در حالی که مقامها با استفاده از خشونت بیسابقه، اعتراضهای چندین هفتهای علیه حاکمان روحانی ایران را مهار کردهاند، هنوز مشخص نیست که چه زمانی اینترنت دوباره وصل خواهد شد.
کارشناسان امور دیجیتال هشدار میدهند که حتی پس از ازسرگیری خدمات، ممکن است شهروندان ایران بهطور دایمی از اینترنت جهانی قطع شوند؛ زیرا مقامها مردم را مجبور خواهند کرد از یک «اینترانت» طراحیشده داخلی استفاده کنند؛ شبکهای که بهگونه مستقل از اینترنت جهانی فعالیت میکند.
سازمان نظارتی اینترنت «نتبلاکس» در ۲۰ جنوری اعلام کرد که بررسی ترافیک برخی خدمات و پلتفرمهای محدودشده نشان میدهد که حکومت ایران ممکن است بهگونه آزمایشی بهسوی «اتصال مبتنی بر فهرست سفید» حرکت کند.
فهرست سفید، نوعی سانسور اینترنت است که در آن مقامها دسترسی به بخش بزرگی از اینترنت جهانی را مسدود میکنند، اما بهصورت گزینشی اجازه استفاده از شمار بسیار محدودی از وبسایتها، اپلیکیشنها و خدمات تأییدشده را میدهند.
نهاد «فیلتربان»، یک سازمان ایرانی مدافع حقوق دیجیتال وابسته به گروه «میان» مستقر در ایالت تگزاس امریکا، میگوید سیاست اینترنتی جمهوری اسلامی وارد مرحله «قطع مطلق» شده است؛ اکنون قطع اینترنت بهعنوان وضعیت معمول است و دسترسی تنها به طور محدود و انتخابی فراهم میشود
یک مقام دولتی در ۱۹ جنوری وعده داد که دسترسی به اینترنت تا پایان هفته به وضعیت «عادی» بازخواهد گشت؛ اما وبسایت خبری «ایرانوایر» در ۱۵ جنوری گزارش داده بود که فاطمه مهاجرانی، سخنگوی حکومت ایران، به خبرنگاران گفته است دسترسی به اینترنت بینالمللی دستکم تا نوروز در ماه مارچ برقرار نخواهد شد.
قطع مداوم اینترنت خسارات گستردهای به اقتصاد دیجیتال ایران وارد کرده است.
رضا الفتصفت، رئیس انجمن کسبوکارهای اینترنتی ایران، گفته است که این قطع اینترنت تاکنون بیش از ۴۰۰ تریلیون ریال (۲۸۸ میلیون دالر) خسارت مالی به کسبوکارهای کوچک و بزرگ وارد کرده است.
تاریخچه قطع اینترنت:
ایران از سال ۲۰۰۹، زمانی که اعتراضهای گسترده پس از انتخاب مجدد جنجالبرانگیز محمود احمدینژاد، رئیسجمهور پیشین، آغاز شد، دسترسی به شبکههای اجتماعی پرطرفدار را محدود کرده است.
در جریان اعتراضهای ماه نومبر ۲۰۱۹ در واکنش به افزایش ناگهانی قیمت سوخت، مقامهای ایرانی برای نخستینبار اینترنت را در سراسر کشور بهطور کامل قطع و همزمان سرکوب خشونتآمیز معترضان را آغاز کردند.
در جریان اعتراضهای چندماهه «زن، زندگی، آزادی» در سال ۲۰۲۲ نیز اختلالهای گسترده اینترنتی اعمال شد.
تندروها در ایران از خاموشی دیجیتالی کنونی حمایت میکنند و مطابق روایت رسمی حکومت باور دارند که قطع اینترنت برای حفظ امنیت ملی در زمان ناآرامیها ضروری است.
با این حال، حتی اگر مقامها دسترسی محدود به اینترنت را دوباره برقرار کنند، به نظر نمیرسد برنامهای برای بازگرداندن دسترسی به اپلیکیشنهای پرطرفدار شبکههای اجتماعی از جمله اینستاگرام، واتساپ و تلگرام وجود داشته باشد؛ اپلیکیشنهایی که پیشتر شهروندان ایرانی به آنها دسترسی داشتند.
احمد نیرومند، رئیس کمیسیون تحول دیجیتال ایران، نهادی وابسته به حکومت گفته است:
"با توجه به شرایط کنونی کشور، جایی برای بازگرداندن دسترسی به پیامرسانهای خارجی وجود ندارد."
مقامهای ایرانی سالها تلاش کردهاند با مسدود کردن شبکههای اجتماعی خارجی، مردم را به استفاده از اپلیکیشنهای داخلی تشویق کنند؛ اما این تلاشها موفق نبوده است. شبکههای اجتماعی خارجیِ مسدودشده همچنان محبوباند و بسیاری از ایرانیها برای رفع محدودیتهای حکومتی از ویپیان استفاده میکنند.