سلیم شاهین: سینما در افغانستان مرده است

برخی سینماگران افغان می‌گویند، در یک سال حاکمیت طالبان تمام سینما‌ها بسته شده و پرودکشن‌ها و سینماگرانی که با هزینۀ شخصی‌شان فیلم می‌ساختند، اکنون بسیاری از کارهای شان متوقف شده است.

سلیم شاهین بازی‌گر سینمای افغانستان است که می‌گوید، در دور دوم حاکمیت طالبان به گونۀ پنهانی فیلم تهیه می‌کرد: “چهارتا پیره‌دار را ایستاد می‌کردیم که باش این برادرها نیاید خدای ناکرده غنداق زده سر کدام هنرمند را خون پر نکند".

او که اکنون به جرمنی رفته، می‌گوید، سینماها بسته شده و از سوی طالبان به همه سینماگران گفته شده که باید زنان و دختران در فیلم‌های شان نقش بازی نکنند.

آقای شاهین می‌گوید، به اساس این محدودیت‌ها دیگر نتوانسته فیلم بسازد و برای خانواده‌اش نان پیدا کند و به همین دلیل کشور را ترک کرده است: "سینما جنازه‌اش چی که عین استخوان‌هایش هم خاک گشت خلاص، سینمای هم دیگر وجود ندارد اگر همین سیاست باشد اگر همین برخورد باشد کسی سینما نمی‌رود، سینما بیادر کمیدی کار دارد، سینما تراژیدی کار دارد، سینما خانم کار دارد وقتی خانم در فیلم کار نکند کی فیلم را مردم می‌بیند؟ او نتیجه نمی‌دهد دیگه سینما مرده دیگه بلی حالا هم می‌گویم."

سلیم شاهین از طالبان می‌خواهد که به هنرمندان آزادی بدهند که مطابق شرایط و مشکلات جامعه فیلم بسازند و اینگونه از مشکلات به آنان حصار نسازند.

حکومت طالبان به تاریخ ۳۰ ماه عقرب سال ۱۴۰۰ با نشر یک مکتوب از تلویزیون‌ها خواستند، آن سریال‌ها و پارچه‌های تمثیلی را که زنان در آن نقش دارند، نشر نکنند و این موضوع شامل سینماها نیز می‌شد.

یاسمین یارمل، بازیگر سینمای افغانستان که اکنون در فرانسه است می‌گوید، سینما بدون زنان ناقص است: "نبود زنان طبیعی است که تاثیرات خیلی منفی خواهد گذاشت، ببینید یک خانواده با بودن پدر، مادر، دختر و پسر تکمیل می‌شود. وقتی که در سینما زند‌گی را ما به نمایش می‌گذاریم و واقعیت‌ها را انعکاس می‌دهیم، واضح است که در آنجا بودن خانم‌ها نقش مهم و حیاتی دارد و اگر خانمی در عرصۀ سینما کار نمی‌کند و یا در فیلمی گنجانیده نمی‌شود، فکر کنید که همه چیز ناتکمیل است."

به اضافۀ این مشکلات و محدودیت‌ها، برخی سینماگران افغان زیر سایۀ حاکمیت طالبان فیلم‌های کوتاه می‌سازند و از طریق رسانه‌های اجتماعی نشر می‌کنند.

اما بصیر مجاهد، سینماگر افغان چنین کارهایی را برای اثبات موجودیت سینما کافی نمی‌داند: "هیچ کسی در این عرصه در افغانستان فعالیت نداره، فقط چند نفر محدودی که تلاش دارند بخاطر بقای خود دست زدند به ساختار فیلم‌های کوتاه، آن هم با ترس و لرز تا جایی که من به جریان هستم به شوتینگ می‌روند و همه روزه با مشکلات بسیار جدی دست و پنجه نرم می‌کنند و بالاخره از مجبوری حداقل می‌خواهند کاری در عرصۀ هنر سینما داشته باشند. یعنی با ساخت چند فیلم کوتاه من فکر می‌کنم نمی‌شود که ما بگویم در افغانستان سینما داریم."

بعد از حاکمیت دوبارۀ طالبان در ۱۵ آگست، در کنار دیگر افغانان بسیاری از هنرمندان سینما هم از این کشور رفتند و درخت سینما را که پیش از این هم که برخی شاخه‌هایش پژمرده شده بود، ضعیف‌تر کرد.

طالبان به تازگی در این مورد چیزی نگفته اند، اما در ابتدا ذبیح الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان به رادیو آزادی گفته بود، آنان سوژه‌هایی برای تولید فیلم به ریاست افغان فیلم داده اند، اما پس از حاکمیت طالبان تا هنوز کدام تولید افغان فیلم نمایش داده نشده است.

قابل ذکر است که از زمان پادشاهی محمد ظاهر شاه تا آمدن داکتر نجیب، سینما در افغانستان طرفداران زیادی داشت، اما به گفتۀ برخی سینماگران، به دلیل جنگ‌ها و محدودیت‌ها و بی‌توجهی حکومت‌ها به سینما، این صنعت در افغانستان در حال نابودی است.