دو سال میشود که کار میکنم.
ساحل میگوید پدرش پنج سال پیش در یک حادثه جان باخته و او اکنون مجبور است برای تأمین نفقهٔ مادر، سه خواهر خردسال و یک برادر کوچک خود کار کند.
«من گندم درو میکنم، برنج پاک میکنم و روزهای جمعه که میلهها برگزار میشود، کراچی دستی دارم و آرد انتقال میدهم. دو سال میشود که کار میکنم. گاهی ۶۰ افغانی میدهند، گاهی ۵۰ افغانی. با همان نان میپزیم و سبزی میخریم، خودم آن را به خانه میآورم.»
ساحل میگوید صنف دو مکتب است، اما چون وقت کافی برای تکرار درسها ندارد، بهخوبی نمیتواند درس بخواند و این موضوع فشار ذهنی زیادی بر او وارد کردهاست.
او از حکومت طالبان و نهادهای کمکرسان میخواهد که از او و خانوادهاش حمایت کنند: «بعد از ظهر به مکتب میروم و صبحها کار میکنم، خیلی سخت است. از من حمایت کنید تا بتوانم دوباره درس بخوانم.»
ساحل امیدوار است در آینده انجینیر شود، اما بهگفته او، فقر و نبود سرپرست زندهگیاش را با چالشهای جدی روبهرو کردهاست.
این تنها داستان ساحل نیست، بلکه روایت هزاران کودک افغان است که به دلیل مشکلات اقتصادی، فقر، نبود سرپرست و از دست دادن اعضای خانواده در جنگهای گذشته، مجبور به انجام کارهای شاقه شده و مسئولیتهای فراتر از سنشان را بر دوش میکشند.
برخی از فعالان حقوق کودک، دوره کودکی را بسیار مهم و حساس دانسته تأکید میکنند که باید برای کودکان شرایط امن و محیطی دور از کارهای سنگین فراهم شود.
نجیبالله ببرکزی، یکی از فعالان حقوق کودک به رادیو آزادی گفت: «حفاظت از کودکان و حمایت از حقوق آنان در همه موارد ضروری است، زیرا کودکان در هر شرایطی آسیبپذیر هستند. این آسیبپذیری باعث میشود که از آنها سوء استفاده شود. سوء استفاده به این معناست که اگر کارهای سنگین فزیکی که کودکان توان انجام آن را ندارند، یا کارهایی که مربوط به بزرگسالان است، بر آنها تحمیل شود، این خود نوعی سوء استفاده است. اما در مجموع، مسئولیت اصلی حفاظت و حمایت از کودکان بیش از همه بر عهده دولتها و مقامات حاکم است. در عین حال، خانوادهها نیز مسئولیت دارند تا آسیبپذیری کودکان را درک کرده، به آنها آگاهی بدهند و به حمایت و رعایت حقوقشان متعهد بمانند.»
عبیدالله امینزاده، معین وزارت کار و امور اجتماعی حکومت طالبان گفته که حمایت از افراد آسیبپذیر،از جمله کودکان کارگر، یتیم و بیسرپرست و فراهم کردن امکانات لازم برای زندگی بهتر برای آنها وظیفه و مسئولیت آنان است.
او حدود یکسال قبل در یک نشست این وزارت افزود که آنان در تلاش اند تا آموزش، مراقبتهای صحی و سرپناه را برای این افراد نیازمند فراهم کنند.
اما پس از آن سازمان بینالمللی حمایت از کودکان (سیف د چلدرن) در گزارش ویژه در ماه جون سال ۲۰۲۵ درباره وضعیت کودکان افغان گفت که از هر پنج کودک در افغانستان، یک کودک با بحران گرسنهگی روبرو است.
براساس گزارش این سازمان حدود پنج میلیون کودک در افغانستان که ۲۰ درصد جمعیت این کشور را تشکیل میدهند، به دلیل کمبود بودجه و کاهش کمکهای غذایی به خانوادهها، با سطح جدی گرسنهگی مواجه هستند.
این نهاد افزوده که به دلیل وضعیت وخیم بشری، گرسنهگی، بیکاری و مشکلات شدید اقتصادی، هزاران کودک و نوجوان افغان لذت و آسودگی دوره کودکی خود را از دست داده و مجبور به پذیرش کارهای دشوار و پذیرفتن مسئولیتهای سنگین شدهاند.
