افغان‌های بازگشته از ایران از برخورد نامناسب پولیس آن کشور شکایت دارند

مهاجران افغان بازگشته از ایران در گذرگاه اسلام قلعه. عکس از آرشیف (AFP)

شماری از افغان‌هایی که به‌تازگی از ایران بازگشته‌اند، می‌گویند هنگام بازداشت و اخراج اجباری، پولیس ایران از آنان پول گرفته و برخی را لت‌وکوب کرده است. آنان از حکومت طالبان می‌خواهند این موضوع را با مقام‌های ایرانی مطرح کند. مقام‌های ایرانی پیش از این چنین ادعاهایی را رد کرده‌اند.

رحیم‌الله، باشندهٔ ولایت کندهار که حدود یک هفته پیش به‌گونهٔ اجباری از ایران اخراج شده، می‌گوید پولیس ایران با او برخورد نامناسب داشته است.

او به رادیو آزادی گفت: «آن‌قدر مرا لت‌وکوب کردند که نپرس! در یک محل ده میلیون تومان، در محل دیگر دو میلیون تومان و در جای دیگری هشت میلیون تومان از من گرفتند. لت‌وکوب بسیار زیاد بود؛ دشنام و حرف‌های توهین‌آمیز می‌گفتند. با افغان‌ها هیچ‌گونه برخورد خوبی نداشتند.»

ولی‌گل، یکی دیگر از افغان‌های بازگشته از ایران، نیز شکایت مشابهی دارد: «مرا از محل کارم بازداشت و لت‌وکوب کردند، سپس مرا به کمپ انتقال دادند و در آن‌جا زندانی کردند. تقریباً یک ماه در آنجا در بازداشت بودم، از مردم پول هم می‌گرفتند؛ کسانی را که پول نداشتند، همان‌جا نگه می‌داشتند و ما را اخراج کردند.»

آن‌قدر مرا لت‌وکوب کردند که نپرس!
رحیم‌الله، بازگشته از ایران

نورالله، باشندهٔ کابل که او نیز به‌تازگی از ایران بازگشته، می‌گوید هنگام بازداشت در تهران، پولیس از او ۴۰ میلیون تومان خواست، اما چون این پول را نداشت، اخراج شد.

او به رادیو آزادی گفت: «وقتی مرا در تهران بازداشت کردند، گفتند ۴۰ میلیون تومان بده تا رهایت کنیم؛ اما من این مقدار پول نداشتم. سپس مرا به اردوگاه انتقال دادند و در نهایت نیز ده میلیون تومان از من گرفتند. وضعیت آن‌جا بسیار خراب بود؛ حتی آب آشامیدنی هم وجود نداشت. با افغان‌ها بسیار ظلم می‌شد و لت‌وکوب و توهین کاملاً به یک امر عادی تبدیل شده بود.»

این مهاجران بازگشته از حکومت طالبان می‌خواهند که دربارهٔ برخورد نادرست با مهاجران افغان در ایران، از راه‌های دیپلوماتیک با مقام‌های ایرانی گفت‌وگو کند.

اما ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، و دفتر مطبوعاتی وزارت امور مهاجرین و عودت‌کنندگان این حکومت به پرسش‌های رادیو آزادی در این زمینه پاسخ ندادند.

مقام‌های ایرانی پیش از این گزارش‌ها دربارهٔ برخورد نامناسب با مهاجران افغان و اخاذی از آنان را رد کرده‌اند.

وضعیت آن‌جا بسیار خراب بود؛ حتی آب آشامیدنی هم وجود نداشت.
نورالله، بازگشته از ایران

اما کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR) در گزارشی که ماه اکتوبر منتشر کرد، بر اساس مصاحبه با افغان‌های بازگشته گفته است که ۵۵ درصد مصاحبه‌شوندگان، برخورد نامناسب مقام‌های ایرانی و ترس از بازداشت یا اخراج را از دلایل ترک ایران دانسته‌اند.

بر اساس آمار رسمی این نهاد، از آغاز سال ۲۰۲۶ تا ۲۴ اکتوبر، ۶۴۳ هزار مهاجر افغان از ایران بازگشته‌اند که ۵۴۷ هزار و ۱۰۰ تن آنان به‌گونهٔ اجباری اخراج شده‌اند.

به گفتهٔ UNHCR، از سال ۲۰۲۲ تا اوایل اکتوبر ۲۰۲۶، در مجموع بیش از ۳ میلیون و ۶۰۰ هزار افغان به‌گونهٔ اجباری از ایران اخراج شده‌اند.