از چرخ خیاطی دستی تا اتوی گازی؛ روایت زنده‌گی در سایۀ بی‌برقی در کابل

  • فایزه ابراهیمی

آرشیف، یک دستگاه خیاطی که با کمبود برق برای دوختن لباس‌ها ناچار است چرخ ماشین خیاطی را با دست به حرکت درآورد و برای اتو کردن لباس‌ها نیز از گاز استفاده کند.

وقتی چراغ‌های خانه‌های کابل خاموش می‌شوند، کار و زنده‌گی بسیاری از مردم نیز مختل می‌شود.

نازنین یک زن خیاط در کابل، با کمبود برق در پایتخت برای دوختن لباس‌ها ناچار است چرخ ماشین خیاطی را با دست به حرکت درآورد و برای اتو کردن لباس‌ها نیز از گاز استفاده کند.

او به رادیو آزادی می‌گوید نبود برق منظم، نه‌تنها کار خیاطی‌اش را دشوار کرده، بلکه بسیاری از کارهای روزمرۀ خانواده‌اش را نیز با مشکل روبه‌رو ساخته است.

به‌گفته او، جریان برق در ساعاتی از شب وصل می‌شود که همه خواب اند و امکان استفاده از آن نیست: "ما برق منظم نداریم که وقتی برق می‌آید، بتوانیم کارهای‌مان را انجام بدهیم. من خیاطی می‌کنم و از ماشین دستی استفاده می‌کنم. ماشین برقی هم دارم، اما برق نیست. اتو را هم با گاز گرم می‌کنم. آب گرم هم اگر بخواهیم، باید روی گاز گرم کنیم."

با این همه، استفاده از انرژی آفتابی می‌تواند بخشی از مشکلات خانواده‌های مانند نازنین را کاهش دهد؛ اما هزینه خرید تجهیزات آفتابی برای او سنگین است.

آرشیف، استفاده از سولر از سوی یک خانواده افغان در هرات

نازنین می‌افزاید: "تنها آرزویم این است که خانه‌ام در شب روشن باشد و در جریان روز هم بتوانیم از انرژی سولر استفاده کنیم، حتی برای کار خیاطی‌ام، اما توان و بودجه خرید آن را نداریم."

مشکل نازنین، روایت زنده‌گی میلیون‌ها نفر در افغانستان است، کشوری‌که سال‌هاست با مشکل بی‌برقی دچار است و حکومت‌های مختلف هم در حل آن کامیاب نبوده‌اند.

به هدف یافتن راهکارهای برای مشکل انرژی، برنامه توسعه‌ای سازمان ملل متحد و اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان نشست «هفته انرژی افغانستان ۲۰۲۶» را با حضور بیش از ۳۰۰ نماینده از نهادهای مالی، شرکت‌های انرژی، سرمایه‌گذاران و سازمان‌های توسعه‌ای در کابل برگزار کردند.

همچنین هدف این نشست دو روزه که در ۱۸ و ۱۹ عقرب برگزار شد، جلب سرمایه‌گذاری و گسترش همکاری‌ها در بخش انرژی‌های تجدیدپذیر مانند برق آفتابی و بادی در افغانستان خوانده شده‌است.

اما این نشست تا چه اندازه توانست راهکارهای برای تأمین نیازهای انرژی افغانستان ارائه کند؟

خان‌جان الکوزی معاون اتاق‌های تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان به رادیو آزادی گفت: "افغانستان تنها کشوری در این منطقه است که در قریه‌های آن اصلاً برق وجود ندارد و در شهرهای بزرگ نیز نیاز به انرژی بسیار زیاد است. در این نشست، توجه سرمایه‌گذاران و خارجی‌ها به این موضوع جلب شده بود که در بخش انرژی افغانستان سرمایه‌گذاری کنند."

خان‌‍جان الکوزی: "در شهرهای بزرگ نیز نیاز به انرژی بسیار زیاد است."

الکوزی بیشتر گفت: "اگر مشکل انرژی حل شود، از یک‌سو مشکلات مردم کاهش می‌یابد و از سوی دیگر، در بخش‌های صنعت و زراعت پیشرفت به میان خواهد آمد. این نشست بسیار مهم بود و جامعه جهانی نیز به این موضوع توجه کرده‌است. به همین دلیل این نشست برگزار شد و تصمیم‌های خوبی گرفته شد. همچنان اعلام شد که در بخش انرژی سرمایه‌گذاری خواهند کرد. امیدواریم این تعهدها عملی شوند."

بر اساس آمار برنامه توسعه‌ای سازمان ملل متحد، نزدیک به ۸۰ درصد مردم افغانستان به برق و انرژی پایدار دسترسی ندارند و کمبود انرژی بخش‌های صحت، آموزش، زراعت و تجارت را تحت تأثیر قرار داده‌است.

ترهان صالح، نماینده این نهاد در افغانستان در این نشست گفت که برنامه توسعه‌ای سازمان ملل متحد تلاش می‌کند با کاهش خطرهای سرمایه‌گذاری و ایجاد زمینه همکاری، سرمایه‌گذاری در بخش انرژی افغانستان را تسهیل کند.

او افزود: "ما بانک نیستیم، اما می‌توانیم کمک کنیم تا شرایط لازم برای سرمایه‌گذاری پایدار در بخش انرژی افغانستان فراهم شود."

نشست «هفته انرژی افغانستان ۲۰۲۶»

در این نشست، نماینده‌گان نهادهای مالی و توسعه‌ای بین‌المللی، بانک‌های داخلی و شرکت‌های انرژی درباره جذب سرمایه، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و نقش سکتور خصوصی گفت‌وگو کردند.

همچنان، موضوع دسترسی زنان به انرژی و فرصت‌های کاریابی و آموزشی آنان نیز مورد بحث قرار گرفت.

در حاشیه‌ی این نشست، میان بانک بین‌المللی افغانستان و «گروه ساختمانی ۷۷» برای اجرای یک پروژه تولید برق بادی در هرات تفاهم‌نامه امضا شد.

ظرفیت اولیه این پروژه ۴۰ میگاوات است که قرار است در مراحل بعدی به ۲۰۰ میگاوات افزایش یابد.

برنامه توسعه‌ای سازمان ملل متحد می‌گوید این نخستین پروژه‌ی است که با حمایت این نهاد و از طریق تسهیلات کاهش خطرهای سرمایه‌گذاری اجرا می‌شود.

با این حال، تأثیر چنین پروژه‌های بر کاهش کمبود برق در افغانستان به عملی شدن آن‌ها بسته‌گی دارد.