نقاشان افغان در جرمنی با هنر خود از دختران و زنان افغانستان حمایت می‌کنند

عکس آرشیف

شماری از نقاشان افغان مقیم جرمنی می‌گویند که از طریق هنر خود، صدای دختران و زنان ساکن افغانستان را بلند کرده‌اند و در واکنش به محدودیت‌های وضع‌شده بر آنان، نمایشگاه‌ها و گالری‌های هنری متعددی برگزار کرده‌اند.

لینا اکرمی از ماه اگست سال ۲۰۲۱ میلادی یاد می‌کند؛ زمانی که دنیای رنگین او در وطنش تاریک شد، با دود سیاه نقاشی‌هایی که به دست خود ساخته بود، خداحافظی کرد و مانند ده‌ها هنرمند افغان دیگر به جرمنی مهاجر شد. او به رادیو آزادی گفت «با سقوط دولت، تحصیلاتم ناتمام ماند و مجبور به مهاجرت شدم. در سال ۲۰۲۲ به آلمان آمدم و در این‌جا زندگی و فعالیت‌های هنری‌ام را از نو آغاز کردم.»

اکرمی می‌گوید که اکنون در این‌جا نیز محصل است، اما تفاوت در این است که در افغانستان در دانشکدهٔ هنرها نقاشی می‌آموخت و در این‌جا در بخش رسانه‌ها تحصیل می‌کند. گفتنی است که پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، صدها هنرمند افغان، از جمله آوازخوانان، بازیگران سینما، نویسندگان، شاعران، نقاشان و دیگر هنرمندان که فعالیت‌های هنری‌شان در آن کشور با محدودیت‌های حکومت طالبان روبه‌رو بود، به کشورهای مختلف جهان مهاجر شدند. ده‌ها تن از آنان نیز به آلمان رفتند، اما در مورد شمار دقیق‌شان معلوماتی در دست نیست.

لینا می‌گوید که تا اکنون در دوران مهاجرت، در حمایت از زنان افغان و در واکنش به محدودیت‌های حکومت طالبان بر آنان، چندین نمایشگاه برگزار کرده است: «در جرمنی چند نمایشگاه در حمایت از زنان داشتم؛ در کیل، وایسبورگ و برلین، و به همین گونه در ایتالیا نیز نمایشگاه‌هایی داشتم. تلاش می‌کنم از طریق هنر، محدودیت‌های تحمیل‌شده را تا اندازه‌ای بیان کنم، از آنان حمایت کنم، برای‌شان نمایشگاه برگزار کنم و بتوانم بیشتر روی این موضوع کار کنم.»

طالبان در افغانستان بر آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، کار زنان، تفریح، رفت‌وآمد، ورزش و بسیاری از فعالیت‌های اجتماعی دیگر محدودیت وضع کرده‌اند. با گذشت پنج سال، این محدودیت‌ها کاهش نیافته، بلکه شدیدتر شده‌اند؛ این در حالی است که حکومت طالبان ادعا می‌کند حقوق زنان در این کشور در چارچوب شریعت اسلامی تأمین است.

صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) در گزارشی تازه گفته است که از سال ۲۰۲۱ میلادی به این‌سو، حدود ۲.۶ میلیون دختر در افغانستان از آموزش بالاتر از صنف ششم محروم شده‌اند.

به همین گونه، بانک جهانی در گزارش سال ۲۰۲۵ خود گفته است که تا آن سال، تنها ۵.۱ درصد زنان افغانستان در سن ۱۵ سالگی و بالاتر از آن، بخشی از نیروی کار این کشور بودند.

ادارهٔ زنان سازمان ملل متحد (UN Women) نیز در گزارشی در سال ۲۰۲۵ گفته بود که پس از بازگشت طالبان به قدرت، ۷۸ درصد زنان افغان، که بیشترشان زنان جوان هستند، از کار، آموزش‌های مسلکی و تحصیلات عالی محروم شده‌اند. به گفتهٔ این گزارش، این رقم چهار برابر بیشتر از مردان است.

امیدوارم وضعیت دختران افغان عادی تلقی نشود و آنان به فراموشی سپرده نشوند.
لینا اکرمی، نقاش مهاجر افغان در جرمنی

ثنا غرنی، یک نقاش مهاجر افغان دیگر در جرمنی است که او نیز پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، به این کشور مهاجر شده است.

ثنا می‌گوید که او نیز در جرمنی در نمایشگاه‌های مربوط به زنان اشتراک کرده است:

«در سال ۲۰۲۵، مرکز هنرهای معاصر افغانستان یک نمایشگاه داشت. خوشبختانه من هم در آن اشتراک داشتم و موضوع کارم دربارهٔ زنان افغان بود. از این طریق تلاش کردم کار کوچکی برای زنان افغان انجام بدهم.»

گفتنی‌ست که در واکنش به محدودیت‌های حکومت طالبان بر آزادی‌های دختران و زنان در افغانستان، در داخل و خارج از کشور گردهمایی‌ها و اعتراض‌های گسترده‌ای برگزار شده است؛ اما به گفتهٔ دختران نقاشی که در این گزارش با آنان مصاحبه شده است، این اعتراض‌ها در عمل هیچ تغییری به میان نیاورده‌اند.

لینا اکرمی می‌خواهد بار دیگر توجه جامعهٔ جهانی را به این محدودیت‌ها جلب کند و می‌گوید که دختران و زنان افغان نباید به فراموشی سپرده شوند: «اعتراض‌ها زیاد شده، در این مورد بسیار صحبت شده و گزارش‌های زیادی نشر شده است؛ اما امیدوارم از سوی جامعهٔ جهانی اقدام عملی صورت بگیرد. امیدوارم وضعیت دختران افغان عادی تلقی نشود و آنان به فراموشی سپرده نشوند.»