامۀ اسکان مجدد خود را دوباره فعال کرده است. بر اساس اعلام حکومت بریتانیا، یک بخش از هر چهار بخش افراد معرفیشده، زنان و دختران افغان و پناهجویان فلسطینی خواهند بود.
شبانه محمود، وزیر داخلۀ بریتانیا، گفته است که این برنامه با همکاری سازمان ملل متحد آغاز خواهد شد و پناهجویانی از کشورهای مختلف جهان که در معرض آسیب و خطر قرار دارند، به بریتانیا منتقل خواهند شد تا فرصت «زندگی جدید و بهتر» را به دست آورند.
شماری از فعالان حقوق زن نیز همین خواسته را از کشورهای پناهدهنده و نهادهای بینالمللی مطرح میکنند که زمینۀ ثبت پروندههای درخواست پناهندگی را از داخل افغانستان برای دختران و زنان افغان فراهم کنند و پس از پذیرفتهشدن پروندههای آنان، آنها را به کشورهای دیگر انتقال دهند.
از این میان، ترنم سیدی به رادیو آزادی گفت: «اگر کشورها، سازمانهای بینالمللی یا نهادهای بشردوستانه فراخوانی منتشر میکنند، مانند بریتانیا که به زنان افغان پناهندگی میدهد، باید برای آن راهحلی در نظر بگیرند؛ زیرا زنان در افغانستان نمیتوانند از مرز عبور کنند. هزینهها بلند است و محدودیتهایی نیز از سوی طالبان وجود دارد. زنان بدون محرم نمیتوانند از افغانستان خارج شوند. مشکلات اقامت، تمدید ویزه و بسیاری مشکلات دیگر نیز وجود دارد.»
زنان در افغانستان نمیتوانند از مرز عبور کنند.ترنم سیدی فعال حقوق زنان
پس از اگست سال ۲۰۲۱، زمانی که طالبان بار دیگر در افغانستان به قدرت رسیدند، زنان در بخشهای آموزش، کار، سفر، ورزش، تفریح و دیگر فعالیتهای اجتماعی با محدودیتهای روبهرو شدهاند که برخی از زنان پیش از این گفته اند که به دلیل این محدودیت ها، ناگزیر به مهاجرت شدهاند.
با این حال، شرایط رفتن به کشورهای دیگر نیز برای آنان آسان نیست؛ تا جایی که حتی برای رفتن به کشورهای همسایه، به دلیل مشکلات اخذ ویزه، برخی از آنان به سفرهای غیرقانونی و مسیرهای بسیار خطرناک و مرگبار روی میآورند.
در سیزدهم سپتمبر گذشته، چهار دختر افغان و مادرشان در منطقۀ «مکسوخته» از مربوطات منطقۀ روتک در شهر سراوان، نزدیک مرز ایران و افغانستان، جان باختند. به گفتۀ یکی از اعضای خانواده که با رادیو آزادی مصاحبه کرده بود، آنان در اثر تشنگی شدید جان خود را از دست دادند.
یک منبع دیپلوماتیک حکومت طالبان در ایران نیز این خبر را به رادیو آزادی تأیید کرده بود. همچنان، سازمان حقوق بشری «حالوش» در ایران نیز دربارۀ این رویداد گزارش داده بود.