اولادهایم شب تا صبح گشنه و تشنه مینشینندراضیه از ولایت کندهار
راضیه، مادر پنج فرزند، در ولایت کندهار است. او می گوید:
"اولادهایم شب تا صبح گشنه و تشنه مینشینند، آنها به من میبینند گریه میکنند، من به آنها دیده گریه می کنم."
راضیه که مسئولیت تأمین مخارج خانواده را به تنهایی بر عهده دارد، میگوید که ناتوانی اقتصادی و افزایش قیمت مواد خوراکی، او را مجبور ساخته است که از فرزندانش نیز برای پیدا کردن لقمه نانی کمک بگیرد، اما به گفته او، کار هم همیشه پیدا نمیشود و بسیاری روزها را بدون درآمد سپری میکنند.
او روز پنجشنبه «۱۷ ثور» در صحبت با رادیو آزادی افزود: "به خانهها آب میبردند، ده ده افغانی برایشان میدادند، آنها با کراچی آب میبردند و من گاهی در یکجا، گاهی در جای دیگر کار کرده نان میبردم، حالا همین هم نیست، کسی نیست که روزانه کار بدهد، هر روز کار پیدا هم نمیشود، من در خانهها تشنابها را میشویم، لباسها را میشویم، خانه را جارو میکنم، اتو میکنم."
فرزندانم بیشتر وقتها فقط نان خشک میخورندیک مادر از ولایت هرات
مادر دیگری در ولسوالی زنده جان ولایت هرات نیز میگوید از ۱۲ سال بدینسو سرپرستی سه فرزندش را به تنهایی بر دوش میکشد.
او که نخواست نامش در گزارش گرفته شود در صحبت با رادیو آزادی گفت که گاهی حتی توان تهیه یک وعده غذای مناسب را نیز ندارند: "بخدا که نه روغن و نه آرد در خانه ما پیدا میشود. گاهی بعضی خیرخواهان کمی آرد و روغن کمک میکنند. فرزندانم بیشتر وقتها فقط نان خشک میخورند و گاهی هم اگر کسی غذای باقیمانده بدهد، با همان شب و روز خود را سپری میکنیم."
این زنان افغان در حالی از دشواریهای زندهگی سخن میزنند که بخش زنان سازمان ملل متحد و گروه کاری «جنسیت در اقدامهای بشردوستانه» میگویند افغانستان همچنان یکی از شدیدترین بحرانهای حقوق زنان و وضعیت بشردوستانه در جهان را تجربه میکند، بحرانیکه به گفته این نهادها نزدیک به ۱۱ میلیون زن و دختر را نیازمند کمکهای فوری ساخته است.
این دو نهاد در تحلیلی با عنوان «تحلیل جنسیتی ۲۰۲۵ بخشهای بشردوستانه در افغانستان» که روز پنجشنبه «۷ می» در وبسایت ریلیف سازمان ملل متحد منتشر کرده، گفتهاند که ۸۳ درصد خانوادههایی که توسط زنان سرپرستی میشوند، بیکاری یا فقر را مشکل اصلی خود عنوان کردهاند.
در این تحلیل آمده که بحران اقتصادی، شوکهای اقلیمی، محدودیتهای طالبان بر کار و رفتوآمد زنان، کاهش کمکهای بشردوستانه و افزایش ناامنی غذایی، فشارها بر خانوادههای که توسط زنان سرپرستی میشوند را بهگونه چشمگیری افزایش دادهاست.
در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۳ درصد خانوادههای که زنان سرپرست آن اند، در وضعیت اضطراری قرار داشته اندسازمان ملل متحد
بر اساس این گزارش، در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۳ درصد خانوادههای که زنان سرپرست آن اند، در وضعیت اضطراری معیشتی قرار داشته اند و برای زنده ماندن و تأمین نیازهای اساسی خود، به اقدامهای خطرناک و گاه برگشتناپذیر متوسل شدهاند.
در تحلیل بخش زنان سازمان ملل متحد و گروه کاری «جنسیت در اقدامهای بشردوستانه» آمده است که گدایی یا وابستهگی به کمکهای خیریه، ازدواج زودهنگام دختران به دلیل فقر و کمبود غذا، فرستادن کودکان به کار بیرون از خانه و کاهش هزینههای صحی به دلیل نداشتن غذا، از جمله راهکارهایی منفی اند که این خانوادهها برای مقابله با بحران به آن روی آوردهاند.
در این تحلیل همچنان آمده که قرض گرفتن غذا یا پول برای تهیه غذا، مصرف پساندازها به دلیل کمبود غذا، بیرون کردن کودکان از مکتب و گرو گذاشتن وسایل خانه برای تأمین غذا، از دیگر راهکارهای منفی و اضطراری در این خانوادهها به شمار میروند.
در این گزارش ۳۳ صفحهای همچنین به محدودیتهای سیستماتیک بر حقوق و آزادیهای زنان، کاهش فضای بشردوستانه برای زنان و دختران، آسیبپذیری زنان در برابر بحران اقتصادی، مهاجرت و خطرات محیط زیستی و نیز مشکلات مرتبط با حفاظت، خشونت مبتنی بر جنسیت، آموزش، صحت، تغذیه، سرپناه و خدمات آب و حفظالصحه اشاره شدهاست.
بخش زنان سازمان ملل متحد و گروه کاری «جنسیت در اقدامهای بشردوستانه» برای کاهش این بحران، بر افزایش کمکرسانی به زنان، بهبود دسترسی آنان به غذا، خدمات صحی، آموزش و سایر خدمات اساسی، حمایت از معیشت زنان و کاهش خطرات ناشی از بحرانهای اقتصادی و اقلیمی تأکید کردهاند.
حکومت طالبان مدعی است که حقوق زنان در چهارچوب شریعت اسلام در افغانستان تأمین است، اما پس از بازگشت طالبان به قدرت در آگست ۲۰۲۱، محدودیتهای گسترده بر آموزش، کار و رفتوآمد زنان در افغانستان وضع شد.
همزمان، بحران اقتصادی، کاهش کمکهای بینالمللی، خشکسالیهای پیهم و افزایش بیکاری، میلیونها خانواده را با مشکلات شدید معیشتی روبهرو ساخته است.
نهادهای بینالمللی بارها هشدار دادهاند که زنان و دختران در افغانستان از آسیبپذیرترین قشرها در برابر این بحرانهای بشردوستانه کنونی به شمار میروند.
