زرمینه، مادری در ولسوالی هسکه‌مینهٔ ولایت ننگرهار که کودک شش‌ماهه‌اش به سوءتغذیه مبتلا شده و او را برای درمان به مرکز صحی آورده است.
زرمینه ادعا می‌کند که کمک‌های غذایی به افراد نیازمند نمی‌رسد و برخی افراد بانفوذ این کمک‌ها را میان خود تقسیم می‌کنند. رادیو آزادی نتوانسته است این ادعا را به‌گونهٔ مستقل تأیید کند.
این مادر دربارهٔ وضعیت صحی کودک و مشکلات اقتصادی خانواده‌اش به رادیو آزادی گفت: «من مادری هستم که کودکم وضعیتش بسیار خراب است، با گذشت هر روز وزن می‌بازد، تنها کودک من نه بلکه از دیگر همسایگان نیز چنین است، وضعیت اقتصادی ما خراب است نمی‌توانیم به وقت مناسب غذای مناسب برای شان بدهیم، کمک‌ها هم برای تا حال صورت نگرفته.»
مشکلات اقتصادی و ناتوانی در تهیهٔ غذای مناسب، نگرانی مادران دیگری را نیز در آستانهٔ زمستان افزایش داده است.
نوریه، مادر نه‌نفری در ولایت لوگر که آموزگار است، میگوید بخش زیادی از معاشش صرف کرایهٔ خانه می‌شود و با پول باقی‌مانده نمی‌تواند هم هزینهٔ گرم‌کردن خانه را بپردازد و هم غذای مغذی برای کودکانش فراهم کند.
او به رادیو آزادی گفت: «من معلم هستم هفت‌هزار معاش دارم، دو هزار کرایه می‌دهم با پنج‌هزار که می‌ماند و ما ۹ نفر هستیم با این نمی‌دانم خانه را برای زمستان گرم کنم یا مواد خوراکی بگیرم، از همین خاطر به کودکان پروتئین و ویتامین که در گوشت و دیگر غذای خوب است نمی‌رسد.»
مشکلاتی که این دو مادر از آن سخن می‌گویند، در حالی مطرح می‌شود که بر اساس ارزیابی مشترک سازمان‌های بین‌المللی، شمار زیادی از خانواده‌ها در افغانستان حتی با وجود موجودبودن مواد غذایی در بازار، توانایی خرید غذای کافی و مغذی را ندارند.
بر اساس تازه‌ترین تحلیل طبقه‌بندی یکپارچهٔ مراحل امنیت غذایی (IPC) که به تاریخ ۱۳ اکتوبر ۲۰۲۶ منتشر شد، حدود ۱۵.۹ میلیون نفر در افغانستان در ماه‌های سپتمبر و اکتوبر با ناامنی غذایی حاد در سطح بحرانی یا بدتر از آن روبه‌رو بوده‌اند. از این میان، ۳.۴ میلیون نفر در وضعیت اضطراری قرار داشته‌اند.
این ارزیابی پیش‌بینی می‌کند که با آغاز فصل زمستان و کاهش فرصت‌های کاری و درآمد خانواده‌ها، وضعیت دشوارتر خواهد شد؛ به‌گونه‌ای که بین ماه‌های نوامبر ۲۰۲۶ تا اپریل ۲۰۲۷، شمار افراد روبه‌رو با ناامنی غذایی حاد به حدود ۱۹.۲ میلیون نفر خواهد رسید.
ما ۹ نفر هستیم با این نمی‌دانم خانه را برای زمستان گرم کنم یا مواد خوراکی بگیرم.نوریه، آموزگار در ولایت لوگر
از سوی دیگر، مادری در منطقهٔ دشت برچی کابل که تازه از ایران برگشته، میگوید کودک یک‌ونیم ساله‌اش مبتلا به سوءتغذیه است.
«طفلکم سوء تغذیه دچار است، ایران رفته بودیم شرایط ما خوب بود طفلکم هم خوب بود، اما به سبب جنگ‌ها برگشتیم افغانستان، همینجا طفلک سوء تغذیه شد، فعلا آمد آمد زمستان حیران هستیم چی کنیم، از وقتی از ایران برگشتیم هیچ نهادی با ما کمک نکرده است.»
در کنار گرسنگی و کمبود مواد غذایی، سوءتغذیهٔ کودکان نیز از نگرانی‌های عمدهٔ نهادهای امدادرسان است.
دفتر هماهنگی امور بشردوستانهٔ سازمان ملل متحد (اوچا) هشدار داده است که در سال ۲۰۲۷ بیش از چهار میلیون کودک افغان برای درمان سوءتغذیهٔ حاد به خدمات ویژهٔ صحی نیاز خواهند داشت.
این نگرانی در حالی مطرح می‌شود که بر اساس ارزیابی IPC، شمار کودکان نیازمند درمان سوءتغذیه در سال آینده نسبت به سال جاری افزایش خواهد یافت.
در همین حال، یک کارمند صحی در ولسوالی هسکه‌مینهٔ ننگرهار که زرغون شینواری معرفی شده است، میگوید بر اساس مشاهدات او، کودکان مبتلا به سوءتغذیه در این منطقه بیشتر برای درمان مراجعه می‌کنند.
او به رادیو آزادی گفت که مشکلات اقتصادی خانواده‌ها و ناتوانی مادران در دسترسی به غذای کافی و مغذی، از عوامل مهم این وضعیت است: «سوء تغذیه زمانی ایجاد می‌شود که کودک در بطن مادر است، چون مرحله رشد نمو کودک همان زمان است ولی چون اکثریت خانواده‌ها وضعیت اقتصادی شان بسیار خراب است نمی‌توانند مادر و کودک غذای مورد نیاز بدن را بدست آورند، این‌جا سوء تغذیه نزد کودکان بسیار زیاد است کودکانی را می‌آورند که پوست شان در استخوان شان چسپیده، کمک‌ها هم به کسانی که مستحق هستند نمی‌رسند.»
زرغون شینواری، میگوید که اگر کمک‌های غذایی و صحی به خانواده‌های نیازمند برسد، می‌تواند در کاهش این مشکل نقش داشته باشد.
در کنار مشکلات اقتصادی و دسترسی محدود به مواد غذایی، آگاهی مادران از تغذیهٔ مناسب در دوران بارداری و پس از تولد کودک نیز اهمیت دارد؛ موضوعی که به گفتهٔ این کارمند صحی، نیازمند توجه بیشتر است.
رادیو آزادی تلاش کرد از وزارت صحت عامهٔ حکومت طالبان دربارهٔ برنامه‌های این وزارت برای پیشگیری و درمان سوءتغذیه در میان مادران و کودکان و نیز شکایت‌های مطرح‌شده دربارهٔ نرسیدن کمک‌ها به افراد نیازمند معلومات بگیرد؛ اما شرافت زمان، سخنگوی این وزارت، به پرسش‌های رادیو آزادی در این مورد پاسخ نداد.
در همین حال، سازمان خوراک و زراعت ملل متحد (فائو) و برنامهٔ جهانی غذا (WFP) در اعلامیه‌ای به تاریخ ۱۵ اکتوبر ۲۰۲۶ هشدار دادند که نزدیک به ۴۰ درصد جمعیت افغانستان در زمستان پیش‌رو با ناامنی غذایی حاد روبه‌رو خواهند شد.