اعتراضها در ایران دیروز پنجشنبه، پنجمین روز خود را پشت سر گذاشت.
این اعتراضها پس از افزایش قیمت دالر در تهران آغاز شد و بهسرعت به شهرهای دیگر ایران گسترش یافت.
این در حالی است که شمار کشتهشدگان و بازداشتها افزایش یافته است.
رسانههای تحت کنترل دولت و نهادهای بینالمللی حقوق بشر پنجشنبه اول جنوری گزارش دادند که در درگیریها میان معترضان و نیروهای امنیتی دستکم هفت تن کشته و دهها نفر دیگر زخمی شدهاند؛ هرچند خبرگزاریهای وابسته به دولت، مسئولیت این خشونتها را به آنچه «آشوبگران» خواندهاند، نسبت دادهاند.
مقامهای ایران تا اکنون این گزارشها را تأیید نکردهاند و رادیو فردا، بخش ایران رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی نیز نتوانسته است این گزارشها را بهگونهٔ مستقل تأیید کند.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران که از سوی بسیاری از ناظران فردی نسبتاً میانهرو دانسته میشود، برای کاهش تنشها تلاش کرد و گفت که «خواستهای مشروع» مردم ایران را به رسمیت میشناسد و از دولت خواست برای کاهش دشواریهای اقتصادی اقدام کند.
پزشکیان در گفتوگو با تلویزیون دولتی گفت: «از دیدگاه اسلامی اگر مشکل معیشت مردم را حل نکنیم، سرانجام به جهنم خواهیم رفت.»
با این حال، نیروهای امنیتی تندرو تعهد سپردند که در برابر معترضان و کسانی که به گفتهٔ آنان از وضعیت موجود برای ایجاد هرجومرج «سوءاستفاده» میکنند، برخورد «قاطع» خواهند کرد.
خبرگزاری فارس، که به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نزدیک است، از راهاندازیشدن اعتراضها در شهر لردگان در جنوبغرب ایران خبر داد و گفت که درگیریهایی با نیروهای امنیتی رخ داده است.
این خبرگزاری به نقل از «یک منبع آگاه» گزارش داد که «دو نفر جان خود را از دست دادهاند.»
گروه حقوق بشری ههنگاو، مستقر در ناروی، نیز از کشتهشدن افراد در لردگان خبر داد و گفت نیروهای امنیتی بهسوی معترضان تیراندازی کردهاند که در نتیجهٔ آن دو نفر کشته و چند تن دیگر زخمی شدهاند.
این گروه همچنان اعلام کرد که یک معترض دیگر در ۳۱ دسمبر در ولایت اصفهان کشته شده است.
به گفتهٔ ههنگاو، «اعتراضها در چندین نقطهٔ لردگان، از جمله میدان شاروالی و مقابل ساختمان دولتی برگزار شد. این تظاهرات با سرکوب خشونتآمیز روبهرو شد که شامل استفاده از گاز اشکآور و مهمات جنگی از سوی نیروهای اجرای قانون بود.»
خبرگزاری فارس بعدتر گزارش داد که حوالی ساعت هشت شب، در جریان درگیری میان نیروهای امنیتی و معترضان در شهر ازنا، با جمعیت حدود ۴۸ هزار نفر در ولایت لرستان در غرب ایران، سه نفر کشته و ۱۷ تن زخمی شدهاند. بر اساس گزارش تأییدنشده، معترضان به یک پاسگاه پولیس حمله کردهاند.
در همین حال، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پنجشنبه اعلام کرد که یک عضو نیروی داوطلب شبهنظامی بسیج، یک روز پیش از آن در شهر کوهدشت در ولایت لرستان کشته شده است.
خبرگزاری تسنیم گزارش داد که دستکم ۳۰ نفر در پایتخت، تهران، به اتهام «برهمزدن نظم عمومی» بازداشت شدهاند. همچنین از بازداشتها در مناطق دیگر، از جمله ملارد و ولایتهای البرز، لرستان و چهارمحالوبختیاری نیز گزارش شده است.
در ملارد، در غرب تهران، خبرگزاری فارس به نقل از معاون والی گزارش داد: «بررسیها نشان میدهد که شماری از بازداشتشدگان از شهرهای همجوار وارد ملارد شده بودند که اکنون در کنترل نهادهای امنیتی قرار دارند.»
به گزارش مرکز خبر رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی، به نظر میرسد این ناآرامیها جدیترین چالش برای حکومت ایران از زمان اعتراضهای «زن، زندگی، آزادی» باشد؛ اعتراضهایی که پس از مرگ مهسا امینی، در سپتمبر ۲۰۲۲ هنگام بازداشت پولیس بهدلیل نقض قوانین پوشش، آغاز شد.
رئیسجمهور پزشکیان پیشتر از شهروندان ایران خواست که بهجای پیوستن به اعتراضها، همبستگی نشان دهند و وعده داده بود که دولت «تصمیمهای تازهای» اتخاذ خواهد کرد که وضعیت اقتصادی را بهبود خواهد بخشید.