زنان خیاط در افغانستان: مردم دیگر توان دوختن لباس ندارند

شماری از زنان خیاط در ولایت کندهار، عکس از آرشیف

شماری از زنان در افغانستان که پس از محدودشدن فرصت‌های کاری به خیاطی روی آورده بودند، می‌گویند این منبع درآمد نیز از دست‌شان می‌رود. آنان کاهش قدرت خرید مردم و کم‌شدن سفارش‌ها را دلیل آن می‌دانند. یک خیاط در بلخ می‌گوید دکان‌های خیاطی زنانه در مزارشریف بسته شده‌اند.

یک زن خیاط در کابل که مادر سه فرزند زیر ۱۴ سال و سرپرست خانواده‌اش است، می‌گوید مشتریانش کم شده‌اند و درآمدش را از دست داده است.

او که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، به رادیو آزادی گفت: «خودم خیاطی می‌کردم و از همین راه زندگی‌ام را می‌چرخاندم و دستم به کار بود؛ اما حالا دیگر نمی‌توانم خیاطی کنم و کسی هم برای دوختن لباس سفارش نمی‌دهد. مردم نیز مانند دوران جمهوریت دیگر به آن اندازه لباس نمی‌دوزند.»

حالا دیگر نمی‌توانم خیاطی کنم و کسی هم برای دوختن لباس سفارش نمی‌دهد.
زن خیاط در کابل

این مشکل تنها به کابل محدود نیست. یک زن خیاط در ولایت سمنگان که مادر پنج فرزند است و همسرش معلم مکتب است، نیز از کاهش شدید سفارش‌های خیاطی شکایت دارد.

او که نیز نخواست نامش در گزارش ذکر شود، می‌گوید: «ما خیاطی داریم، اما وقتی مردم گرسنه باشند و نتوانند به آسانی نان پیدا کنند، چطور می‌توانند برای خود لباس بگیرند؟ آیا این امکان دارد؟»

دکان‌های خیاطی زنانه بسته شده‌اند

در کنار کاهش سفارش‌ها به دلیل مشکلات اقتصادی، محدودیت‌های مرتبط با دوخت لباس زنانه بر کار خیاطان مرد نیز اثر گذاشته است.

وقتی مردم گرسنه باشند و نتوانند به آسانی نان پیدا کنند، چطور می‌توانند برای خود لباس بگیرند؟
زن خیاط در ولایت سمنگان

یک خیاط مرد در ولایت بلخ که بیش از چهار دهه در این حرفه کار کرده و نخواست نامش در گزارش ذکر شود، می‌گوید که اکنون خیاطان مرد تنها لباس مردانه می‌دوزند و شماری از زنان خیاط در خانه‌های خود به کار ادامه می‌دهند.

او گفت: «دکان‌هایی را که خیاطی زنانه انجام می‌دادند، به کلی جمع کرده‌اند، هیچ اجازه ندارند، مردانه است، غنیمت است یگان جوره برای دوختن می‌آید، زنانه‌دوزی در داخل کوچه‌ها از سوی زنان در حویلی‌های خود در همان خانهٔ خود خیاطی می‌کنند.»

به گفتهٔ او، منطقهٔ سیاه‌گرد در شهر مزارشریف زمانی به دکان‌های خیاطی زنانه شهرت داشت، اما اکنون این دکان‌ها بسته شده یا به خیاطی مردانه تبدیل شده‌اند.

رادیو آزادی خواست در این مورد نظر مقام ولایت بلخ در حکومت طالبان را بگیرد، اما دفتر مطبوعاتی این اداره به تماس‌های رادیو آزادی پاسخ نداد.

محدودیت‌ها بر کار زنان

حکومت طالبان مدعی است که حقوق زنان مطابق شریعت اسلامی در افغانستان تأمین شده است.

با این حال، این حکومت پس از بازگشت به قدرت در اگست ۲۰۲۱ محدودیت‌های گسترده‌ای بر اشتغال و فعالیت اقتصادی زنان وضع کرده است. بسیاری از زنانی که کارشان را در بخش‌های مختلف از دست داده‌اند، برای تأمین معیشت به فعالیت‌های خانگی مانند خیاطی و صنایع دستی روی آورده‌اند.

برنامهٔ توسعهٔ سازمان ملل متحد (UNDP) و نهاد زنان سازمان ملل متحد (UN Women) نیز در یک اعلامیهٔ مشترک در سپتمبر ۲۰۲۶، دسترسی محدود زنان به منابع مالی و بازار را از چالش‌های عمدهٔ زنان کارآفرین در افغانستان خوانده‌اند؛ چالش‌هایی که به گفتهٔ آنان می‌تواند فرصت فروش و گسترش فعالیت‌های اقتصادی زنان را محدود کند.

برای زن خیاط در کابل، از دست دادن کار خیاطی به معنای از دست دادن تنها منبع درآمدش است؛ او اکنون برای تأمین نیازهای ابتدایی فرزندانش چشم‌انتظار کمک دیگران مانده است.

او می‌گوید: «گاهی کسی پیدا می‌شود که به طفل خُردم که مریض است کمک کند و مثلاً ۵۰۰ یا ۱۰۰۰ افغانی برایش بدهد، وضعیت اقتصادی ما بسیار خراب است. در شرایط فعلی دیگر هیچ کاری پیدا نمی‌شود.»