عبدالواحد، یکی از باشندگان ننگرهار، میگوید حدود ۲۰ روز پیش به تب دینگی مبتلا شد و دردهای شدید و تبی بیسابقه را تجربه کرد، اما اکنون وضعیت صحیاش بهتر شده است.
او به رادیو آزادی گفت: «همین چند روز میشود که تازه از بستر بیماری برخاستهام؛ اما هنوز هم بسیار ضعیف هستم و حتی توان راه رفتن ندارم. در ننگرهار این بیماری بسیار زیاد شده است. وقتی نزد داکتر بروی، تنها پاراستامول میدهد و دیگر هیچ درمانی ندارد. تب دینگی بسیار شدید است و دردهای سختی دارد. کسی که آن را تجربه کرده باشد، میداند که چهقدر دشوار است.»
جنتگل، باشندهٔ دیگر ننگرهار، به رادیو آزادی گفت که در بسیاری از خانوادهها افراد به تب دینگی مبتلا شدهاند و چند روز پیش یکی از همسایههایش در اثر این بیماری جان باخت.
تب دینگی بسیار شدید است و دردهای سختی دارد.عبدالواحد، باشندهٔ ننگرهار
او گفت: «در همسایگی ما یک حارنوال بود که انسان بسیار نیک بود. آن بیچاره به دینگی مبتلا شد و سه روز بعد جان باخت. به گفتهٔ داکتران کرویات سفید خونش کاملاً از بین رفته بود. وقتی افراد مسن به این بیماری مبتلا شوند، خطر مرگشان بیشتر است و زنان نیز بیشتر به آن مبتلا میشوند.»
روز ۳۱ اکتوبر نیز گزارشهایی از جان باختن دو تن در اثر دینگی در ولسوالی مهمندرهٔ ننگرهار منتشر شده بود.
عبدالله، باشندهٔ منطقهٔ ثمرخیل ولسوالی بهسود ننگرهار که از تب دینگی بهبود یافته است، به رادیو آزادی گفت: «۱۵ روز پیش به دینگی مبتلا شدم. تب بسیار شدیدی داشتم، تمام بدنم درد میکرد، دچار لرزه میشدم و سردردی شدید داشتم.»
آمار شفاخانهٔ امراض انتانی
مسئولان صحی ننگرهار تأیید میکنند که موج دینگی در این ولایت به اوج خود رسیده است، اما به گفتهٔ آنان، وضعیت قابل کنترول است.
داکتر خالد شیرزاد، مسئول شفاخانهٔ امراض انتانی ننگرهار، روز شنبه (۲۳ عقرب) به رادیو آزادی گفت که از نیمهٔ اکتوبر تاکنون حدود ۱۳۰۰ بیمار در این شفاخانه معاینه شدهاند.
او گفت: «تا روز گذشته، حدود ۱۳۰۰ نفر را بهگونهٔ سرپایی معاینه کردهایم. از این میان، برای بیش از ۸۵۰ نفر دوا تجویز شده و به خانههایشان رفتهاند. حدود ۴۵۰ نفر دیگر بستری شدهاند که از این میان ۱۵۰ تن زنان و ۳۰۰ تن مردان هستند. برای حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ بیمار نیز انتقال خون انجام دادهایم؛ زیرا پلاکتها یا کرویات سفید خونشان کاهش یافته بود.»
به گفتهٔ شیرزاد، این بیماری در سراسر ننگرهار و حتی در شماری از مناطق ولایت لغمان گسترش یافته است، اما بیشترین بیماران در ساحات خالص فامیلی، دولتزی فامیلی و مسلم فامیلی شهر جلالآباد شناسایی شدهاند.
او افزود که تیمهای صحی در این مناطق برای جلوگیری از گسترش ویروس دینگی فعالیت میکنند.
سازمان جهانی صحت (WHO) پیش از این دربارهٔ افزایش موارد دینگی در ولایتهای شرقی افغانستان هشدار داده و از مردم خواسته بود تدابیر وقایوی را رعایت کنند.
راههای پیشگیری
متخصصان صحی میگویند تب دینگی یک بیماری ساری است که از طریق نیش پشههای ناقل به انسان انتقال مییابد.
داکتر نورالله بارکزی، متخصص امراض داخله، به رادیو آزادی گفت: «مهمترین اقدام وقایوی در برابر تب دینگی، جلوگیری از تکثیر پشهها است. باید پشهها را بهگونهٔ فزیکی از بین ببریم. خندقها و محلات تجمع آب در خانهها باید خشک شوند. نصب جالی در پنجرهها و دروازههای اتاقها ضروری است. همچنان باید در اتاقها و تمام بخشهای خانه دواهای حشرهکش پاشیده شود... با این اقدامات، نهتنها میتوان از تب دینگی، بلکه از ملاریا و سایر بیماریهای ساری نیز جلوگیری کرد.»
به گفتهٔ او، اگر این بیماری بهموقع درمان نشود، میتواند خطرناک و حتی مرگبار باشد، اما تشخیص بهموقع زمینهٔ درمان را فراهم میکند و بیشتر بیماران بهبود مییابند.
مهمترین اقدام وقایوی در برابر تب دینگی، جلوگیری از تکثیر پشهها است.
به گفتهٔ متخصصان صحی، موارد دینگی معمولاً در ماه اکتوبر در مناطق شرقی افغانستان ظاهر میشوند و در ماه نومبر به اوج میرسند.
آنان میگویند پشههای آلوده به این ویروس در هوای معتدل زنده میمانند، در آبهای ایستاده تکثیر میشوند و هنگام طلوع و نزدیک غروب آفتاب انسانها را میگزند.