به گفتهٔ آنان، پولیس ترکیه روند بازداشت و توقیف مهاجران افغان فاقد اسناد را در این اواخر تشدید کرده است.
سردار احمدزی، یک مهاجر افغان مقیم استانبول، روز یکشنبه (۱۴ جدی) به رادیو آزادی گفت:
«وضعیت مهاجران افغان در ترکیه این روزها بسیار خراب است.
کسانی که اسناد ندارند، حتی نمیتوانند از خانه بیرون شوند
. پولیس هرجا که آنان را پیدا کند بازداشت میکند؛ حتی به محلهای کار سر میزند و آنان را به کمپهای دیپورت منتقل میسازد.»
او افزود که دو روز پیش، یکی از دوستانش که اسناد قانونی اقامت نداشت و از راههای غیرقانونی خود را به استانبول رسانده بود، از سوی پولیس بازداشت شد و اکنون در توقیف بسر میبرد.
پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان در بیش از چهارسال گذشته و افزایش بیکاری و فقر در این کشور، شماری از افغان ها برای کار از مسیرهای دشوار و مرگبار تلاش میکنند از ایران و سپس ترکیه خود را به کشورهای اروپایی برسانند.
برخی دیگر نیز بهدلایل آنچه مشکلات سیاسی و امنیتی خوانده می شود ، افغانستان را ترک کردهاند.
یک خبرنگار پیشین افغان مقیم ترکیه که نمیخواهد نامش در گزارش منتشر شود، میگوید که در آن کشور با خطر اخراج و در داخل افغانستان با تهدید مرگ روبهرو است.
برای من بازگشت به افغانستان نهتنها دشوار، بلکه ناممکن است؛ اما در اینجا نیز با خطر دیپورت مواجه هستم
و این وضعیت ما را با مشکلات و رنجهای جدی روبهرو کرده است.»
شبکه «تیآرتی» ترکیه روز جمعه (۱۲ جدی) گزارش داد که پولیس این کشور ۳۲ مهاجر افغان را بازداشت کرده است.
در ادامه بر اساس گزارش ادارهٔ مبارزه با قاچاق مهاجر و بخش گذرگاههای مرزی فرماندهی پولیس شهر دیاربکر آمده که در جریان عملیات مبارزه با قاچاق مهاجر، این افغان ها که در داخل یک تانکر فاضلاب متصل به یک لاری پنهان شده بودند، شناسایی و بازداشت شده اند.
گزارش افزوده که پولیس فرآیند بازگرداندن این مهاجران غیرقانونی را آغاز کرده و پنج مظنونی که در انتقال غیرقانونی این افراد دست داشتند، بازداشت شده اند.
ادارهٔ مهاجرت ترکیه ده روز پیش گزارش داد که در سال ۲۰۲۵، بیش از ۴۲ هزار پناهجوی افغان به دلیل نداشتن اسناد قانونی اقامت در این کشور بازداشت شدهاند.
در ماههای اخیر، بازداشت افغانها در ترکیه در حالی افزایش یافته است که ایران و پاکستان نیز روند بازداشت و اخراج اجباری افغانها را تسریع کردهاند و هر روز هزاران تن از این دو کشور اخراج و به افغانستان بازگردانده میشوند.
حکومت طالبان پیش از این اخراج دسته جمعی افغان ها از سایر کشور ها را محکوم و تاکید کرده است که زمینه بازگشت باعزت آنان فراهم شود.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان در شبکۀ ایکس نوشت که در سال ۲۰۲۵ ، دو میلیون و هشتصد هزار افغان از سایر کشور ها به افغانستان بازگشتهاند.
حکومت طالبان مدعی است که حقوق بشری همه به شمول زنان و بازگشت کنندگان در افغانستان تامین است ؛ اما سازمان عفو بین الملل در اواخر ماه قوس در گزارشی گفت که با وجود مستندسازی موارد نقض حقوق بشر از سوی طالبان، شماری از کشورها از جمله ایران، پاکستان، ترکیه، تاجیکستان، جرمنی و اتریش، همچنان تلاش میکنند افغانها را به کشوری بازگردانند که در آن نقض گسترده و سیستماتیک حقوق بشر، بهویژه در برابر زنان و دختران، جریان دارد.