کشمیرخان یکتن از افغانهایی است که پس از سالها مهاجرت سرانجام در اواسط ۲۰۲۵ پاکستان را برای همیشه ترک کرد و به افغانستان بازگشت.
او که سرپرستی یک خانواده ۱۴ نفری را به عهده دارد در حال حاضر در کابل زندگی میکند و از مشکلات خود به رادیو آزادی چنین میگوید:
خانه کرایی پیدا نمیشود، هربار که به بازار مراجعه کردم کار پیدا نمیشود، مواد خوراکی کافی نداریم، با کمبود آب روبه رو هستیم، زندگی در اینجا بسیار سخت است
"اینجا خانه کرایی پیدا نمیشود، هربار که به بازار مراجعه کردم کار پیدا نمیشود، مواد خوراکی کافی نداریم، با کمبود آب روبه رو هستیم، زندگی در اینجا بسیار سخت است. توقع داریم که حکومت یا موسسات با ما کمک کنند تا حداقل برای ما کار پیدا شود یا کرایه خانه تامین گردد."
در همین حال، یکی دیگر از افغانهایی که شش ماه پیش بعد از بیست سال مهاجرت از ایران به افغانستان بازگشته است، نیز از مشکلات مشابه به رادیو آزادی سخن گفته و افزوده است که نداشتن سرپناه او و خانواده اش را با چالش های جدی روبه رو کرده است.
او که نخواست نامش در گزارش ذکر شود میگوید:
"بیست سال را در ایران مهاجر بودم و شش ماه میشود که به افغانستان برگشتهایم. اینجا نه سرپناه داریم و نه هم کار. از حکومت و از دیگر کشورها تقاضا دارم که برای مهاجرین بازگشته سرپناه و کار فراهم کنند زیرا زندگی در اینجا بسیار دشوار است."
اینجا نه سرپناه داریم و نه هم کار. از حکومت و از دیگر کشورها تقاضا دارم که برای مهاجرین بازگشته سرپناه و کار فراهم کنند
مهاجرین افغان بازگشته از ایران و پاکستان در حالی از مشکلات شان در افغانستان شکایت میکنند که سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM) در گزارش تازه خود نیز گفته است که بیش از دو میلیون مهاجر افغان که در دو سال گذشته از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند، با مشکلات جدی معیشتی، کمبود سرپناه، دسترسی محدود به خدمات صحی اولیه و بیکاری گسترده روبهرو هستند.
این سازمان روزیکشنبه ۱۱ جنوری، با نشر این گزارش در شبکه ایکس نوشته است که از هرچهار مهاجر بازگشته به افغانستان، یک نفر به سرپناه مناسب و مورد نظر دسترسی ندارد.
به گفتۀ این سازمان تنها یازده درصد از مهاجران بازگشته کار دارند و متباقی بیکار اند.
این سازمان در گزارش خود وضعیت زندگی مهاجران بازگشته را در دوره زمانی از اول سپتمبر تا ۳۱ اکتوبر سال ۲۰۲۵ بررسی کرده است که براساس آن بیش از نیمی از بازگشت کننده ها فاقد مدارک هویتی و اسناد ضروری اند که دسترسی آنها را به خدمات دولتی، بانکی، صحی، آموزش و اشتغال محدود کرده است.
سازمان بین المللی مهاجرت، شمار بازگشت کنندگان را در اکتوبر ۲۰۲۵، دو اعشاریه چهار میلیون نفر گزارش داده است اما کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR) در ۱۹ دسمبر در گزارش سالانهٔ خود گفت که در سال ۲۰۲۵، دستکم ۲.۸ میلیون مهاجر افغان از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند که بیشتر آنها بگونه اجباری اخراج شده اند.
حکومت طالبان در افغانستان نیز این آمار را تایید کرده و از کشورهای میزبان خواسته که زمینه بازگشت باعزت مهاجرین افغان را فراهم کنند.
سازمانهای بین المللی میگویند که مهاجرین افغان از کشورهای همسایه وارد کشوری میشوند که از پیش با فقر، خدمات محدود و شرایط دشوار اقلیمی دست و پنجه نرم میکند.