من اصلاً متوجه نمیشوم، در راه که میروم غرق افکار هستمفاطمه مدثر
شماری از این شهروندان می گویند که حتی در لحظات آرام نیز ذهنشان آرام نمیگیرد و فکرهای پراگنده، اجازه نمیدهد از زمان حال لذت ببرند.
فاطمه مدثر محصل پیشین محروم از تحصیل ساکن کابل می گوید، برای شماری از جوانان افغانستان، بهدلیل وضعیت روحی و روانی نامناسب، آینده نامشخص و نوع شرایط زندگی، در لحظه زیستن به یک چالش تبدیل شده است:
«من گاهی متوجه گپ فامیل نمیشوم، یا بلند صدا میکند یا میآید شانهام را شور میدهد یا با دست اشاره میکند که نان میخوری یا نمیخوری؟ یا مثلاً سوالی را که پرسیدم جواب میدهی، نمیدهی؟ یعنی من اصلاً متوجه نمیشوم. یا در راه مثلاً که میروم غرق افکار هستم، یعنی شرایط و وضعیت کشور، نبود کار، مسائلی است که انسان را در شرایط فعلی نمیگذارد در لحظه و در حال زندگی بکند.»
عبدالله صداقت باشندۀ ولایت بادغیس نیز می گوید که شماری از افغان ها در حالی در محافل و اجتماعات حضور مییابند که بهدلیل فشارهای روحی و مشکلات روزمره، ذهن و تمرکزشان درگیر نگرانیها و دشواریهای زندگیست. او به رادیو آزادی گفت:
« فکرها چنان مغشوش شده که آدم وقتی با یک نفر ملاقات میکند، مینشیند در مجلس، همراهش قصه میکند، پنج دقیقه بعد از پیشش میپرسد که "من همراهت چی گفتم؟" میگوید "نمیفهمم، فکر من جای دیگری بود،زیرا مشکلات است، قرضداریها است، من خود گاهی در مسیر راه متوجه کسی نمی شوم، برخی از من می پرسند که "در این راه که رفتی فلانی را دیدی یا ندیدی؟" میگویم "ندیدم." می گویند او ترا دیده، تو چرا ندیدی.»
تمرکز بر گذشته یا آینده میتواند باعث افسردگی و اضطراب شودداکتر روانشناس عارف صداقت
یک افغان دیگر از کابل که نخواست نامش در گزارش گرفته شود، به رادیو آزادی گفت که توانایی زندگی کردن در لحظه و تمرکز بر زمان حال، تا حد زیادی به شرایط اجتماعی و روانی جامعهای بستگی دارد که فرد در آن زندگی میکند؛ زیرا هرچه نگرانی و ابهام نسبت به آینده کمتر باشد، زندگی در زمان حال نیز آسانتر میشود:
«چون آینده در کشورهای مثل افغانستان نامعلوم است، کدام روزنه خوبی دیده نمی شود که آیا ما برای فردا بازهم مثل امروز بیکار، بی روزگار و بی نفقه خواهد ماندیم یا بهتر خواهد شد، طرز تمرکز افکار گذشته، لحظات فعلی و آینده وابستگی به محیطی دارد که انسان در آن زندگی می کند.»
در این حال داکتر روانشناس عارف صداقت می گوید که تمرکز بر گذشته معمولاً باعث افسردگی و درگیر شدن با خاطرات میشود، در حالیکه تمرکز بر آینده میتواند اضطراب ایجاد کند، چون نگرانیهایی مانند شغل، زندگی و درآمد ذهن را درگیر میسازند.
او به رادیو آزادی گفت که نوع درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش تأکید دارد که تمرکز بر گذشته یا آینده میتواند باعث افسردگی و اضطراب شود، در حالیکه صحت روانی بیشتر با ارتباط با لحظه اکنون و پذیرش واقعیتهای حال حفظ میشود. او چنین راهکار های را پیشنهاد می کند:
«راهکار آن بدست خودماست، انسان موجود مختار است و باید تصمیم بگیرد که گذشته را رها بکند، آینده را رها بکند و بچسبد به زمان حالش، این« حال» خیلی مفید هست؛ لذا ما اگر بتوانیم لحظات خود را مدیریت بکنیم، لحظات شاد برای خود تشکیل بدهیم، لحظاتی مفید برای خود شکل بدهیم، چند لحظۀ بعد ما هم تبدیل می شود به لحظههای اکنون.»
آقای صداقت افزود که این به معنی آن نیست که در فکر آینده نباید بود، بلکه برای آن برنامه ریزی شود؛اما بر لحظه حال تمرکز شده و از آن بهگونه مؤثر استفاده شود، تا زندگی آرامتر، شادتر و موفقتر شود.
