تاجران افغان می‌گویند که در شرایط کنونی، با مسدود بودن راه‌ها با پاکستان، به هر تلاش کوچکی در بخش تجارت و ترانزیت امیدهای بزرگی بسته‌اند.
مقام‌های اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان از توافق قزاقستان، ازبیکستان و امارات متحدهٔ عربی در چارچوب پروژهٔ «کاسا» برای ساخت یک خط آهن جدید در افغانستان استقبال می‌کنند.
این توافق‌نامه حدود دو هفته پیش، به تاریخ ۸ میزان، میان کشورهای یادشده امضا شد و هدف آن این است که قزاقستان، ازبیکستان، افغانستان و پاکستان از طریق خط آهن به یکدیگر وصل شوند.
خان جان الکوزی، مشاور اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان، در صحبت با رادیو آزادی ابراز امیدواری کرد که این پروژه عملی شود و تنها روی کاغذ باقی نماند.
او گفت: «ایران نیز علاقه‌مند است که در این بخش سرمایه‌گذاری کند. همچنان ازبیکستان و کشورهای دیگر نیز تعهداتی سپرده‌اند. اگر این پروژه به‌گونهٔ عملی آغاز شود، به سود افغانستان خواهد بود و بر تجارت افغانستان تأثیر مثبت خواهد گذاشت.»
دفتر صدراعظم قزاقستان به تاریخ ۹ میزان، در یک خبرنامه گفته است که این خط آهن قزاقستان، ازبیکستان، افغانستان و پاکستان را به هم وصل خواهد کرد و زمینهٔ انتقال اموال کشورهای آسیای مرکزی به بندرهای کراچی و گوادر پاکستان را فراهم خواهد ساخت.
در ادامه گفته شده است که هر سه کشور، در کنار بررسی امکان‌سنجی تخنیکی و اقتصادی این پروژه، راه‌های تأمین مالی آن را نیز بررسی خواهند کرد. همچنان، آنان برنامه دارند که برای رسیدگی به امور تخنیکی، اقتصادی و مالی، یک گروه کاری مشترک ایجاد کنند.
به گفتهٔ حکومت قزاقستان، این مسیر توانایی انتقال سالانه ده میلیون تُن بار را خواهد داشت.
در همین حال، اتحادیهٔ صادرات میوهٔ خشک افغانستان نیز از این توافق‌نامه استقبال می‌کند و می‌گوید که با عملی شدن آن، مصارف کاهش خواهد یافت و آنان در بازارهای جهانی توان رقابت بهتر را پیدا خواهند کرد.
خالد احمد رحمانی، سخنگوی این اتحادیه، به رادیو آزادی گفت: «متأسفانه، ما امروز در بخش برخی از میوه‌های خشک نمی‌توانیم در بازارهای جهانی رقابت کنیم؛ زیرا مصارف انتقال، ترانسپورت و ترانزیت بسیار بلند است. با ایجاد شبکه‌های خطوط آهن که تمام افغانستان را به یکدیگر وصل کند، مانند وصل شدن جنوب‌غرب با ایران و امارات متحدهٔ عربی، شرق و شمال با پاکستان و همچنان با هند، مصارف انتقال به‌گونهٔ چشم‌گیر کاهش می‌یابد. به این ترتیب، ما می‌توانیم رقابت بهتری داشته باشیم. این خبر بسیار خوبی است؛ امیدواریم که این توافق عملی شود.»
اذرخش حافظی، یکی از کارشناسان امور اقتصادی، نیز از این اقدام استقبال کرده و بر ساخت یک خط آهن سراسری در افغانستان تأکید می‌کند.
آقای حافظی به رادیو آزادی گفت: «افغانستان در منطقه تنها کشوری است که خط آهن سراسری ندارد. به همین دلیل، در وصل کردن آسیای جنوبی با آسیای مرکزی و آسیای غربی با آسیای شرقی مشکلاتی وجود دارد. خط آهن سراسری افغانستان نه تنها برای افغانستان مفید است، بلکه اهمیت منطقه‌ای و بین‌المللی نیز دارد؛ زیرا اگر این خط ساخته شود، برای اروپای شرقی و غربی نیز مفید خواهد بود.»
افغانستان در منطقه تنها کشوری است که خط آهن سراسری ندارداذرخش حافظی، کارشناس اقتصادی
قابل یادآوری است که تمام کشورهای همسایهٔ افغانستان خطوط آهن دارند که از آن‌ها نه تنها برای دادوستد تجارتی، بلکه برای انتقال مسافران نیز استفاده می‌شود.
رادیو آزادی خواست، در این مورد و همچنان دربارهٔ این‌که چه تعداد خط آهن در ولایت‌های سرحدی افغانستان ساخته شده که این کشور را با کشورهای همسایه وصل می‌کند، از مسئولان وزارت فواید عامهٔ حکومت طالبان پرس‌وجو کند، اما آنان تا زمان نشر گزارش به پرسش‌های رادیو آزادی پاسخ ندادند.
بر اساس معلومات اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان، در حال حاضر در شماری از ولایت‌های سرحدی این کشور، صدها کیلومتر خط آهن وجود دارد که بلخ، هرات و فاریاب را با ازبیکستان، ایران و ترکمنستان وصل می‌کند و از طریق آن روابط اقتصادی و دادوستد جریان دارد.
خان جان الکوزی گفت: «در چندین مرز، از جمله با ایران، همچنان در آقینه که تیل ما از ترکمنستان می‌آید و نیز در حیرتان که با ازبیکستان وصل هستیم، از طریق این مسیرها سالانه تقریباً صدها هزار تُن کالا انتقال می‌یابد که تأثیر بسیار خوبی بر اقتصاد ما گذاشته است.»
این تلاش‌ها در حالی صورت می‌گیرد که از حدود یک سال به این‌سو، راه‌های تجارت و رفت‌وآمد با پاکستان، که پیش از این یکی از بزرگ‌ترین شرکای تجارتی افغانستان بود، مسدود است.
مقام‌های طالبان برای رشد اقتصادی افغانستان که کشوری محاط به خشکه است و با مشکلات اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کند، به هر امکان موجود روی می‌آورند؛ اما با وجود این تلاش‌ها، وضعیت اقتصادی افغانستان همچنان نگران‌کننده دانسته می‌شود.