از ماه سپتمبر تاکنون در دو ماه گذشته، مقامهای بلندپایه استخباراتی ترکیه، قطر و روسیه به افغانستان سفر کرده و با مقامهای طالبان دیدار و گفتوگو کردهاند.
هرچند حکومت طالبان گفته است که در دیدار با این مقامها، درباره روابط دوجانبه، همکاریهای امنیتی و مسائل منطقهای گفتوگو شده است، اما شماری از کارشناسان امور، این سفرها را دارای اهداف گوناگون میدانند.
سرگئی ناریشکین، رئیس استخبارات خارجی روسیه، آخرین مقام بلندپایهای است که بهگونه علنی، در تاریخ ۱۴ اکتوبر سال جاری به کابل رفت و در آنجا، از جمله با عبدالحق وثیق، رئیس استخبارات حکومت طالبان، و شماری دیگر از مقامها دیدار کرد.
طالبان جزئیات دیدارهای او را افشا نکردهاند. اما روسلان سلیمانوف، تحلیلگر سیاسی و کارشناس مسائل شرق از روسیه، به رادیو آزادی گفته است که روسیه در مورد حضور گروههای تروریستی در افغانستان نگرانی دارد.
او گفت: «با وجودی که حکومت طالبان حضور گروههای تروریستی را در خاک افغانستان رد میکند، نمایندگان حکومت روسیه همواره تأکید میکنند که این تهدید هنوز هم وجود دارد و وضعیت بسیار خطرناک است. این وضعیت نهتنها برای کشورهای منطقه، بلکه برای روسیه نیز خطرناک است. بنابراین، روسیه صد درصد علاقهمند است که همکاریهای خود را با حکومت کابل (طالبان) در این زمینه تقویت کند.»
آقای سلیمانوف که پیش از این با رسانههای روسی بهعنوان خبرنگار کار کرده و بارها به کابل رفتوآمد داشته است، تأکید میکند که در شرایطی که حکومت طالبان حضور هرگونه گروه تروریستی را در خاک افغانستان رد میکند، همکاری با این حکومت در این زمینه، نهتنها برای روسیه، بلکه برای بیشتر کشورهای منطقه نیز دشوار است.
روسیه تنها کشوری است که حکومت طالبان را به رسمیت شناخته است.
علاوه بر این، حمد بن خمیس الکبیسی، معاون مشاور شورای امنیت ملی قطر، و ابراهیم کالین، رئیس استخبارات ملی ترکیه، نیز بهترتیب در تاریخهای ۱۵ و ۲۶ سپتمبر سال ۲۰۲۶، بهگونه جداگانه به کابل سفر کردند.
آنان در کابل و قندهار، علاوه بر دیدار با وزیران دفاع، داخله و خارجه حکومت طالبان، با شماری از مسئولان دیگر ادارهها نیز ملاقات کردند.
رسانههای مختلف دولتی تحت کنترول حکومت طالبان، به نقل از عبدالمتین قانع، سخنگوی وزارت امور داخله این حکومت، اعلام کرده بودند که هدف سفر مقامهای یادشده از این کشورها و موضوعات مورد بحث در دیدارها، همکاریهای امنیتی دوجانبه و گسترش روابط بوده است.
آقای قانع به رسانهها گفته بود که وضعیت جاری در ایران و تنشها میان کابل و اسلامآباد نیز از جمله موضوعات مهمی بودهاند که در نشستهای هیئتهای ترکیه و قطر با مقامهای طالبان درباره آنها گفتوگو شده است.
اما حکمتالله اعظمی، پژوهشگر مرکز مطالعات صلح و جنگ و یکی از ناظران افغان در زمینه امنیت منطقهای و جهانی و گروههای مختلف جنگی، به رادیو آزادی گفت: «من چندان خوشبین نیستم که این سفرها تأثیر مثبتی بر امنیت افغانستان یا وضعیت جاری داشته باشند. به نظر من، این سفرها بیشتر جنبه نمادین داشتند؛ یعنی روسیه و کشورهای دیگر نگرانیهای خود را با کابل در میان گذاشتهاند، نه اینکه این سفرها به سود افغانستان تمام شوند. اما طالبان برای تحکیم حاکمیت خود، از اعلام این سفرها بهعنوان ابزار تبلیغاتی استفاده کردهاند.»
طالبان برای تحکیم حاکمیت خود، از اعلام این سفرها بهعنوان ابزار تبلیغاتی استفاده کردهاند.حکمتالله اعظمی، پژوهشگر مرکز مطالعات صلح و جنگ
تلاش کردیم تا جزئیات بیشتری درباره سفرها و دیدارهای مقامهای استخباراتی کشورهای یادشده به افغانستان، از حکومت طالبان به دست آوریم؛ اما سخنگویان وزارتخانههای مربوط، از جمله ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، تا زمان نشر این گزارش به پرسشهای رادیو آزادی پاسخ ندادند.
با این حال، یک منبع در وزارت امور خارجه حکومت طالبان به رادیو آزادی گفت که این سفرها مستقیماً از سوی ادارههای امنیتی و استخباراتی تنظیم شدهاند و این وزارت جزئیات زیادی درباره آنها در اختیار ندارد.
غوث جانباز، کارشناس مسائل سیاسی و دیپلمات پیشین افغانستان در روسیه، میگوید که هرچند این سفرها تا حد زیادی محرمانهاند، اما سفر مقامهای استخباراتی قطر، ترکیه و روسیه به افغانستان به این دلیل بهگونه علنی اعلام شدهاند که این کشورها میخواهند روابط خود با حکومت طالبان را آشکار سازند.
این سفرهای پیدرپی مقامهای روسیه، قطر و ترکیه به افغانستان در حالی انجام شدهاند که نمایندگان و رهبران این کشورها، همراه با سازمانهای مختلف بینالمللی، بارها گزارشها و نگرانیهایی را درباره ادامه فعالیت گروههای تروریستی از خاک افغانستان و در آسیای مرکزی مطرح کردهاند.
اما حکومت طالبان هر از گاهی این نگرانیها را رد کرده و تأکید کرده است که گروه داعش را سرکوب کردهاند، گروههای دیگر، از جمله القاعده، پس از به قدرت رسیدن آنان در این کشور «ناپدید» شدهاند و به هیچکس اجازه نمیدهند که از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر فعالیت کند.