در فرهنگ سیاسی هر کشور، سفیر نماینده دیپلوماتیک در خارج محسوب می شود. این سفیر در همه امور، از مسایل سیاسی و نظامی گرفته تا امور اجتماعی و فرهنگی از کشور خود در جایی که مقرر می شود، نماینده گی می کند و همچنان در تامین روابط میان هر دو کشور نقش مهمی دارد.
دانش دیپلوماتیک و معلومات و آشنایی در باره کشوری که سفیر در آنجا مقرر می شود، برای تمامی سفرا اصل اساسی محسوب می شود. اما آیا در افغانستان همه این معیار ها با دقت و با در نظر داشت سابقه و تجربه رعایت می شود؟
تحلیلگران مسایل حقوقی و دیپلوماسی به این باور اند که در بحران های اخیر در افغانستان، افراد با نفوذ در وزارت امور خارجه راه یافته اند.
ودیر صافی استاد در پوهنځی حقوق و علوم سیاسی پوهنتون کابل است. او برای مدتی، کورس های دیپلوماسی را در وزارت خارجه افغانستان تدریس کرده است.
آقای صافی در صحبتی با رادیو آزادی گفت:
اکثر دیپلومات های افغانستان در خارج از کشور مصروف تجارت شخصی بوده و به مشکلات افغان ها کمتر و یا هم هیچ توجهی نمی کنند.
ریاست جمهوری افغانستان به تازه گی هشت تن را بحیث سفیر در خارج از کشور گماشته است.
بر اساس این تصمیم، عنایت الله نبیل به حیث سفیر افغانستان در هالند، سهراب علی صفری در قزاقستان، عبیدالله عبید در ایران، عبدالرحیم اوراز در بنگله دیش، صلاح الدین ربانی در ترکیه، نور محمد قرقین در قرغزستان، سید محمد گیلانی در اردن و سید محمد امین فاطمی به حیث سفیر در جاپان مقرر شده اند.
برخی از این چهره ها به شمول آقای قرقین و داکتر فاطمی قبلاً بحیث وزیر در کابینه افغانستان کار کرده اند. وزارت خارجه افغانستان می گوید که تعیین این افراد بنابر پیشنهاد وزارت خارجه و پس از تایید رییس جمهور افغانستان صورت می گیرد.
احمد ظاهر فقیری سخنگوی وزارت خارجه به رادیو آزادی گفت که سفرای نو تمام شان از دانش سیاسی برخوردار اند. وزارت خارجه در هر کشور، تعیین کننده روابط و سیاست خارجی به حساب می آید و هر سفیر باید از حد اکثر دانش و تجربه سیاسی برخوردار باشد.
پیش از جنگ های سه دهه گذشته در افغانستان، سفرا باید دارای تجریه زیاد سیاسی بوده و کارمند وزارت خارجه می بودند. اما حالا چنین نیست و به گفته کارشناسان، اکثر سفرای افغانستان در خارج از کشور، بر اساس بعضی ملحوظات دیگر تعیین می شوند.
عبدالجلیل جمیلی یک دیپلومات سابق افغانستان است که در سال های 2002 و 2003 میلادی هم بحیث سفیر افغانستان در کانادا کار کرده است. او که در حال حاضر در ایالت کالیفورنیای امریکا زنده گی می کند، به رادیو آزادی گفت که از سال 1334 شمسی کار را با وزارت خارجه آغاز کرده است.
به گفته او تا سقوط رژیم شاهی، تجربه کار در وزارت خارجه افغانستان یکی از مهم ترین اولویت ها برای تقرر بحیث سفیر در خارج از کشور محسوب می شد. به گفته این دیپلومات اسبق افغانستان، پس از دوره سردار محمد داود بیشتر تقرر ها بحیث سفیر، بنابر ملحوظات حزبی و سیاسی صورت گرفت.
آگاهان امور، مشکل اساسی را مربوط به تشکیلات وزارت خارجه هم می دانند.
عبدالجلیل جمیلی دیپلومات سابق افغانستان می گوید که هیچ یک از سه وزیر خارجه در اداره رییس جمهور کرزی، سابقه ای در این وزارت ندارند و به صورت فوری در این مقام تعیین شده اند.
شایسته سالاری یکی از اصل های است که رییس جمهور کرزی هم در حکومت خود به آن تاکید زیاد دارد. اما اگر به سابقه برخی از سفرای افغانستان دیده شود، آنها دارای تجربه کافی دیپلوماتیک نیستند. هرچند در افغانستان داشتن کدر یکی از بزرگترین مشکلات به حساب می آید اما در حال حاضر تصامیم برای تقرر در خارج، به یکی از خواست های تعدادی از مقامات و چهره های پر نفوذ مبدل شده است.
کارشناسان در زمینه، از تقرر صلاح الدین ربانی، پسر برهان الدین ربانی رییس شورای عالی صلح، بحیث سفیر افغانستان در ترکیه به گونه مثال یاد آوری می کنند. عبدالجلیل جمیلی دیپلومات سابق افغانستان می گوید که صلاح الدین ربانی، یک تاجر است و از مسایل سیاسی آگاهی ندارد.
اما سخنگوی وزارت خارجه افغانستان می گوید که صلاح الدین ربانی قبلاً بحیث دیپلومات و نماینده افغانستان در سازمان ملل متحد کار کرده است. به گفته احمد ظاهر فقیری، پسر استاد ربانی در این مورد تجربه کافی دارد و به دستور رییس جمهور کرزی در این مقام تعین شده است.
وی همچنان می گوید:
چهار تن از سفرای تازه، دارای سابقه دیپلوماتیک بوده و بحیث کارمند وزارت خارجه افغانستان کار کرده اند. اما آیا در مجموع هشت سفیر تازه، در امور اداره سفارت و ایجاد روابط دیپلوماتیک با مقامات کشور های مختلف موفق خواهند بود؟
آقای صافی همچنان گفت که نماینده افغانستان در هر کشور خارجی باید از حد اکثر دانش سیاسی و دیپلوماتیک آگاهی داشته باشد تا برای تامین منافع ملی مثمر واقع شود. علاوه بر موجودیت مشکلات در روابط سیاسی، در بعضی از کشور ها به شمول همسایه های افغانستان، تعدادی از پناهنده گان افغان شکایت دارند که به مشکلات آنها توجه صورت نگرفته است.
در ایران که اکنون آقای عبید الله عبید بحیث سفیر تعیین شده، افغان ها همواره شکایت دارند که سفارت افغانستان با آنها همکاری نمی کند و حتی به مشکلات خیلی ساده آنها رسیده گی صورت نمی گیرد. در سایر کشور ها، زمانی که اتباع یک کشور خارجی مقیم در آنجا نیاز به کمک دارند، بدون معطلی به سفارت خود مراجعه می کنند و اولویت هم برای آنها داده می شود.
در بعضی از سفارت ها و نماینده گی های سیاسی افغانستان در خارج از کشور چنین چیزی تطبیق شده است اما هنوز هم برخی سفارت ها و نماینده گی های سیاسی افغانستان در خارج بدون ارایه کمک، افغان ها را مرخص می کنند.
برای حل این مساله و بحران فعلی، ودیر صافی استاد پوهنتون کابل پیشنهاد می کند که باید کدر وزارت خارجه، به خصوص آنهایی که در خارج از کشور مقرر می شوند، با دقت انتخاب شوند و موجودیت حکومت و اداره سالم باعث رفع این مشکلات خواهد شد.
به باور آگاهان، با تقرر سفرای نو دیده می شود که افغانستان نه تنها در ادارات داخل خود، بلکه در سفارت ها و نماینده گی های سیاسی در بیرون از کشور با مشکلاتی همراه است، در حالی که هر اداره افغانستان، همواره تاکید به شفافیت کاری دارد و می گوید که وظایف آنها بنابر اصل شایسته سالاری به پیش می رود.
دانش دیپلوماتیک و معلومات و آشنایی در باره کشوری که سفیر در آنجا مقرر می شود، برای تمامی سفرا اصل اساسی محسوب می شود. اما آیا در افغانستان همه این معیار ها با دقت و با در نظر داشت سابقه و تجربه رعایت می شود؟
تحلیلگران مسایل حقوقی و دیپلوماسی به این باور اند که در بحران های اخیر در افغانستان، افراد با نفوذ در وزارت امور خارجه راه یافته اند.
ودیر صافی استاد در پوهنځی حقوق و علوم سیاسی پوهنتون کابل است. او برای مدتی، کورس های دیپلوماسی را در وزارت خارجه افغانستان تدریس کرده است.
آقای صافی در صحبتی با رادیو آزادی گفت:
اکثر دیپلومات های افغانستان در خارج از کشور مصروف تجارت شخصی بوده و به مشکلات افغان ها کمتر و یا هم هیچ توجهی نمی کنند.
ریاست جمهوری افغانستان به تازه گی هشت تن را بحیث سفیر در خارج از کشور گماشته است.
بر اساس این تصمیم، عنایت الله نبیل به حیث سفیر افغانستان در هالند، سهراب علی صفری در قزاقستان، عبیدالله عبید در ایران، عبدالرحیم اوراز در بنگله دیش، صلاح الدین ربانی در ترکیه، نور محمد قرقین در قرغزستان، سید محمد گیلانی در اردن و سید محمد امین فاطمی به حیث سفیر در جاپان مقرر شده اند.
برخی از این چهره ها به شمول آقای قرقین و داکتر فاطمی قبلاً بحیث وزیر در کابینه افغانستان کار کرده اند. وزارت خارجه افغانستان می گوید که تعیین این افراد بنابر پیشنهاد وزارت خارجه و پس از تایید رییس جمهور افغانستان صورت می گیرد.
احمد ظاهر فقیری سخنگوی وزارت خارجه به رادیو آزادی گفت که سفرای نو تمام شان از دانش سیاسی برخوردار اند. وزارت خارجه در هر کشور، تعیین کننده روابط و سیاست خارجی به حساب می آید و هر سفیر باید از حد اکثر دانش و تجربه سیاسی برخوردار باشد.
پیش از جنگ های سه دهه گذشته در افغانستان، سفرا باید دارای تجریه زیاد سیاسی بوده و کارمند وزارت خارجه می بودند. اما حالا چنین نیست و به گفته کارشناسان، اکثر سفرای افغانستان در خارج از کشور، بر اساس بعضی ملحوظات دیگر تعیین می شوند.
عبدالجلیل جمیلی یک دیپلومات سابق افغانستان است که در سال های 2002 و 2003 میلادی هم بحیث سفیر افغانستان در کانادا کار کرده است. او که در حال حاضر در ایالت کالیفورنیای امریکا زنده گی می کند، به رادیو آزادی گفت که از سال 1334 شمسی کار را با وزارت خارجه آغاز کرده است.
به گفته او تا سقوط رژیم شاهی، تجربه کار در وزارت خارجه افغانستان یکی از مهم ترین اولویت ها برای تقرر بحیث سفیر در خارج از کشور محسوب می شد. به گفته این دیپلومات اسبق افغانستان، پس از دوره سردار محمد داود بیشتر تقرر ها بحیث سفیر، بنابر ملحوظات حزبی و سیاسی صورت گرفت.
آگاهان امور، مشکل اساسی را مربوط به تشکیلات وزارت خارجه هم می دانند.
عبدالجلیل جمیلی دیپلومات سابق افغانستان می گوید که هیچ یک از سه وزیر خارجه در اداره رییس جمهور کرزی، سابقه ای در این وزارت ندارند و به صورت فوری در این مقام تعیین شده اند.
شایسته سالاری یکی از اصل های است که رییس جمهور کرزی هم در حکومت خود به آن تاکید زیاد دارد. اما اگر به سابقه برخی از سفرای افغانستان دیده شود، آنها دارای تجربه کافی دیپلوماتیک نیستند. هرچند در افغانستان داشتن کدر یکی از بزرگترین مشکلات به حساب می آید اما در حال حاضر تصامیم برای تقرر در خارج، به یکی از خواست های تعدادی از مقامات و چهره های پر نفوذ مبدل شده است.
کارشناسان در زمینه، از تقرر صلاح الدین ربانی، پسر برهان الدین ربانی رییس شورای عالی صلح، بحیث سفیر افغانستان در ترکیه به گونه مثال یاد آوری می کنند. عبدالجلیل جمیلی دیپلومات سابق افغانستان می گوید که صلاح الدین ربانی، یک تاجر است و از مسایل سیاسی آگاهی ندارد.
اما سخنگوی وزارت خارجه افغانستان می گوید که صلاح الدین ربانی قبلاً بحیث دیپلومات و نماینده افغانستان در سازمان ملل متحد کار کرده است. به گفته احمد ظاهر فقیری، پسر استاد ربانی در این مورد تجربه کافی دارد و به دستور رییس جمهور کرزی در این مقام تعین شده است.
وی همچنان می گوید:
چهار تن از سفرای تازه، دارای سابقه دیپلوماتیک بوده و بحیث کارمند وزارت خارجه افغانستان کار کرده اند. اما آیا در مجموع هشت سفیر تازه، در امور اداره سفارت و ایجاد روابط دیپلوماتیک با مقامات کشور های مختلف موفق خواهند بود؟
آقای صافی همچنان گفت که نماینده افغانستان در هر کشور خارجی باید از حد اکثر دانش سیاسی و دیپلوماتیک آگاهی داشته باشد تا برای تامین منافع ملی مثمر واقع شود. علاوه بر موجودیت مشکلات در روابط سیاسی، در بعضی از کشور ها به شمول همسایه های افغانستان، تعدادی از پناهنده گان افغان شکایت دارند که به مشکلات آنها توجه صورت نگرفته است.
در ایران که اکنون آقای عبید الله عبید بحیث سفیر تعیین شده، افغان ها همواره شکایت دارند که سفارت افغانستان با آنها همکاری نمی کند و حتی به مشکلات خیلی ساده آنها رسیده گی صورت نمی گیرد. در سایر کشور ها، زمانی که اتباع یک کشور خارجی مقیم در آنجا نیاز به کمک دارند، بدون معطلی به سفارت خود مراجعه می کنند و اولویت هم برای آنها داده می شود.
در بعضی از سفارت ها و نماینده گی های سیاسی افغانستان در خارج از کشور چنین چیزی تطبیق شده است اما هنوز هم برخی سفارت ها و نماینده گی های سیاسی افغانستان در خارج بدون ارایه کمک، افغان ها را مرخص می کنند.
برای حل این مساله و بحران فعلی، ودیر صافی استاد پوهنتون کابل پیشنهاد می کند که باید کدر وزارت خارجه، به خصوص آنهایی که در خارج از کشور مقرر می شوند، با دقت انتخاب شوند و موجودیت حکومت و اداره سالم باعث رفع این مشکلات خواهد شد.
به باور آگاهان، با تقرر سفرای نو دیده می شود که افغانستان نه تنها در ادارات داخل خود، بلکه در سفارت ها و نماینده گی های سیاسی در بیرون از کشور با مشکلاتی همراه است، در حالی که هر اداره افغانستان، همواره تاکید به شفافیت کاری دارد و می گوید که وظایف آنها بنابر اصل شایسته سالاری به پیش می رود.