در حالی‌که رئیس جمهور ترمپ احتمال ازسرگیری درگیری‌ها را کم‌اهمیت جلوه می‌دهد؛ امریکا جزیرهٔ ایرانی قشم را هدف حمله قرار داد

این حمله تازه‌ترین مورد از سلسله عملیات‌های نظامی امریکا علیه ایران است که قبل از این افشا نشده بود و با وجود آن ادامه یافته‌است که دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور امریکا، احتمال ازسرگیری درگیری‌های گسترده را کم‌اهمیت جلوه می‌دهد.

براساس مرکز خبر رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی، این حملات پس از تغییر در لحن اظهارات علنی رئیس جمهور ترمپ و درست چند ساعت پیش از آغاز انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر در امریکا صورت گرفته است.

دونالد ترمپ رئیس‌جمهور امریکا پس از هفته‌ها هشدار مبنی بر این‌که ممکن است، واشنگتن پس از انتخابات، کمپاین بزرگ نظامی علیه تهران را از سر بگیرد، حملهٔ فوری را منتفی دانست و به احتمال دستیابی به یک پیشرفت دیپلوماتیک اشاره کرد. هنگامی که از او پرسیده شد، آیا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای حمله بر ایران را در نظر دارد، او به خبرنگاران گفت: «نخیر.»

اما مقام‌های ادارهٔ ترمپ به روزنامهٔ وال‌استریت ژورنال گفتند که رئیس‌جمهور ترمپ همچنان گزینه‌های خود را بررسی می‌کند؛ موضوعی که تضاد میان اطمینان‌دهی‌های علنی او و عملیات نظامی‌ای را که در پشت صحنه ادامه دارد، برجسته می‌سازد.

وال‌استریت ژورنال از قول مقام‌های امریکایی گزارش داده است که حملهٔ اخیر بخشی از سلسلۀ حملات محدود امریکا بود که در هفته‌های اخیر به‌طور مخفیانه انجام شده‌است. شماری از این مقامات این عملیات‌ها را دفاعی خوانده، گفته‌اند که هدف آن‌ها تضعیف توانایی‌های ایران برای تهدید کشتی‌رانی تجارتی در تنگهٔ هرمز بوده است.

یک مقام امریکایی به روزنامهٔ وال‌استریت ژورنال گفته که ادارهٔ امریکا عمداً این کمپاین را پنهان نگه‌داشته است تا از ارسال این پیام جلوگیری کند که واشنگتن قصد دارد، عملیات گستردهٔ جنگی را از سر بگیرد.

«ایرنا» رسانهٔ دولتی ایران، گزارش داد که در دوم نومبر، انفجارهایی در جزیرهٔ قشم رخ داده است.

وزارت دفاع امریکا(پنتاگون) سوالات رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی را به قوماندانی مرکزی امریکا راجع کرد و این قوماندانی تا زمان نشر این گزارش، به درخواست برای اظهارنظر پاسخ نداده بود.

مقام‌های ارشد امریکایی بعداً به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی تأیید کردند که نیروهای امریکایی حملات محدودی را علیه جزیرهٔ قشم ایران انجام داده‌اند. آنها گفتند که هدف این عملیات، حفاظت از دارایی‌ها و منافع امریکا در منطقه، پس از آن بود که ایران به‌سوی یک طیارۀ امریکایی فیر کرد.

جزیرهٔ ستراتیژیک در مرکز تنگۀ هرمز

جزیرهٔ قشم در دهانهٔ تنگهٔ هرمز موقعیت دارد و یکی از مهم‌ترین مسیرهای بحری جهان برای انتقال محموله‌های انرژی محسوب می شود.

بر اساس گزارش روزنامهٔ وال‌استریت ژورنال، این جزیره میزبان یک تأسیسات بزرگ زیرزمینی راکتی، یک پایگاه بحری و یک تأسیسات بزرگ آب‌شیرین‌سازی است. این جزیره در دورهای قبلی درگیری‌ها نیز از سوی نیروهای امریکایی هدف قرار گرفته و مقام‌های امریکایی همچنین احتمال تصرف آن را مورد بحث قرار داده‌اند.

جیسن برودسکی، مدیر بخش سیاست‌گذاری سازمان غیرانتفاعی «اتحاد علیه ایران هسته‌ای»، به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت: «هدف امریکا تضعیف توانایی‌های ایران برای تهدید تنگهٔ هرمز است. هدف این نیست که لزوماً محاسبات تصمیم‌گیری ایران را تغییر دهد، بلکه این اقدام رژیم ایران را از توانایی آزار و اذیت کشتی‌های تجارتی محروم می‌سازد و دید آن را در این زمینه مختل می‌کند. این موضوع اساساً در راستای منافع امنیت ملی امریکا قرار دارد.»

عملیات قشم پس از سلسله اقدامات محدود امریکا علیه اهداف نظامی و بحری ایران انجام شده است. این اقدامات شامل حملات قبلی چند روز پیش بر محلات پرتاب راکت، حمله بر یک کشتی کوچک و حمله بر یک کشتی تجارتی است که چند هفته قبل تلاش کرده بود تا محاصرهٔ بحری امریکا بر تجارت ایران را بشکند.

در حالی‌که دیپلوماسی همچنان مطرح است؛ ترمپ لحن اظهارات خود را ملایم‌تر می‌سازد

این حملات در شرایطی انجام می‌شود که نشانه‌های تازه‌ای از تلاش‌های دیپلوماتیک میان واشنگتن و تهران دیده می‌شود؛ هرچند رویارویی نظامی همچنان حل‌نشده باقی مانده است.

دونالد ترمپ رئیس جمهور ایالات متحدۀ امریکا و جی‌دی ونس، معاون او، اخیراً گفته‌اند که ممکن است مذاکرات با هدف برچیدن برنامهٔ هسته‌ای ایران به توافق منجر شود.

رئیس جمهور ترمپ همچنان در شبکه‌های اجتماعی گفته است که کاهش قیمت نفت نشان‌دهندهٔ افزایش این باور است که جنگ تازه‌ای با ایران از سر گرفته نخواهد شد.

ونس گفته است که واشنگتن در مذاکرات پیشرفت‌هایی داشته است؛ در حالی‌که اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجهٔ ایران، در دوم نوامبر به خبرنگاران در تهران گفت که «توپ در زمین امریکا است» و اکنون تصمیم‌گیری درمورد یک توافق احتمالی به امریکا بستگی دارد.

بقایی گفت: «خواسته‌های ما به‌طور بسیار روشن و شفاف بیان شده‌اند و خواسته‌های ایران معقول و منطقی هستند.»

مقام‌های ایرانی، به‌شمول مجتبی خامنه‌ای، رهبر ارشد ایران، هشدار داده‌اند که اگر واشنگتن درگیری‌ها را دوباره شعله‌ور سازد، تهران در داخل و خارج از شرق‌میانه، دست به اقدام تلافی‌جویانه خواهد زد.

ترمپ برای هفته‌ها گفته بود که ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، عملیات نظامی در مقیاس گسترده از سر گرفته شود. مقام‌های ارشد ادارهٔ امریکا درمورد حملات هوایی بیشتر بحث کرده و مجموعه‌ای از گزینه‌ها را به رئیس‌جمهور ارائه کرده‌اند که شامل تحریم‌های اقتصادی شدیدتر و گسترش محاصرهٔ تجارت ایران می‌شود.

براساس روزنامهٔ وال‌استریت ژورنال، آدمیرال برد کوپر، فرمانده قوماندانی مرکزی امریکا، در هفتهٔ گذشته برای ارائهٔ گزارش درمورد درگیری‌ها به رئیس جمهور ترمپ، به قصر سفید رفت. همچنان، اردوی امریکا در هفته‌های اخیر سیستم‌های دفاع راکتی و مهمات بیشتری را به منطقه منتقل کرده و زمینه را برای احتمال عملیات گسترده‌تر فراهم ساخته است.

بر اساس گزارش این روزنامه، مقام‌های امریکایی همچنان به کشورهای حوزهٔ خلیج فارس گفته‌اند که اندکی پس از انتخابات، خود را برای یک کمپاین نظامی کوتاه‌مدت و شدید، آماده کنند.

تحلیل‌گران احتمال اقدام تلافی‌جویانهٔ محدود ایران را مطرح می‌کنند

با وصف خطرات تشدید تنش‌ها، شماری از تحلیل‌گران باور دارند که بعید است تهران در واکنش به حملهٔ اخیر، اقدام تلافی‌جویانهٔ چشم‌گیری را انجام دهد.

برت اریکسن، تحلیل‌گر شرق‌میانه و متخصص تحریم‌ها در شرکت مشورتی «آبسیدین ریسک ادوایزرز»، به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت که این حملات خطرناک اند، اما نشان‌دهندهٔ تغییر عمده در شیوۀ برخورد امریکا نیست.

اریکسن می افزاید: «با آن‌که این حملات تازهٔ امریکا بدون شک بازی با آتش است، اما انحراف چشم‌گیری از درگیری‌های نظامی محدودی نیست که طی هفته‌های اخیر شاهد آن بوده‌ایم.»

او گفت: «ایران در واکنش به رویدادهای مشابه، خویشتن‌داری قابل ملاحظه‌ای از خود نشان داده است و من دلیل چندانی نمی‌بینم که باور کنم این حملهٔ مشخص، محاسبات ستراتیژیک تهران را به‌طور اساسی تغییر دهد.»

گرگوری برو، کارشناس نفت و تحلیل‌گر ارشد گروه اوراسیا مستقر در نیویارک، به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت که حملهٔ اخیر و سایر گزارش‌ها در روزهای گذشته نشان می‌دهد که واشنگتن با هدف قرار دادن مواضع ایران در امتداد خط ساحلی، به‌طور فعالانه برای به‌دست‌گرفتن کنترول تنگهٔ هرمز تلاش می‌کند؛ نه این‌که عملیات خود را تنها به رهگیری راکت‌ها و طیارات بی پیلوت محدود ساخته باشد.

برو می افزاید: «عدم تمایل به علنی‌ساختن این حملات نشان می‌دهد که امریکا از ارسال این پیام که خواهان تشدید تنش‌ها است، احتیاط می‌کند.»

به گفتۀ گرگوری برو: «نکتهٔ جالب‌تر، تمایل ایران به تحمل این حملات به‌جای دست‌زدن به اقدام تلافی‌جویانه است. به نظر می‌رسد که هر دو طرف، در حالی‌که با یکدیگر بر سر وضعیت تنگۀ هرمز درگیر هستند، خطرات مشخص ناشی از رویارویی را در نظر می‌گیرند.»