مدت پنج سال می شود که حقوق ما پرداخت نشدهیک متقاعد افغان
این‌ها سخنان یک متقاعد افغان است که به دلایل امنیتی نخواست نام‌‌اش در این گزارش گرفته شود. او به رادیو آزادی بیشتر می گوید:
سرمای زمستان در حال آمدن است، هیچگونه توانایی خرید مواد سوخت مانند چوب و زغال را هم نداریم. کار و بار هم نیست، سن و سال من‌هم زیاد شده و توانایی اجرای کارهای شاقه را نیز ندارم."
یک متقاعد دیگر هم که از افشای نامش خودداری کرد، قصۀ مشابه دارد:
"این چندمین زمستان بالای متقاعدین به بسیار سختی می گذرد؛ در اتاق های بسیار سرد، با سردی، مریضی و ریش سفیدی سپری می شود."
روایت این دوتن، تنها قصۀ زندگی دشوار آنها نیست؛ بلکه براساس آمار انجمن متقاعدین افغانستان، تصویری از سرنوشت حدود ۱۷۰ هزار متقاعد ملکی و نظامی افغان است که یکی از آسیب پذیرترین اقشار جامعۀ افغانی را تشکیل می دهند.
بیشتر در این باره:
متقاعدین افغان: نبود معاش تقاعد، رمضان را به ماه دشواری تبدیل کرده استملا هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، در سال ۱۴۰۳ در فرمانی، پرداخت معاشات و سایر امتیازات متقاعدین را به محاکم راجع کرد و براساس گزارش‌ها حالا این محکمۀ اختصاصی ایجاد شده است.
یک متقاعد در مورد شیوۀ کار این محکمه به رادیو آزادی گفت:
توانایی خرید مواد سوخت مانند چوب و زغال را هم نداریم. کار و بار هم نیستیک متقاعد افغان
"پروسۀ تقاعد تقریباً 9 ماه می شود که آغاز شده و در ریاست تقاعد محکمه ایجاد گردیده است. براساس پروسیجر ریاست تقاعد، مستحق بودن و نبودن طوریست که مقدار مجموعی پول وضع شده از معاش کارمند دولت در مدت کاری او از مقدار پولی که تا حال از ریاست تقاعد اخذ کرده تفریق می شود، اگر چیزی باقی ماند به او داده می شود، در غیر آن مستحق شناخته نشده، رخصت می شود."
به گفتۀ او، اکثر متقاعدین که قبلاً ولو مقدار اندک، پول تقاعد اخذ کرده اند، دیگر مستحق شناخته نمی شوند.
به گفتۀ انجمن متقاعدین افغانستان، کسانی‌که حتی دو سال هم در زمان جمهوریت مخلوع پول تقاعد اخذ کرده باشند، دیگر مستحق شناخته نمی‌شوند.
بر اساس قوانین سابق افغانستان، افرادی‌که به سن ۶۵ ساله‌گی می رسیدند، یا ۴۰ سال از مدت خدمت آنها می گذشت، واجد شرایط تقاعد دانسته می‌شدند. پول تقاعد تا زمانی‌که آنها زنده بودند، پرداخته می‌شد؛ معاشات و سایر امتیازات آنها بعد از مرگ متقاعد نیز ادامه می یافت و وارثین آنها مستحق شمرده می شدند.
اما حکومت طالبان بدون ارائۀ کدام دلیل مشخص سیستم تقاعد در افغانستان لغو کرد و بر اساس دستور هبت‌الله آخندزاده، سر از ماه اول سال ۱۴۰۳ شمسی، وضع پول تقاعد از معاشات کارمندان ملکی و نظامی در افغانستان متوقف شد
صدور این دستور واکنش های شدید سازمان ها و نهادهای حقوق بشر از جمله متقاعدین افغان را در قبال داشته است.