در لحظات مرگ و زندگی؛ بیماران در افغانستان چگونه خون مورد نیازشان را تهیه می‌کنند؟

در این لحظات است که خون تازه، پیش از آن‌که از یخچال‌های شفاخانه‌ها بیرون شود، از رگ‌های داوطلبان جاری می‌شود.

اسدالله، باشندۀ شهر مزارشریف ولایت بلخ به رادیو آزادی از تجربه‌اش گفت:

"من مریض داشتم خانمم بود طفل بدنیا می‌آورد، خون کار شد، از ما یک رفیقم بود که گروپ خونش (او آر اچ منفی) بود که می‌تواند به همه گروپ‌ها خون بدهد از او خون گرفتیم، بانک شفاخانه خون داشت اما داکتران قبول نکردند گفتند که مریضی که زایمان کرده، خونی که برایش داده می‌شود، باید تازه باشد."

خان محمد عمری، باشندۀ ولایت جوزجان به رادیو آزادی گفت، پسر ده ساله‌اش که به بیماری تالاسمی مبتلاست، متواتر به خون تازه نیاز دارد.

او می‌گوید که خون تازه را به طریقه‌های مختلف بدست می‌آورد:

"وقتی در صفحات مجازی درخواست خون را نشر می‌کنیم، ۴۰ درصد کمک می‌کند داکتران همیشه تأکید می‌کنند که باید برای پسرم خون تازه داده شود. اگر دوستان آمدند خوب است مشکل حل می‌شود خون می‌گیریم، در غیر آن یک تعداد افراد هستند که شماره‌هایشان را در شفاخانه ثبت می‌کنند، می‌گویند که اگر کسی به خون ضرورت داشته باشد ما به پول ضرورت داریم، باز ما خون خریداری می‌کنیم."

محمد هارون، باشندۀ کابل می‌گوید که بسیاری‌ها حاضر اند به گونۀ رایگان خون اهدا کنند:

"ما کرویات سفید خون را نیاز داشتیم که از ۵۰۰ سی سی خون فقط ۵۰ سی سی بدست می‌آید، خون بانک یخچالی است، اگر به خون تازه نیاز داشته باشید باید تازه به تازه پیدا کنید، اما مردمانی هستند که فی سبیل‌الله خون اهدا می‌کنند."

سید امین‌الله سبا، جوان ساکن ولایت خوست که یکی از اهداکنندگان خون است به رادیو آزادی گفت، پس از آن‌که در بازارهای ولسوالی آنان اعلام می‌شود که بیماران در شفاخانه‌ها و کلینیک‌ها به خون نیاز دارند، شمار زیادی از جوانان با علاقه به این مراکز مراجعه می‌کنند تا خون اهدا کنند.

"این بسیار سودمند تمام شده است. من در ولسوالی صبری زندگی می‌کنم، هر زمان که در سه بازار مشهور این ولسوالی اعلان می‌شود که در فلان شفاخانه یا کلنیک خون نیاز است، جوانان کوشش می‌کنند خود را به همان محلات برسانند، برخی اوقات نیاز به گروپ خون منفی بیشتر محسوس است و جوانان کوشش می‌کنند به هر صورت خود را هرچه زودتر به شفاخانه‌ها و کلنیک‌ها برسانند و با فداکاری خون اهدا کنند."

در همین حال، شماری از جوانان در کابل و برخی ولایت‌ها با تشکیل گروه‌های داوطلبانۀ اهدای خون در شبکه‌های اجتماعی، به بیماران نیازمند خون اهدا می‌کنند.

برخی از آنان می‌گویند که در شرایطی که بیماران نیاز اشد به خون دارند، تلاش می‌کنند، به‌سرعت وارد عمل شوند.

محمد صمیم یکی از آنان می‌گوید که هماهنگی میان بیماران نیازمند به خون تازه و داوطلبان اهدا کننده باعث شده بسیاری از بیماران به موقع خون دریافت کنند و جانشان نجات یابد.

"حالا می‌شود از طریق شبکه‌های اجتماعی در تمام ولایات این پروسه را راه اندازی کرد و به هموطنان ما کسانی که نیازمند خون اند و مسئله مرگ و زندگی‌شان در میان است، بتوانیم به معنی واقعی آن مرهمی درد‌ آنان باشیم، زمانی کسی که نیاز به خون پیدا می‌کند و به صفحۀ ما پیام می‌گذارد و من می‌بینم از کسانی که نزد من ثبت است، کی در نزدیکترین محل موقعیت شفاخانه که مریض در آن است قرار دارد، بعد او را با خانوادۀ مریض هماهنگ می‌سازم."

شماری از داکتران می‌گویند که در برخی موارد تطبیق خون تازه برای بیماران مؤثرتر است، زیرا به گفتۀ آنان، آکسیجن را بهتر به بدن می‌رساند، کارکرد طبیعی بدن را سریع‌تر بهبود می‌بخشد و عوارض خون ذخیره‌شده در آن کمتر است.

داکتر احمد شکیب ظهیر، فوق تخصص امراض خون و سرطان به رادیو آزادی گفت که در برخی شرایط ، مانند جراحی‌های پیچیدۀ قلب و بیماران با خون‌ریزی شدید، تطبیق خون تازه به بیمار اهمیت حیاتی دارد.

"خون تازه در حالاتی که فرد خون ریزی بسیار شدید داشته باشد و نیاز به آن دارد که هم فکتورهای تحثری "انعقادی" اعاده شود، هم کرویات سرخ و هم صفحات دمویۀ خون و همچنان در حالت ترومای شدید و در پهلوی آن عملیات‌های بزرگ قلبی که نیاز به تطبیق چندین یونیت خون می‌باشد، در این حالت به مریض خون کامل تازه (fresh all blood) به مریض داده می‌شود."

داکتر ظهیر می‌گوید که اهدای خون سلامت قلب و رگ‌ها را تقویت می‌کند، به تنظیم خون در بدن کمک کرده ، سلامت روحی و روانی فرد را بالا می‌برد.

او از افراد سالم و واجد شرایط که سن و وزن مناسب دارند، فشار خون و هموگلوبین‌ خون‌شان کافی است و دچار بیماری‌های قلبی و رگی نیستند، خواست خون اهدا کنند و از این طریق سلامتی جسمی و روحی خود را تقویت کرده و جان بیماران نیازمند به خون را، نجات دهند.

داکتر سیف‌الرحمن پشتون، آمر بانک مرکزی خون وزارت صحت عامۀ حکومت طالبان نیز اخیراً بر اهدای خون از جانب شهروندان تاکید کرده از آنان خواسته تا برای نجات جان بیماران به نزدیکترین بانک‌های خون در محلات‌شان بروند و خون اهدا کنند.

داکتر عبدالباسط طاهری، مدیر بخش خون‌گیری در بانک مرکزی خون در پیام ویدیویی که بتازگی از سوی وزارت صحت عامۀ حکومت طالبان در فیسبوک منتشر شده، گفته که در بخش اخذ خون، تجرید مشتقات خون و توزیع آن به بیماران نیازمند خدمات ارائه می‌کنند و طبق معمول روزانه بیش از ۱۰۰ تن تنها در بانک مرکزی خون در کابل ، خون اهدا می‌کنند که به گفتۀ او، این رقم سالانه به ۳۰ هزار تا ۳۵ هزار نفر می‌رسد.

بیشتر در این باره:

شماری از مردم: در نبود بانکهای خون جان مریضان ما در خطر است