با نزدیک‌شدن زمستان در افغانستان، مهاجرانی که به کشور برگشته‌اند، به دلیل نداشتن سرپناه و بیکاری نگران هستند.

عکس از آرشیف

شماری از این مهاجران برگشته می‌گویند که ماه‌ها و حتی سال‌ها از بازگشت‌شان گذشته است، اما هنوز هم در تأمین نیازهای اولیهٔ زندگی با مشکلات جدی روبه‌رو هستند و شماری از آنان همراه با خانواده‌های‌شان در خیمه‌ها و سرپناه‌های موقت زندگی می‌کنند.

فریدالله که نزدیک به چهار ماه پیش از خیبرپختونخوا به ننگرهار برگشته است، می‌گوید که افزون بر سرپناه، به وسایل و مواد مورد نیاز زمستان نیز به‌شدت نیاز دارد. او به رادیو آزادی گفت: «من سرپرستی ۱۸ نفر را بر عهده دارم. زمستان در راه است و با مشکلات دشوار روبه‌رو هستیم. برای زمستان هیچ‌گونه آمادگی نگرفته‌ام. تنها من نیستم، بلکه تمام مهاجران با وضعیت مشابه روبه‌رو هستند. باید پیش از آغاز زمستان، مواد و وسایل مورد نیاز زمستانی به ما کمک شود.»

برای زمستان هیچ‌گونه آمادگی نگرفته‌ام. تنها من نیستم، بلکه تمام مهاجران با وضعیت مشابه روبه‌رو هستند.
فریدالله، مهاجر برگشته از خیبرپختونخوا به ننگرهار

عبدالرحمان، مهاجر دیگری که از ایالت پنجاب پاکستان به ننگرهار برگشته و همراه با خانوادهٔ شش‌نفری خود در یک خیمهٔ موقت زندگی می‌کند، می‌گوید که وضعیت اقتصادی‌اش پس از بازگشت از پاکستان، روزبه‌روز بدتر می‌شود.

او می‌گوید که برای یافتن کار روزمزدی از خانه بیرون می‌شود، اما بیشتر اوقات بدون آن‌که کاری پیدا کند، دوباره به خانه برمی‌گردد.

او از حکومت طالبان می‌خواهد که در زمینهٔ فراهم‌کردن سرپناه و یافتن کار با آنان کمک کند.

او گفت:

«از حکومت می‌خواهیم که برای ما زمین سرپناه داده شود و به مشکل کار و روزگار ما رسیدگی کند؛ زیرا ما هیچ چیزی نداریم. سرپناه نداریم و نیاز است که خانه بسازیم و پیش از زمستان در خانهٔ خود باشیم.»

شماری از مهاجرانی که از ایران برگشته‌اند نیز با مشکلات مشابه روبه‌رو هستند.

محمدآغا که به گفتهٔ خودش یک سال پیش از ایران برگشته و اکنون در ولسوالی امام‌صاحب کندز زندگی می‌کند، به رادیو آزادی گفت:

«در سرحد ۱۵ هزار افغانی به ما کمک شد. آن پول را به داکتران دادیم، زیرا کودکانم بیمار بودند. اکنون نه پولی داریم و نه چیزی برای خوردن. در این خیمه‌ها از سرما می‌لرزیم، اما توان خرید هیزم را نداریم تا برای خود آتش روشن کنیم و کودکان‌مان را گرم نگه داریم.»

این مهاجران از حکومت طالبان در افغانستان و نهادهای بین‌المللی کمک‌رسان می‌خواهند که پیش از آغاز زمستان، برای خانواده‌های بی‌سرپناه در زمینهٔ فراهم‌کردن محل بودوباش و وسایل مورد نیاز زمستان کمک کنند.

هرچند ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، به پرسش‌های رادیو آزادی در این مورد پاسخ نداد، اما وزارت شهرسازی و مسکن طالبان به‌تازگی گفته است که برای ساخت سرپناه برای مهاجران برگشته تلاش می‌کند.

این وزارت گفته است که در نزدیک به سه سال گذشته، در ۲۲ ولایت افغانستان ۷۴ هزار نمره زمین را میان مهاجران توزیع کرده و این روند هنوز هم ادامه دارد. با این حال، شمار زیادی از مهاجران پیش از این در گفت‌وگو با رادیو آزادی ادعا کرده‌اند که با وجود وعده‌ها، برای سرپناه زمین دریافت نکرده‌اند.

این در حالی است که برهام صالح، کمیشنر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، به‌تازگی در نشست کمیتهٔ اجرایی این سازمان به تاریخ ۲۳ اکتوبر جاری گفته است که از سال ۲۰۲۳ میلادی به این‌سو، نزدیک به هفت میلیون افغان که به کشور برگشته‌اند، با فقر شدید و مشکلات دسترسی به خدمات اولیه روبه‌رو هستند.

پیش از این، یان ایگلند، رئیس شورای مهاجران ناروی، به تاریخ ۱۰ سپتمبر گذشته هشدار داده بود که هزاران خانواده که از ایران و پاکستان به افغانستان برگشته‌اند، برای زمستان پیش‌رو به سرپناه اضطراری و کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند.

ایگلند گفته بود که در سه سال گذشته، حدود شش میلیون افغان از ایران و پاکستان به کشور خود برگشته‌اند که بیشترشان با امکانات اندک یا دست خالی آمده‌اند. او تأکید کرده بود که پیش از آغاز زمستان باید برای خانواده‌های بی‌سرپناه، مکان‌های امن برای بودوباش و کمک‌های بشردوستانهٔ ضروری فراهم شود.

به گفتهٔ او، شمار زیادی از خانواده‌های برگشته نه محل مناسب برای زندگی دارند و نه هم عاید کافی برای تأمین نیازهای زندگی. او ابراز نگرانی کرده بود که کاهش کمک‌های بشردوستانهٔ بین‌المللی، مشکلات این خانواده‌ها را بیشتر ساخته است.

نهادهای مختلف کمک‌رسان بارها تأکید کرده‌اند که در کنار کمک‌های اضطراری به مهاجران برگشته، باید در بخش‌های اسکان دایمی، اشتغال، صحت و آموزش نیز از آنان حمایت شود.

مهاجران برگشته نیز تأکید می‌کنند که اگر پیش از آغاز هوای سرد، سرپناه مناسب، کمپل، لباس‌های زمستانی و مواد سوخت برای آنان فراهم نشود، زندگی خانواده‌های‌شان با شرایط دشوارتری روبه‌رو خواهد شد.