هشدار در روز جهانی پولیو؛ ویروس همچنان در افغانستان و پاکستان در گردش است

۲۴ اکتوبر، روز جهانی پولیو (فلج کودکان) است.

این روز در حالی فرا می‌رسد که افغانستان و پاکستان همچنان تنها کشورهای جهان اند که بیماری پولیو در آن‌ها ریشه‌کن نشده‌است.

خانواده‌های که کودکان مبتلا به این بیماری دارند اما چه رنجی را متحمل می‌شوند و داکتران برای جلوگیری از گسترش آن چه توصیه‌های دارند؟

عایشه، مادر یک کودک مبتلا به بیماری پولیو در افغانستان، از آسیب‌های این بیماری بر زنده‌گی فرزندش رنج می‌برد.

او می‌گوید کودکش، لیمه، در دوران کودکی نتوانست واکسین پولیو دریافت کند و در نتیجه به این بیماری مبتلا شد.

مادر لیمه به رادیو آزادی گفت: "بسیار به عذاب هستیم. خداوند صحت‌اش را خوب کند که خودش بتواند تشناب برود و هم بتواند نانش را بخورد. اگر صحبت هم کرده نتواند خیر است."

خانوادۀ لیمه می‌گوید پس از مبتلا شدن او به پولیو، داکتران نتوانستند کاری برای بهبود وضعیتش انجام دهند.

پولیو، بیماری که تنها در افغانستان و پاکستان قربانی می‌گیرد

پولیو یا فلج کودکان یک بیماری ویروسی ساری است که بیشتر کودکان زیر پنج سال را مبتلا می‌کند و می‌تواند باعث فلج دایمی شود.

سازمان جهانی صحت می‌گوید که درمانی برای این بیماری وجود ندارد و واکسین تنها راه مؤثر پیش‌گیری از آن است.

بر اساس آمار سازمان جهانی صحت، در سال جاری میلادی ۴۲ مورد مثبت پولیو در افغانستان ثبت شده‌است.

بر بنیاد گزارش تازۀ این سازمان، شش مورد جدید پولیو در هفتۀ گذشته در افغانستان تأیید شده، سه مورد در ولایت کندهار، دو مورد در ننگرهار و یک مورد دیگر در ولسوالی موسهی کابل.

سازمان افغانستان عاری از پولیو هر از گاهی کمپاین‌های تطبیق واکسین پولیو را در سراسر افغانستان راه اندازی می‌کند، اما شکایت‌های نیز دربارۀ چگونگی اجرای این کمپاین‌ها وجود دارد.

طالبان در اکتوبر سال ۲۰۲۴ تطبیق واکسین پولیو به روش خانه‌به‌خانه را متوقف کردند و از والدین خواستند کودکان زیر پنج سال خود را برای دریافت واکسین به مراکز تعیین شده در مناطق‌شان ببرند.

آرشیف، تطبیق کمپاین خانه‌به‌خانه واکسین پولیو در افغانستان

بر اساس گزارشی‌که ابتکار جهانی محو پولیو (جی‌پی‌ای‌آی) در ۲۲ اکتوبر منتشر کرده، اجرای کمپاین‌های واکسین پولیو در افغانستان همچنان با چالش‌های جدی، از جمله دشواری دسترسی به برخی مناطق، شرایط نامساعد آب‌وهوایی، فاصله‌های طولانی و شناسایی کودکانی‌که از دریافت واکسین بازمانده‌اند، روبه‌رو است.

به‌گفتۀ این سازمان، ویروس پولیو به ویژه در مناطق جنوبی افغانستان همچنان در گردش است.

همچنین سازمان‌های بین‌المللی صحی هشدار داده‌اند تا زمانی‌که انتقال ویروس در افغانستان و پاکستان متوقف نشود، خطر گسترش دوبارۀ آن به سایر کشورها همچنان وجود خواهد داشت.

داکتر غلام حیدر رفیقی، متخصص بیماری‌های کودکان که پیش از این در افغانستان با یونیسف و سازمان جهانی صحت همکاری کرده و از بنیان‌گذاران برنامۀ واکسین پولیو در این کشور به شمار می‌رود، می‌گوید آگاهی‌دهی ناکافی به مردم نیز یکی از عوامل افزایش موارد این بیماری است و تلاش‌ها برای بلند بردن سطح آگاهی عمومی باید گسترش یابد.

آگاهی‌دهی ناکافی به مردم نیز یکی از عوامل افزایش موارد بیماری پولیو است.

او می‌افزاید: "تنها کاری‌که باید انجام دهیم، این است که تمام دوره‌های واکسین کودکان تکمیل شوند. از تمام کارکنان صحی و همۀ هم‌وطنان خواهش می‌کنم که در این مرحله برای جلوگیری از گسترش این بیماری تلاش کنند، زیرا متأسفانه در حال حاضر، تنها افغانستان و پاکستان کشورهای هستند که این ویروس هنوز در آن‌ها وجود دارد."

داکتر رفیقی می‌گوید که در کنار واکسین، رعایت حفظ‌الصحه و دسترسی به آب پاک نیز از نیازهای اساسی برای ریشه‌کن ساختن بیماری پولیو است.

هدف از ۲۴ اکتوبر، روز جهانی مبارزه با پولیو، افزایش آگاهی عمومی، جلب حمایت از برنامه‌های واکسین و تقویت تلاش‌های جهانی برای ریشه‌کن کردن این بیماری عنوان شده‌است.

سازمان جهانی صحت می‌گوید که در مجموع، در سال ۲۰۲۶ میلادی تاکنون ۴۸ مورد پولیو در جهان ثبت شده، ۴۲ مورد آن در افغانستان و شش مورد دیگر در پاکستان گزارش شده‌اند.

در سال ۲۰۲۵ میلادی نیز در مجموع ۵۲ مورد پولیو ثبت شده بود که ۲۱ مورد آن در افغانستان و ۳۱ مورد دیگر در پاکستان بودند.