دراین حال شماری از خانواده ها در افغانستان میگویند، که به دلیل فقر و ناداری نتوانسته اند پسران خود را شامل مکتب کنند.
مجتبی باشنده ولایت لوگر میگوید ، یک برادرش به دلیل مشکلات اقتصادی خانواده از شامل شدن به مکتب محروم شده است.
او روز سه شنبه (۷ دلو) به رادیو آزادی گفت که برادرش حالا همراه با پدرش روی جاده کار می کند تا نان شب و روز خانواده را به دست بیآورند.
«ما اقتصاد خوب نداریم، پدرم در دو سال گذشته نتوانست برادرم را شامل مکتب کند
، پدرم می گوید که توان خرید قلم و کتاب و مصارف لباس های برادرم را ندارد به همین خاطر از مکتب محروم ماند.»
رحیم الله فردی دارای معلولیت و بی بضاعت در ناحیه دوازدهم شهرکابل، اما میگوید با وجود فقر و ناداری پسران اش را شامل مکتب کرده است ؛ اما آنان به دلیل کیفیت پایین درس، کمبود معلمان مسلکی و امکانات درسی برخی روزها مکتب نمی روند.
«درمکاتب دولتی مشکل زیاد است یک روز معلم نمی باشد یک قلم و کتابچه نمی داشته باشند وقتی معلم نباشد درس درست هم نمی باشد به همین خاطر بعضی روز ها مکتب نمی روند ، بیشتر روزها که در خانه چیزی نمی باشد غیرحاضری می کنند و کار می کنند، توان شامل کردن شان را به مکاتب شخصی و کورس ها هم ندارم .»
این درحالی است که به تازگی صندوق حمایت از کودکان ملل متحد ،یونیسف، اعلام کرده که علاوه بر محروم بودن دختران از آموزش در افغانستان ثبت نام پسران در مکاتب نیز با رکود مواجه است.
یونیسف روز دوشنبه (۶ دلو) درصفحه ایکس هشدار داد که بحران در نظام آموزشی، یک نسل کامل را در معرض خطر قرار داده و تأکید کرده که آموزش، حق اساسی هر کودک است.
سازمان علمی، آموزشی و فرهنگی ملل متحد ،یونسکو، و صندوق حمایت از کودکان این سازمان ،یونیسف، در گزارش مشترک ۴۴ صفحهای خود که در (۱۷ جدی) در وبسایتهای شان منتشر کردند نیز گفته اند که که افغانستان با یکی از شدیدترین بحرانهای آموزش و یادگیری در جهان روبهرو است و حدود ۹۳ درصد کودکان تا پایان دورهٔ ابتدایی در این کشور حتی قادر به خواندن و درک یک متن ساده نیستند.
در این گزارش آمده بود که در سال ۲۰۲۴ میزان شمولیت یا ثبتنام در مقطع آموزش ابتدایی به حدود ۶،۷۷ میلیون دانشآموز رسیده است ؛ اما رشد آن نسبت به سال ۲۰۲۳ متوقف شدهاست.
این نهاد ها همچنان اعلام کردند که ۹۳ درصد دانشآموزان دوره ابتدایی از مهارتهای کافی خواندن برخوردار نیستند.
حکومت طالبان پس از رسیدن بهقدرت در سال ۲۰۲۱ در افغانستان، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را ممنوع کرد و سپس در سال ۲۰۲۲ دروازه های پوهنتون ها را نیز بروی آنان بست.
با وجود درخواستهای مکرر سازمانهای مختلف بینالمللی، آنان تاکنون در این تصمیم خود تجدید نظر نکرده و گفته اند که حقوق دختران و زنان در چهارچوب شریعت اسلام در افغانستان تامین است.
یونیسف و یونسکو همچنین در ۸ اکتوبر ۲۰۲۵ در یک گزارش مشترک دیگر هشدار داده بودند که اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ چهار میلیون دختر از آموزش محروم خواهند شد.