این زن ۲۸ ساله که به دلیل نگرانیهای امنیتی نخواست نامش در گزارش گرفته شود، به رادیو آزادی گفت که از به چهار سال به اینسو، دور از خانوادهاش در ایران زندگی میکند و با مشکلات اقامتی، اقتصادی و ترس از اخراج اجباری روبهرو است.
او که در حکومت جمهوری پیشین افغانستان در بخش جنایی پولیس وظیفه داشت، میگوید پس از بازگشت طالبان به قدرت در آگست ۲۰۲۱، به دلیل نگرانی از بازداشت و تهدیدهای امنیتی، مجبور به ترک افغانستان شد.
این افسر پیشین پولیس به رادیو آزادی گفت: «من پولیس بودم و در بخش جنایی کار میکردم. رتبه اول سارندوی را داشتم. تصمیم به ترک کشور برایم آسان نبود، اما پس از سقوط افغانستان در ۱۵ اگست، سرکوب گسترده زنان، نیروهای امنیتی، فعالان مدنی و کارمندان دولت، ادامه زندگی را در آنجا برایم ناممکن ساخت. دلایل اصلی خروج من از کشور، تهدیدهای مستقیم امنیتی، خطر بازداشت یا خشونت و محرومشدن زنان از کار و آزادیها بود.»
او میگوید، هرچند برای نجات از تهدیدهای امنیتی به ایران پناه برده، اما در آنجا نیز زندگی دشواری دارد و نداشتن اسناد معتبر اقامت، مشکلات اقتصادی و نگرانی از بازگرداندهشدن به افغانستان، بر وضعیت روحی و روانی او تأثیر گذاشته است.
وی افزود: «در خارج از افغانستان، در ایران، با مشکلات گوناگونی روبهرو هستم؛ از مشکلات اقامت و اسناد گرفته تا فشارهای روانی ناشی از مهاجرت و دوری از خانواده، و همچنان چالشهای مالی و کاری.»
این زن میگوید که ترس از اخراج اجباری و آینده نامعلوم، زندگی روزمرهاش را مختل کرده و گاهی حتی تهیه یک وعده غذا نیز برایش دشوار میشود. به گفته او، خانوادهاش در افغانستان نیز با مشکلات شدید اقتصادی روبهرو هستند و توانایی کمک مالی به او را ندارند.
این افسر پیشین پولیس میافزاید که در چهار سال گذشته، به کشورهای مختلف درخواست پناهندگی فرستاده، اما تاکنون هیچیک از درخواستهایش پذیرفته نشده است.
به هر کشوری که درخواست پناهندگی فرستادم، پاسخ رد دریافت کردمیک افسر پیشین پولیس زن افغان
او گفت: «به هر کشوری که درخواست پناهندگی فرستادم، پاسخ رد دریافت کردم. میگویند که تو باید با همان کشور کار میکردی. در حال حاضر با آینده نامعلوم، وضعیت بلاتکلیف و ترس از اخراج اجباری روبهرو هستم.»
نگرانی این زن در حالی مطرح میشود که در سالهای اخیر، شمار زیادی از مهاجران افغان از ایران اخراج شده یا در شرایط دشوار به افغانستان بازگشتهاند.
بر اساس آمار کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR)، در سال ۲۰۲۵ بیش از یک میلیون و ۹۰۰ هزار افغان از ایران به افغانستان بازگشتند که حدود یک میلیون و ۲۶۰ هزار تن آنان اخراج شده بودند.
این نهاد در گزارشی به تاریخ ۲۸ جون ۲۰۲۵ گفته بود که از ۲۰ مارچ همان سال به اینسو، بیش از ۶۴۰ هزار افغان از ایران به افغانستان بازگشته بودند که بیش از ۳۶۶ هزار تن آنان اخراج شده بودند.
در همین حال، گزارشهای نهادهای حقوق بشری نیز نگرانیها درباره وضعیت نظامیان و کارمندان حکومت پیشین افغانستان را افزایش داده است.
پیش از این، هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) و سازمان دیدبان حقوق بشر، گزارشهایی از کشتهشدن، بازداشتهای خودسرانه و شکنجه شماری از نظامیان و کارمندان حکومت جمهوری پیشین پس از بازگشت طالبان به قدرت منتشر کردهاند.
با این حال، طالبان بارها این گزارشها را رد کرده و گفتهاند که به فرمان عفو عمومی اعلامشده از سوی رهبرشان متعهد هستند. آنان برخی از رویدادهای گزارششده را نیز ناشی از «دشمنیهای شخصی» دانستهاند.
رادیو آزادی تلاش کرد در مورد نگرانیهای این افسر پیشین پولیس، دیدگاه حکومت طالبان را نیز داشته باشد، اما عبدالمتین قانع، سخنگوی وزارت امور داخله این حکومت، تا زمان نشر گزارش به پرسشهای رادیو آزادی پاسخ نداد.
آقای قانع پیش از این در گفتوگو با رادیو آزادی گفته بود که حکومت طالبان به تطبیق عفو عمومی اعلامشده از سوی رهبر خود متعهد است.
کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان و نهادهای حقوق بشری، از جمله سازمان عفو بینالملل، بارها خواستار ارزیابی جداگانه وضعیت پناهجویان افغان پیش از بازگرداندن آنان به افغانستان شدهاند.
این نهادها تأکید کردهاند که هیچ فردی نباید به کشوری بازگردانده شود که در آن با خطر جدی علیه زندگی یا آزادی خود روبهرو باشد.
این افسر پیشین پولیس افغان نیز میگوید که با وجود دشواریهای زندگی در ایران، بازگشت به افغانستان برایش به معنای روبهروشدن با تهدیدهای امنیتی و زندگی زیر محدودیتهایی است که طالبان بر زنان وضع کردهاند.