تمام آرزوهای ما را به خاک یکسان کردند.
او که مادر دو دانشآموز دختر است و بنابر حساسیت موضوع خواست نامش افشا نشود، روز پنجشنبه، ۱۸ ماه جدی به رادیو آزادی گفت: «آنها {طالبان} تمام آرزوهای ما را به خاک یکسان کردند. ما از جامعهٔ جهانی بسیار گلهمند و ناراحت هستیم، زیرا آنها فقط نظارهگر رنج و آزار ما هستند و محروم کردن ما از آموزش را تنها با چند کلمه محکوم میکنند، درحالیکه امید ما این بود که از حقوق ما قاطعانه دفاع کنند.»
این ممنوعیتها ما را با سرنوشت نامعلوم روبهرو کردهاست.
زهرا باشنده مکروریان سوم شهر کابل که قبل از ممنوعیت طالبان، متعلم صنف نهم بود و سال گذشته دو خواهر دیگرش صنف ششم را تمام کردند، نیز به رادیو آزادی گفت که هرچند خانوادهاش برای تأمین مصارف تحصیلشان زحمت کشیده اند، اما این ممنوعیت آنها را با شرایط سخت و دشواری روبهرو کردهاست: «این ممنوعیتها ما را با سرنوشت نامعلوم روبهرو کردهاست، خواهران کوچک من وقتی برادرانم را میبینند که به مکتب میروند، اما آنها نمیتوانند بروند، همیشه اشک در چشمانشان جاریست. با آمدن طالبان تمام تلاشهای ما و پدر و مادر ما بیفایده شدهاست.»
این درحالیست که صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) و سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) در یک گزارش مشترک تازه دربارهٔ وضعیت آموزش در افغانستان در سال ۲۰۲۵ اعلام کردهاند که دستاوردهای دو دهه گذشته در زمینهٔ دسترسی به آموزش، از سال ۲۰۲۱ به اینسو بهدلیل سیاستهای محدود کننده، کاهش سرمایهگذاریهای درازمدت، محدودیتهای مالی ناشی از تحریمها و شرایط بحرانی انسانی بهسرعت تضعیف شدهاست.
بهگفتهٔ این گزارش، میلیونها کودک، بهویژه دختران، از آموزش محروم ماندهاند و نتایج آموزشی در همهٔ سطوح بهشدت آسیب دیده و از بین رفته است.
«یونیسف» و «یونسکو» در گزارش مشترک ۴۴ صفحهای خود که روز چهارشنبه، ۱۷ ماه جدی در وبسایتهای شان منتشر کرده، با ابراز نگرانی گفتهاند که افغانستان با یکی از شدیدترین بحرانهای آموزش و یادگیری در جهان روبهرو است و حدود ۹۳ درصد کودکان تا پایان دورهٔ ابتدایی در این کشور حتی قادر به خواندن و درک یک متن ساده نیستند.
در این گزارش آمده که در سال ۲۰۲۴ میزان شمولیت یا ثبتنام در مقطع آموزش ابتدایی به حدود ۶،۷۷ میلیون دانشآموز رسیده است، اما رشد آن نسبت به سال ۲۰۲۳ متوقف شدهاست.
بر اساس این گزارش، از این میان حدود ۳،۷۸ میلیون دانشآموز پسر و ۲،۹۸ میلیون دانشآموز دختر بودهاند و مشارکت آنان بهطور فزایندهای تحت تأثیر فقر، نیاز خانوادهها به کار کودکان و کاهش کیفیت آموزش قرار گرفته است.
در گزارش «یونیسف» و «یونسکو» آمده که مشارکت دختران در بخش آموزش متوسطه در سال ۲۰۲۲ به صفر کاهش یافت و بر اساس سیاستهای وضعشده توسط حکومت طالبان تا کنون این وضعیت به حال خود باقیست.
در این گزارش تخمین زده شده که تا کنون حدود ۲،۲ میلیون دختر زیرسن از آموزش متوسطه یا بالاتر از صنف ششم محروم شدهاند و ۳۹۷ هزار دختر دیگر در هر سال تحصیلی از ادامهٔ تحصیل منع میشوند.
همچنین بیش از ۲،۱۳ میلیون کودک در سنین ابتدایی از مکتب بیرون ماندهاند که حدود ۶۰٪ آنها دختران هستند.
در این گزارش مشترک یونیسف و یونسکو همچنان آمده که تمام آموزش دوره متوسطه تضعیف شده و بر اساس معلومات تأیید شده ثبتنام برای این سطح آموزشی در سال ۲۰۲۴ به حدود ۱،۰۱ میلیون دانشآموز کاهش یافته، درحالیکه این رقم در سال ۲۰۲۱ تا ۱،۴۲ میلیون بلند بود که بر اساس این گزارش، این وضعیت بازتابدهندهٔ محرومیت کامل دختران و کاهش مشارکت پسران است.
این درحالیست که حکومت طالبان پس از بازگشت دوباره به قدرت در افغانستان، محدودیتهای آموزشی بر دختران بالاتر از صنف ششم و سپس بر محصلین دختر پوهنتونها و حتی انستیتوتهای طبی وضع کردهاند که در نتیجه صدها هزار دختر از آموزش و تحصیلات عالی محروم شدند.
هرچند حکومت طالبان اعلام کرده بود که این ممنوعیتها تا دستور بعدی رهبر آنها به تأخیر افتاده و وعده داده بودند که پس از فراهم شدن امکانات برای آموزش دختران، آنها دوباره به مکاتب و پوهنتونها بازگردند، اما این محدودیتها هنوز پا برجاست.
محدودیتها و ممنوعیتهای طالبان علیه زنان و دختران واکنشهای گستردهی در داخل و خارج از کشور برانگیخته که اکنون نیز ادامه دارد و سازمانهای بینالمللی بارها نگرانی خود را دربارهٔ پیامدهای منفی آن ابراز کردهاند.
یونیسف و یونسکو همچنین در ۸ اکتبر ۲۰۲۵ در یک گزارش مشترک هشدار داده بودند که ممنوعیت آموزش متوسطه دختران توسط طالبان بیش از ۲،۲ میلیون دختر را از رفتن به مکتب محروم کردهاست.
این سازمانها افزودند که اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ چهار میلیون دختر دیگر نیز از آموزش محروم خواهند شد که بهطور بالقوه تا سال ۲۰۶۶ باعث زیان اقتصادی حدود ۹،۶ میلیارد دالری برای افغانستان خواهد شد.