آنها روز شنبه ۸ حمل، به رادیو آزادی گفتند که بازسازی تجهیزات و سیستمهای کمپیوتری که هزاران دالر هزینه دارد و به زمان و بودجه کافی نیاز دارد، اما گفتند که درصورت بازگشایی گذرگاه تورخم آنان در ثبت نام بازگشت کننده گان و ارائه خدمات به آنان با چالشهایی روبهرو خواهند شد.
همه چیز بسیار آسیب دیده است.
یک کارمند کمیشنری عالی سازمان ملل متحد پناهندگان در امور پناهندگان (UNHCR) در تورخم که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، به رادیو آزادی گفت: «مراکز پردازش پناهندگان در تورخم به شدت آسیب دیده و برخی حتی نابود شدهاند. کانتینر اتاق امن کودکان و بخش صحت کاملاً سوخته است. سایر مراکز پردازش نقطه صفری نیز تخریب شدهاند و کامپیوترهای داخل آنها هم آسیب دیده و از بین رفتهاند که ترمیم آنها به زمان نیاز دارد. همچنین مواد منفجرهای در مراکز پردازش پناهندگان وجود دارد که هنوز پاکسازی نشدهاند و همین حالا سرگلولهها و برخی مواد منفجر ناشده دیگر نیز وجود دارد.»
یک کارمند سازمان بین المللی مهاجرت، آیاوام که او نیز نخواست نامش در گزارش منتشر شود، افزود: «همه چیز بسیار آسیب دیده است. تعمیر آن ممکن است یک یا دو ماه طول بکشد، زیرا کمپیوترها، سیستمهای ثبت نام و ساختمان شیشهای برای بایومترک، جایی که پناهندگان به محض ورود ثبتنام و بایومترک میشوند، همگی آسیب دیده و شیشههای آنها شکسته است.»
اما آنان میگویند که در حال حاضر ادارات شان با کمبود بودجه مواجه اند و خرید و نوسازی تجهیزات ممکن است زمان و هزینه زیادی ببرد.
این کارکنان همچنین ویدئوها و تصاویری را با رادیو آزادی شریک ساختهاند که نشان دهنده خسارات به دفاتر و مراکز خدمات پناهندگان و تجهیزات آنها در تورخم است.
به گفته آنان سازمانهای مختلف بینالمللی، از جمله ادارات آنان در تورخم خدمات بیومتریک، ثبت نام، برخی سهولتها در بخش صحت برای زنان و کودکان، آب پاک، مواد غذایی و کمکهای نقدی ارائه میدهند.
با این حال، برخی از مقامات طالبان در کمپ تورخم، روز شنبه، ۸ حمل، به شرط افشا نشدن هویت شان، در گفتوگو با رادیو آزادی، تخریب تجهیزات در دروازه تورخم را تأیید کردند، اما گفتند که این کمپ بازسازی شده است.
این در حالی است که دروازه تورخم هنوز به روی بازگشت کنندگان بسته است.
دروازه تورخم روز پنجشنبه، ۶ حمل، به طور موقت برای ساعاتی بروی افغانهای اخراج شده از پاکستان بازگشایی شد، اما طبق گزارش برخی از رسانههای پاکستان، پس از زخمی شدن یک سرباز پاکستانی در حمله طالبان، دوباره بسته شد.
پیش از این یک کارمند کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان به رادیو آزادی گفت که در ساعاتی که دروازه تورخم باز شد ۳۴۴ نفر وارد افغانستان شدند و برایشان خدمات ارائه شد.
همچنان اخیرا خبرگزاری دولتی باختر در کنترل حکومت طالبان، به نقل از قریشی بدلون، آمر اطلاعات حکومت طالبان در ولایت ننگرهار به رسانهها،گزارش داده که کمپ عمری تورخم بهگونهٔ کامل برای پذیرایی از مهاجران آماده شده، تمام کارمندان به محل رسیدهاند و تدابیر لازم برای بازگشتکنندگان اتخاذ شده است.
با این حال، تعدادی از پناهندگان افغان ساکن پاکستان و افغانهایی که در مسیر راه تورخم در کمپها منتظر باز شدن این دروازه اند، میگویند که اگر انتقال امن آنها به افغانستان در اسرع وقت فراهم نشود، با دشواری های بیشتر مواجه خواهند شد و تعداد زندانیان مهاجر افغان در پاکستان نیز افزایش خواهد یافت.
ملکالله میر، یک مهاجر افغان ساکن منطقه کوهات در ایالت خیبر پختونخوا و نماینده مهاجران افغان در آنجا، گفت که صدها افغان در این منطقه دستگیر شدهاند و روند دستگیری آنها روز به روز تسریع میشود.
او که برای آزادی برخی از مهاجران افغان از زندانها به یک محکمه محلی رفته بود، از آنجا به رادیو آزادی گفت: «حداقل باید دستگیری این افراد را متوقف کنند و آنها را به زندان نفرستند، اگر راه آنجا مسدود است، این پناهندگان نباید اینجا دستگیر شوند. حداقل میتوانند زندگی عادی روزمره خود را داشته باشند. روند دستگیری پناهندگان ادامه دارد و با وجود مسدود بودن راه، کمپهای پناهندگان نیز پرُ هستند این کمپها همه در مسیر جاده جمرود از تورخم به مناطق آفریدی قرار دارند، اکنون، جایی که من ایستادهام، هزاران نفر ایستادهاند، همه آنها غمگین هستند.»
از سوی دیگر، رحمتالله، یکی دیگر از مهاجران افغان، که بیش از یک ماه است به همراه خانواده ده نفرهاش در پاکستان نزدیک تورخم گیر افتاده است، از وضعیت وخیم انسانی شکایت دارد و میگوید که هزینه اجاره موتر لاری اموالش روز به روز در حال افزایش است: «من به دلیل بسته بودن بندر، ۳۵ روز است که اینجا گیر افتادهام، همه ما حداقل در ۸۰۰ لاری از پشاور تا تورخم گیر افتادهایم. همه پناهندگان با مشکلات مالی روبهرو هستند و جایی برای اقامت یا سرپناه ندارند. آنان زیر لاریهای متوقف میخوابند، همه ما به دلیل باد و باران در مشکلات زیادی هستیم. دولتها باید به ما رحم کنند و گذرگاره تورخم را باز کنند تا این مهاجران بتوانند به وطن خود بروند. رانندگان همه را تحت فشار قرار داده اند که پول بدهید یا اموال تان را همینجا خالی میکنیم.»
او میگوید به دلیل ترس از بازداشت، در یک جاده فرعی در منطقه خیبر نزدیک تورخم اتاقی را کرایه گرفته و هر روز ۵۰۰۰ روپیه بیشتر بر کرایه لاری افزوده میشود که دیگر توانایی پرداخت آن را ندارد.
دروازه تورخم از ۲۶ فبروری، با آغاز درگیریها بین پاکستان و طالبان بروی بازگشت پناهندگان بسته شد.