منازل به خاک یکسان شده روستای شمالگاه فراه؛ مسئول این ویرانی‌کیست؟

در ولسوالی بالابلوک فراه که در سال‌های گذشته شاهد درگیری‌های سنگین میان نیروهای حکومت پیشین و جنگجویان طالبان بود، صدها خانه مسکونی ویران شده.

روستای شمالگاه در ولسوالی بالابلوک فراه موقعیت دارد.

بسیاری از روستانشینان در این جا زندگی می‌کردند. اما جنگ در سال های گذشته بین نیروهای حکومت پیشین و طالبان در فراه همه چیز را برای بسیاری از مردم شمالگاه تغییر داد.

اکنون صدها خانه در دو طرف جاده اصلی فراه-فراهرود که از ولسوالی بالابلوک فراه می‌گذرد، با خاک یکسان شده.

ولسوالی بالابلوک در تقریباً ۵۰ کیلومتری شمال شهر فراه موقعیت دارد و ۹۸ قریه دارد. نفوس این ولسوالی بر اساس سرشماری‌های اخیر اداره احصاییهٔ مرکزی و معلومات ٨۰ هزار نفر تخمین شده‌ است.

برخی از روستانشینان می‌گویند که این اتفاق چند ماه پیش از بازگشت طالبان به قدرت رخ داد.

مردم محل مدعی اند که نظامیان حکومت پیشین در اقدام دفاعی بسیاری از خانه ها را ویران کردند، چونکه به گفته آنان جنگجویان طالبان از خانه های مردم به حیث سپر و سنگر کار می‌گرفتند.

اسماعیل از روستای دهک ولسوالی بالابلوک فراه است.

او به رادیو آزادی گفت که در شب اول عید پارسال خانه‌اش را که با دستان خود ساخته بود با بلدوزر تخریب شد.

اسماعیل ۴۶ ساله گفت که پنجصد هزار تا ششصد هزار افغانی در اعمار خانه گلی اش مصرف کرده بود و اکنون توان اعمار دوباره را ندارد: "دولت بخاطر خانه های ما را تخریب کرد که می‌گفتند طالب از خانه های شما بالای ما حمله می‌کنند ما برای شان گفتیم که ما توان نداریم که طالب را در خانه های خود جا ندهیم. ما مردم غریب استیم بعداً شب عید ما از خانه های خود کوچ کردیم. خودم رفتم به قریه کنسک به خانه کسی دیگر و خودم توان هم ندارم که خانه ام را دوباره جور کنم."

خانه ها در تمامی این قریه ها چهار ماه پیش از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان تخریب شده اند.

طالبان در ۲۴ ماه اسد کنترل کابل را در دست گرفتند.

در کنار شمالگاه، قریه های دهک، سور، کنسک، شیوان و دهزک در ولسوالی بالابلوک فراه بیشتر آسیب دیده اند.

عبدالکریم یکی از متضررین جنگ در روستای کنسک ولسوالی بالابلوک فراه است. او می‌گوید دو ساختمان و باغش ویران شده اند.

این جوان ۲۸ ساله که تمام دار و ندارش با خاک یکسان شده، اکنون با همسر و چهار فرزندش در ناحیه ششم شهر فراه در خانه کرایی زندگی می‌کند: "من از قریه دهک هستم به ما زیاد تاوان رسیده. اینجا دو خانه و یک باغ من تخریب شده و بالای هر خانه پنج لک تا شش لک افغانی مصرف کرده بودیم و تا فعلاً با ما هیچ کمک هم نشده. حکومت قبلی بخاطر این خانه های ما را تخریب کرد که اینجا پوسته بود و طالبان از اینجا بالای نیروهای امنیتی قبلی حمله می‌کردند."

مقصر اصلی کیست؟

دو طرف که در گذشته درگیر جنگ بودند، یکدیگر را ملامت می‌کنند.

یک مقام نظامی در حکومت پیشین به رهبری اشرف غنی رئیس جمهور مخلوع افغانستان، طالبان را مقصر اصلی این همه ویرانی می‌خواند.

او که نخواست به دلیل امنیتی نامش در گزارش گرفته شود به رادیو آزادی گفت که طالبان از خانه های مردم به حیث سپر و سنگر استفاده می‌کردند از این لحاظ برخی خانه ها تخریب شده اند:
"مقصر اصلی این جنگ ها و این ویرانگری ها که هموطنان مظلوم ما خساره مند شده اند، کسانی بودند که مسبب جنگ بودند. کسانی بودند که نیروهای امنیتی را مورد هدف قرار می‌دادند. مخالفین مسلح که همانا طالبان مسلح بودند تعرض می‌کردند با استفاده از منازل مسکونی اهالی منطقه، ماین گذاری می‌کردند. پلچک‌ها را انفجار می‌دادند. بالاخره دست به اعمال دهشت افگنی می‌زدند."

اما طالبان این اظهارات را نمی‌پذیرند و نظامیان پیشین را مقصر می‌دانند.

در میان این بازی ملامتی، آنچه روشن است این است که مردم محل در بالابلوک بی خانمان شده اند و اکنون می‌گویند که به کمک نیاز دارند.

قاری عبدالبصیر سرپرست اداره مبارزه با حوادث طبیعی طالبان در فراه به رادیو آزادی گفت که مشکل مردم را با وزارت مبارزه با حوادث در میان گذاشته است: "تقریباً پنج تا شش هزار عریضه از خانه های تخریب شده از چندین روستای ولسوالی بالابلوک به ما رسیده و ما موضوع را با وزارت در میان گذاشته ایم، هر زمانی هدایت داده شود ما اقدام می‌کنیم."

اعمار دوباره خانه های مسکونی در ولسوالی بالابلوک ممکن است که ده ها میلیون افغانی هزینه بر دارد.

اما حالا مالکان این خانه ها مانند اسماعیل و عبدالکریم می‌پرسند که کی پول بازسازی خانه های با خاک یکسان شده ای شان را خواهد پرداخت؟