بر اساس گزارش روز جمعه، ۲۰ نومبر، خبرگزاری رویترز، بهای هر اونس طلا در جریان معاملات به حدود سه هزار و پنجصد و چهارده دالر کاهش یافت.
به گزارش رویترز، طلا یکی از شدیدترین کاهشهای هفتگی خود، در هشت ماه گذشته را تجربه کرده و به پایینترین سطح قیمت در بیش از یک سال گذشته رسیده است.
طلا معمولاً در زمان بیثباتی اقتصادی و سیاسی یکی از گزینههای سرمایهگذاری به شمار میرود. با این حال، این فلز گرانبها در روزهای اخیر زیر فشار فروش سرمایهگذاران و تغییرات بازارهای مالی قرار گرفته است.
اما چه عواملی باعث کاهش بهای جهانی طلا شده و این وضعیت چه تأثیری بر خریداران و فروشندگان آن در افغانستان دارد؟
احمد سنُر نقیبی، معاملهگر در بازارهای مالی و سهام، در صحبت با رادیو آزادی میگوید که انتظار سرمایهگذاران برای بلندرفتن نرخ بهره در امریکا و تقویت ارزش دالر، از عوامل مهم کاهش بهای طلا هستند.
او در توضیح این موضوع میگوید:
"اول، بازار انتظار دارد که بانک مرکزی امریکا نرخ سود را بالا ببرد. وقتی بانک مفاد بیشتر میدهد، طلا هیچ فایده ندارد که جذابیتش را از دست میدهد. دالر هم قویتر شده..."
آرشیف
طلا برخلاف پس اندازهای بانکی و بعضی اسهام، مفاد دورهای ندارد. به همین دلیل، زمانی که انتظار بلندرفتن نرخ سود افزایش مییابد، شماری از سرمایهگذاران ترجیح میدهند پول خود را به داراییهایی انتقال دهند که مفاد پرداخت میکنند.
از جانب دیگر، تقویت ارزش دالر امریکا میتواند خرید طلا را برای کسانی که از اسعار یا پول های دیگر استفاده میکنند، قیمتتر بسازد و تقاضا برای آن را کاهش دهد.
احمد سنُرنقیبی همچنان میگوید که شماری از سرمایهگذاران، در پی کاهش ارزش اسهام بعضی شرکتها، برای بهدستآوردن پول نقد، قسمتی از داراییهای خود، از جمله طلا را فروختهاند.
افزایش فروش طلا در بازارهای جهانی نیز میتواند فشار بیشتری بر بهای آن وارد کند.
کاهش بهای طلا چه تأثیری بر بازار افغانستان دارد؟
افغانستان نیز از تغییرات بهای طلا در بازارهای جهانی متأثر میشود؛ زیرا قیمت این فلز گرانبها در بازارهای داخلی با نرخ جهانی آن ارتباط دارد.
با این حال، بهای طلا در افغانستان تنها به قیمت جهانی وابسته نیست.
نرخ دالر در برابر افغانی، عیار طلا، مصرف ساخت زیورات و میزان عرضه و تقاضا نیز در تعیین قیمت آن نقش دارند.
عبید یکی از طلافروشان در افغانستان به رادیو آزادی گفت که کاهش بهای طلا در روزهای اخیر برخرید و فروش طلا تأثیر مثبت گذاشته و شمار خریداران بیشتر شده است.
او میگوید:
"طلا در این وقت که ارزان شده است سر دکاندار، سر مشتری بسیار تأثیر مثبت داره. چون خریدارها زیاد میشه و فروشات دکاندار هم زیاد میشه."
AFGHANISTAN
با وجود این، افزایش خریداران نزد یک طلافروش، به معنای افزایش فروشات در تمام بازارهای زرگری افغانستان نیست.
کاهش قیمت میتواند بعضی از مشتریان را به خرید تشویق کند، اما شماری دیگر ممکن است به امید پایینآمدن بیشتر قیمت، خرید خود را به تأخیر بیندازند.
برای کسانی که قصد خرید زیورات برای عروسی یا مناسبتهای خانوادگی دارند، کاهش بهای طلا میتواند خبر امیدوارکنندهای باشد؛ مشروط بر اینکه کاهش قیمت جهانی در بازارهای داخلی نیز انعکاس پیدا کند.
اما وضعیت برای کسانی که پیش از این طلا را به قیمت بلندتر خریداری کردهاند، متفاوت است.
اگر این افراد بخواهند طلای خود را هنگام کاهش قیمت بفروشند، ممکن است با نقصکنند.
البته تا زمانی که طلا فروخته نشده، کاهش ارزش آن به معنای تحقق زیان نیست؛ زیرا قیمت طلا ممکن است دوباره تغییر کند.
در بازارهای افغانستان، عیار طلا نیز اهمیت دارد.
قیمت طلای هجده عیار، بیستویک عیار و بیستوچهار عیار یکسان نیست. همچنان هنگام خرید زیورات، مصرف ساخت آن نیز به قیمت نهایی افزوده میشود.
به همین دلیل، کاهش بهای جهانی طلا حتما به معنای پایینآمدن قیمت تمام زیورات به همان اندازه نیست.
از طرف دیگر، تغییر نرخ دالر در برابر افغانی میتواند تأثیر کاهش یا افزایش بهای جهانی طلا را در بازارهای افغانستان کمتر یا بیشتر بسازد.
برای مثال، اگر بهای جهانی طلا کاهش یابد، اما ارزش دالر در برابر افغانی افزایش پیدا کند، ممکن است بخشی از کاهش قیمت در بازار داخلی جبران شود.
آیا بهای طلا باز هم کاهش خواهد یافت؟
به باور تحلیلگران اقتصادی، مسیر آیندۀ بهای طلا تا حد زیادی به تصمیمهای بانک مرکزی امریکا، تغییرات ارزش دالر، وضعیت بازار سهام و رفتار سرمایهگذاران بستگی دارد.
تحولات سیاسی و امنیتی نیز میتوانند بر میزان تقاضا برای طلا تأثیر بگذارند.
با این حال، کاهش اخیر قیمت به این معنا نیست که بهای طلا حتماً در روزها و هفتههای آینده نیز پایین خواهد رفت.
اگر انتظارها دربارۀ نرخ سود تغییر کند یا نگرانیهای اقتصادی و سیاسی افزایش یابد، ممکن است تقاضا برای طلا دوباره بیشتر شود.
برای بسیاری از خانوادهها در افغانستان، طلا تنها یک جنس زینتی نیست، بلکه بخشی از پسانداز خانوادگی نیز به شمار میرود.
به همین دلیل، تغییرات شدید قیمت میتواند هم بر تصمیم خریداران و هم بر رفتار فروشندگان تأثیر بگذارد.
اکنون پرسش اصلی این است که آیا کاهش بهای طلا در بازارهای جهانی، فرصت مناسبی برای خریداران در افغانستان فراهم کرده است؟
پاسخ به این سوال، وبه نرخ جهانی طلا، به نرخ دالر، عیار طلا، مصرف ساخت زیورات و شرایط خریدوفروش در بازارهای افغانستان بستگی دارد.
بنابرین، کاهش جهانی قیمت طلا بهتنهایی نمیتواند تضمین کند که خرید آن در شرایط کنونی برای همۀ خریداران سودآور خواهد بود.