"انگیزه من این است که آموزش حق هر کودک است و میخواهم برای کسانیکه به دلیل فقر، دوری یا محرومیت از آن باز ماندهاند، زمینه آموزش را فراهم کنم."
قدیر پاڅون، جوان ۲۳ ساله باشنده ولایت هلمند میگوید از حدود چهار سال به اینسو در ولایتهای جنوبی کشور، بهویژه هلمند، در بخش آموزش کودکان و رساندن مواد درسی به آنان بهصورت رضاکارانه فعالیت میکند.
پاڅون به رادیو آزادی گفت هرچند گاهی با مشکلات مختلف در زمینه امکانات روبهرو میشود، اما با در نظر گرفتن نیازهای کودکان و اهمیت بالای کارش، به فعالیت خود ادامه میدهد:
در شرایط کنونی فعالیتهای رضاکارانه بسیار ضروری است، زیرا بسیاری از جوامع ما با فقر، بیسوادی و کمبود خدمات اساسی روبهرو هستند.
"در شرایط کنونی فعالیتهای رضاکارانه بسیار ضروری است، زیرا بسیاری از جوامع ما با فقر، بیسوادی و کمبود خدمات اساسی روبهرو هستند. من در زمینه آموزش و پرورش کودکان فقیر و یتیم فعالیت میکنم، اما تنها آموزش نه، بلکه در مورد آگاهیدهی عمومی درباره تربیه، ارزشها و حقوق کودکان نیز کار میکنم. بسیار مهم است که جوانان به فعالیتهای رضاکارانه روی بیاورند، زیرا آنان نقش مهمی در ایجاد تغییر مثبت در زندهگی مردم دارند."
یک زن رضاکار در شرق کشور، در ولایت کنر که در زمینه حقوق زنان، مبارزه با رسم و رواجهای ناپسند بهویژه ازدواجهای زیر سن و آگاهیدهی در مورد حفظالصحه در زمان حوادث طبیعی فعالیت میکند و به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، به رادیو آزادی گفت که با وجود کاهش شدید این فعالیتها بهدلیل محدودیتهای حکومت طالبان بر زنان، همچنان برای رسیدهگی به وضعیت زنان و دختران در مناطق خود تلاش میکند:
"در مناطقی که خلا وجود دارد و میتوان اصلاحات ایجاد کرد، ما رفته ایم. در بسیاری مناطق، ازدواج دختران خردسال باعث مرگ آنان هنگام زایمان شدهاست. من بهصورت رضاکارانه به مردم مشوره میدهم که دختران را در سن پایین شوهر ندهند. همچنین زمانی که زنان یا دختران مریض میشوند یا در خانه ولادت میکنند، توصیه میکنیم آنان را به شفاخانه منتقل کنند. با وجود نیاز شدید به این فعالیتها، اکنون مردم کمتر به کار رضاکارانه روی میآورند و بهویژه به دلیل محدودیتها، فعالیت زنان تقریباً به صفر رسیده است."
الفتالله محبزی، باشنده ولسوالی اچین ولایت ننگرهار و واکسیناتور پولیو و فعال رضاکار در بخش خدمات صحی نیز میگوید که از سالها پیش به ارائه خدمات صحی به کودکان در قریهها و ولسوالیهای اطراف مشغول است،اما بهدلیل نداشتن شغل ثابت با مشکلات اقتصادی روبهرو است.
او میافزاید که اگر حکومت طالبان یا نهادهای بشردوستانه از جوانان رضاکار حمایت مالی کنند، مشکلات اقتصادی آنان حل شده و ادامه این فعالیتها در آینده نیز میتواند به ایجاد یک جامعه سالم، برابر و پیشرفته کمک کند.
از سال ۲۰۱۴ در بخش واکسین پولیو و پیشگیری از ۱۰ بیماری خطرناک دیگر فعالیت داشتم و به خانوادهها درباره حفظالصحه کودکان آگاهی میدادم.
"از سال ۲۰۱۴ در بخش واکسین پولیو و پیشگیری از ۱۰ بیماری خطرناک دیگر فعالیت داشتم و به خانوادهها درباره حفظالصحه کودکان آگاهی میدادم. قرارداد من به پایان رسید، اما هنوز هم بهصورت رضاکارانه با کلینیک همکاری میکنم و کمکهای صحی و وسایل رایگان را که از سوی ریاست صحت عامه یا سازمان جهانی صحت (دبلیو اچ او) میرسد، به مردم و زخمیها توزیع میکنیم و در کمپاینها شرکت میکنیم، اما ما رضاکاران شغل ثابت نداریم تا نفقه خانوادههای خود را تأمین کنیم. اگر نهادهای کمکرسان برای ما معاش تعیین کنند، میتوانیم نیازهای خانوادههای خود را برآورده کرده و خدمات بیشتری به جامعه ارائه دهیم."
برخی از مردم فعالیت های رضاکارانه را که بهگونه داوطلبانه و بدون دریافت معاش، برای کمک به دیگران یا خدمت به جامعه انجام می شود مهم دانسته و آن را می ستایند.
شفیعالله، باشنده ولایت ارزگان، در این مورد به رادیو آزادی گفت: "در قریه ما جوانان زیادی هستند که در بخشهای مختلف بهصورت رضاکارانه فعالیت میکنند. در مکتب ما علاوه بر استادان رسمی، استادان رضاکار نیز کار میکنند. این احساس بسیار خوبی است که مردم با عشق به وطن خود خدمت میکنند."
هرچند در حال حاضر آمار دقیق زنان و مردان رضاکار در بخشهای مختلف در افغانستان مشخص نیست، اما بر اساس گزارش ها در زمان حکومت جمهوری مخلوع، شمار قابل توجهی از زنان و مردان در فعالیتهای رضاکارانه بشری مشارکت داشتند.
با این حال، پس از بازگشت طالبان به قدرت، محدودیتهایی بر بسیاری از فعالیتهای زنان، بهویژه در روستاها و ولسوالیها، وضع شده و از جمله این که آنان بدون محرم اجازه سفر در مسیر های طولانی را ندارند و این وضعیت بر اینگونه فعالیتها نیز تأثیر منفی گذاشته است.
افغانستان در نتیجه دههها جنگ و حوادث طبیعی آسیب دیده و بهطور مداوم با وضعیت بشری نامناسب، مشکلات اقتصادی و چالشهای اجتماعی روبهرو است، مسائلیکه تأثیرات عمیقی بر زندهگی روزمره، صحت، آموزش و ارزشهای اجتماعی مردم گذاشته ،اما این جوانان رضاکار می گویند که با امید به ایجاد تغییر مثبت برای بهبود آن تلاش میکنند.